Lees hier ons Privacy Statement en Cookie Statement
donderdag 21 juni

Regiowoensdag, 3 januari 2018

Hoe de laatste ‘delen’ van de kaart verdwijnen
Historische namen verdwijnen van de kaart na een gemeentelijke herindeling. Tot 1984 eindigde bijna de helft van de Friese gemeentenamen nog op -adeel, vanaf volgend jaar zijn dit er nog twee.
Menameradiel, Franekeradeel en Littenseradiel bestaan sinds 1 januari niet meer. Het waren de laatste drie gemeenten van de historische regio Westergo met een naam die op -adeel eindigde. Tot 1984 telde deze regio nog zeven gemeentenamen met het achtervoegsel -adeel. Hiermee is een historisch kenmerk van de regio verdwenen. In dat kenmerk schuilt bovendien een verklaring voor het veelvuldig voorkomen van de letter a aan het einde van achternamen in Fryslân.
Monumentale panden en archeologische voorwerpen maken het verleden zichtbaar. Als er uit een bepaalde periode echter geen voorwerpen zijn overgebleven is er altijd nog de taal waarin woorden zitten waar een rijk verleden in verscholen ligt. De Romeinse geschiedenis is in de meeste delen van Nederland nauwelijks meer zichtbaar, maar wordt nog in leven gehouden door het gebruik van woorden als ‘muur’ en ‘kelder’, die een Latijnse oorsprong hebben.
De uitgang -adeel is ook zo’n woorddeel met een rijk verleden uit een tijd waarvan verder maar weinig voorwerpen zijn overgebleven. Het meest bijzondere aan het woord is de aanwezigheid van de letter a in het midden, die nog is overgeleverd uit het Oudfries, de taal die tot in de zestiende eeuw in onze provincie werd gesproken. Die ‘a’ is volgens taalkundige Pieter Duijff een genitief, een naamval die gebruikt werd om een bezitsrelatie aan te tonen. ,,Suna betsjut bygelyks ‘fan de soan’, sunu is Aldfrysk foar soan. By broder, dat broer betsjut, wurdt ‘fan de broer’ bygelyks brodera. Dit namfalsferskynsel is ferdwûn út it hjoeddeiske Frysk, mar komt bygelyks noch wol yn it Dútsk foar.”
Lees het hele artikel in de papieren krant van 3 januari 2018

Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

regio
Familieberichten
Advertenties