Lees hier ons Privacy Statement en Cookie Statement
vrijdag 22 juni

Regiodonderdag, 19 februari 2009

Harlinger werkgroep wil Duitse telefooncentrale uit Tweede Wereldoorlog in Engelse Tuin open houden
Opgraving geeft geheimpjes van bunker prijs

Harlingen - Na meer dan een jaar leuren bij de politiek is gisteren dan eindelijk de ingang van de bunker in de Engelse Tuin in Harlingen opengegraven. Voor het eerst echt, sinds de ingang kort na de Tweede Wereldoorlog moet zijn dichtgegooid.

Door Goos Bies.
Overal heeft Dick Manshande kippenvel. Wat blijkt: de voorzijde van de bunker ziet er anders uit dan de drie tekeningen die hij ervan heeft! Een deur, twee ramen, twee deuren, twee ramen, een deur en weer twee ramen: zo ziet de voorzijde eruit. Manshande kan een grote lach niet onderdrukken. ,,Dus niet zoals op de officiële tekening die in het gemeentearchief en ook in het nationaal archief in Den Haag ligt.” Op die tekening van opzichter J. Brunia heeft de bunker slechts twee deuren en vier ramen, zo toont Manshande in zijn multimap vol schetsen aan.
Ook de tekening van verzetsman Arie Veth is niet compleet; daarop ontbreken twee ramen. En op een derde tekening klopt het aantal ramen en deuren wel, maar de volgorde niet. ,,Ik had het groter verwacht”, zegt een opgewonden Manshande. ,,Maar het was dan ook geen verdedigingsbunker. Hij werd zuiver en alleen als communicatiebunker gebruikt. De Duitsers hadden niet veel ruimte nodig.”
Manshande, freelancefotograaf, zit in een werkgroep die de bunker toegankelijk wil maken voor publiek. De bunker zou gerestaureerd kunnen worden om daarna als een historisch centrum te fungeren. Maar dat is niet aan de Werkgroep Gefechtstand Engelsche Tuin, maar aan de Harlinger politiek, benadrukt Manshande.
Eerder is ook al eens gestreden voor het blootleggen van de bunker in Harlingen. Dat leidde ertoe dat op 28 maart 1990 even een kleine opening gegraven is. Veel stelde dat niet voor. De mannen die dat toen voor elkaar hebben gekregen - Jelle Bekius, Bart Meines, Gerrit Zijlstra en Willem van Dalen - zijn inmiddels allemaal overleden, zegt Manshande. Hij heeft toen foto’s gemaakt en heeft uiteindelijk de obsessie voor de bunker overgenomen. Want dat is het voor hem bijna. Van Dalen heeft destijds nog een fles met ‘geheime inhoud’ achtergelaten, alvorens de bunker weer werd dichtgegooid. Die fles werd gisteren ook gevonden. Van Dalen wenst de vinders succes, blijkt uit de inhoud van de documenten.

Rondleidingen

Niet iedereen is even enthousiast over de wens om de sleuf voor de bunker open te houden. Werkgroeplid Rindert van der Meulen begrijpt dat wel een beetje. ,,Het past niet in een Roodbaardtuin”, zegt hij. Toch is hij er wel voor. ,,Het is een mooie plek om te gebruiken bij stadsrondleidingen. Je kunt er een stukje over de geschiedenis bij vertellen.”
Van der Meulen is zelf opgegroeid nabij de Engelse Tuin. In de buurt zijn nog drie bunkers. ,,Daar speelden wij als kinderen in. Later zijn ze allemaal dichtgegooid. Deze bunker ken ik alleen van verhalen van mijn grootmoeder. Ze keek hier precies op uit. Het is trouwens geen bunker, maar een telefooncentrale.”
De communicatiebunker in de Engelse Tuin was vermoedelijk het knooppunt van de telefonische verbinding met bunkers op Kornwerderzand, Terschelling, Vlieland, Zurich en waarschijnlijk ook Koehool, verhaalt Manshande. Hij was onderdeel van de Atlantikwall, een duizenden kilometers lange verdedigingslinie, die de Duitsers aanlegden tegen een geallieerde invasie.
De trappen aan weerszijden van de ondergrondse bunker zijn verdwenen. Manshande knikt naar het puin dat bij de opgraving mee naar boven is gekomen. ,,Goed mogelijk dat die stenen van de trappen zijn geweest.” Ook de afmetingen (19,55 meter lang en vier meter diep) blijken anders dan opgetekend in de paperassen van Manshande.
De opgraving moest gisteren vanwege instortingsgevaar een paar keer worden stilgelegd. De gemeente ging akkoord met het onderzoekje omdat de tuin momenteel toch al een grondige renovatie ondergaat. De sleuf blijft nog een paar dagen open. Voor de veiligheid zijn er hekken rond het gat geplaatst. Wethouder Zomers, die ook een kijkje kwam nemen, herhaalt nog eens voorzichtig dat het stadsbestuur nooit een groot voorstander is geweest om iets met de bunker te doen. ,,Het is gewoon een bunker. Een gemetseld onderkomen waar de tand des tijds aardig aan geknaagd heeft.”
De politiek heeft het laatste woord: volgende week wordt erover gepraat. Als het aan Manshande ligt, gaat het gat niet meer dicht. ,,Het enige dat ik wil bereiken is dat dit toegankelijk blijft voor anderen.”
‘Het is gewoon een bunker. Een gemetseld onderkomen waar de tand des tijds aardig aan geknaagd heeft’

Reageer op dit artikel | Aantal reacties 1


Reacties:

Mooi.

En tja, over het behoud van dit stukje Halinger historie versus Roodbaardtuin in orginele staat? Vlakbij stond ooit een van de mooiste stadspoorten van Nederland, de Midlummerpoort. Ook een onderdeel van vestingwerken. Die is voor de baksteenwaarde verpatst en gesloopt. Dat heette destijds wijs stadsbestuur. Geschiedenis is er om van te leren.

Mark Brons, Harns - woensdag, 25 februari 2009


regio
Familieberichten
Advertenties