Lees hier ons Privacy Statement en Cookie Statement
dinsdag 19 juni

Regiozaterdag, 24 februari 2018

Leeuwarder arrest was een ‘licht aan den donkeren hemel’
Leeuwarden - Er zijn in de oorlog weinig zaken geweest waarin rechters stelling konden nemen zoals in het Leeuwarder arrest
Grove mishandelingen, uithongering en zelfs sterfgevallen. Kamp Erika in Ommen - in de zomer van 1942 ingesteld om het ruimtegebrek in gewone gevangenissen op te lossen - was er tijdens de Tweede Wereldoorlog berucht om. Onder anderen veroordeelden voor illegale slachterij, diefstal en zwarthandel zaten hier hun straf uit. De slechte omstandigheden en het zware werk in het kamp maakten wrakken van gezonde mannen, berichtte het Parool op 25 september 1942.
De reputatie van Erika drong ook door tot rechtbanken en gerechtshoven, die protest aantekenden. De Leeuwarder raadsheren Viehoff, Wedeven en Heymeijer besloten geen gevangenen meer naar het kamp te sturen. Hun geweten belette het, zo stelden ze openlijk. In de beroepszaak van een voor diefstal veroordeelde man maakten ze hun punt.
De verdachte maakte bezwaar tegen de negen maanden cel die hij van de rechtbank had gekregen. Toen zijn zaak in hoger beroep diende, zat hij al vier maanden in voorarrest in Leeuwarden. Zou de straf blijven staan, dan moest hij die mogelijk uitzitten in kamp Erika. Het gerechtshof voorkwam dat door de straf bij vier maanden te houden. Daardoor kwam de veroordeelde vrij.
Viehoff en Wedeven werden ontslagen. ‘Grove verzaking van hun ambtsplicht’, meldde de legale pers. Ze doken onder. Heymeijer was plaatsvervanger en mocht aanblijven. Dat zat hem niet lekker, want hij stond achter het arrest. Hij ging naar de secretaris-generaal van Justitie Schrieke om dat te zeggen, stapte zelf op en dook later ook onder.
Herman Hermans, voormalig vice-president van het Leeuwarder gerechtshof, bracht in 2003 een boek uit over de actie van zijn oud-collega’s, Om des gewetens wille.
De uitspraak van 75 jaar geleden heeft ook nu nog een belangrijke functie binnen de rechtspraak, denkt Hermans. ,,Het is een voorbeeld van hoe je toch je rug moet rechten als het misloopt in de samenleving. Wat centraal staat in deze zaak is moed. In een moeilijke tijd en met gevaar voor hun eigen positie hielden deze mannen hun rug recht. Dat was een moedige daad. Dit was een specifiek geval in de Tweede Wereldoorlog, maar je kunt tegenwoordig minder gevaarlijke situaties bedenken waarin rechters een keus moeten maken tussen wat je geacht wordt te doen en wat je zou moeten doen. Een regering die druk uitoefent bijvoorbeeld of druk van de publieke opinie.”
Meer hierover in het Friesch Dagblad van zaterdag 24 februari.

Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

regio
Familieberichten
Advertenties