Lees hier ons Privacy Statement en Cookie Statement
vrijdag 22 juni

Hoofdartikelwoensdag, 5 november 2014

De blijvende betekenis van de les van Gottlieb
De klokkenluider van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), Arthur Gottlieb, dreigt alweer vergeten te worden in de publieke aandacht. Het nieuws van zijn zelfdoding naar aanleiding van de werkomstandigheden bij de NZa schokte velen. Gottlieb had een zeer omvangrijk dossier samengesteld over onder meer de dagelijkse praktijk bij de zorgautoriteit.
Het functioneren van het management komt in het dossier in alle scherpte naar voren. Een belangrijk aspect van dat management is de verandering. Alles moet steeds anders; vernieuwing is het trefwoord. Waarom alles moet veranderen is lang niet altijd duidelijk. Het lijkt erop dat persoonlijke ambities - om op te vallen, bijvoorbeeld - nadrukkelijk meespelen.
Gottliebs dossier maakt inzichtelijk hoe Gottlieb de ambtenaar was die zijn ambt hoog houdt en daarom ongevoelig is voor processen in de organisatie die over van alles gaan, maar niet over de opdracht van de organisatie.
Ook wordt duidelijk hoe managers in de organisatie vooral met zichzelf bezig zijn: snel van baan veranderen, binnen of buiten de organisatie. Carrière is een belangrijk woord - en er is geen schroom om de organisatie daarvoor te gebruiken, ook niet als de organisatie daar in haar functioneren en gezag onder lijdt.
Gottliebs houding is herkenbaar als die van de klassieke ambtenaar: stipt, vrijwel onkreukbaar en 'voorspelbaar'. Dat laatste klinkt negatief, maar de voorspelbare ambtenaar is een onmisbaar instrument voor de overheid en de publieke organisatie. De voorspelbaarheid maakt de overheid betrouwbaar en voorkomt ongelijkheid (in behandeling).
De klassieke ambtenaar is niet sexy, zeker niet voor de manager die meer verandert en met zichzelf bezig is dan hij leiding geeft. Gottlieb heeft dat geweten, tot zijn schade en tot schade van de organisatie.
De erfenis van Gottlieb is waardevol. Zijn dossier kan dienen als tegengif voor de teloorgang van de ambtenaar als de onkreukbare factor in een betrouwbare overheid. Zijn houding is bestand tegen de verleidingen om te vallen voor de verleidingen van belanghebbenden, in dit geval, in de zorg. De onafhankelijkheid van de NZa is de kern van het bestaan van die organisatie. Als er ook maar iets is dat afbreuk doet aan die onafhankelijkheid, faalt de organisatie, met uiteindelijk desastreuze gevolgen.
De erfenis van Gottlieb overstijgt het belang ervan voor de ambtenaar. Die erfenis is immers minstens zo belangrijk voor de managers. Die kunnen van de ambtenaar leren wat hun taak is in professionele zin (overigens, wat is de professionaliteit van 'de manager'?) en daarmee ook in morele zin. Een kenmerk van het werk van de ambtenaar is dat het dienstbaar is aan politiek en bestuur, in het perspectief van de samenleving. De manager is er voor om omstandigheden te scheppen die dienstbaarheid bevorderen. Veel van het werk van de manager is daarom 'saai'. Managers gedragen zich vaak als veranderaars: alles moet anders en beter en aan die verandering ontleent de manager zijn gezag en positie. Een van de lessen van Gottlieb is dat het oppassen is met zulke managers.
Alleen daarom al mag de les van Gottlieb niet worden vergeten.

Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties