Lees hier ons Privacy Statement en Cookie Statement
zondag 24 juni

Hoofdartikelwoensdag, 12 maart 2003

CDA op verlies, winst voor FNP
De verkiezingen voor Provinciale Staten in Fryslân hebben enkele opmerkelijke dingen opgeleverd. In de eerste plaats het verlies van het CDA; in de tweede plaats de winst van de FNP en in de derde plaats de hoge opkomst.
Het verlies van de christen-democraten in de provincie is opmerkelijk, omdat overal elders in het land de regeringspartij heeft gewonnen. De vraag wat de reden is voor het verlies in Fryslân, richt zich op specifiek Friese omstandigheden. Er is immers geen enkele reden om te veronderstellen dat het Balkenende-effect dat zich overal in het land heeft voorgedaan, niet in onze provincie zou zijn opgetreden. Uitgangspunt voor het beantwoorden van de vraag waarom het CDA in Fryslân heeft verloren, is dan ook dat de opwaartse lijn in het aantal CDA-kiezers is omgebogen. Waardoor? Door bijvoorbeeld de houding van het CDA ten opzichte van de zweeftrein. Dit onderwerp is in de aanloop naar de verkiezingen gepolitiseerd door de ‘kleine’ partijen, waartoe de FNP tot gisteren behoorde. Het CDA heeft ten onrechte het onderwerp gebagatelliseerd (‘zweeftrein is non issue’ ), en onderschat hoe voor velen in de provincie de zweeftrein veel meer is dan een stuk infrastructuur door het landschap. De zweeftrein wordt ervaren als een verkeerde investering in geld, in ruimte en in kwaliteit van wonen. Het rendement van de zweeftrein is voor de tegenstanders negatief. Die gevoelens bagatelliseren of ontkennen, is onverstandig geweest en heeft stemmen gekost. De houding die leidde tot het niet goed inschatten van het belang van het onderwerp, is mede voortgekomen uit het onvermogen om in eigen kring tot een helder, eensgezind standpunt te komen. De blijvend verschillende posities die binnen het CDA werden ingenomen - openlijk of heimelijk - hebben die eensgezindheid verhinderd.
De zweeftrein is waarschijnlijk ook een (kleine) factor geweest voor het winstje van de kleine christelijke partijen. Hun standpunt ten aanzien van de zweeftrein heeft de achterban ervan weerhouden ook bij deze verkiezingen ‘nestvreemd’ te stemmen. Of wel: het CDA was voor hen geen strategisch perspectief, zoals dat overal in het land wel het geval is.
Een tweede omstandigheid rondom het verlies van het CDA is de opvolging van CDA-gedeputeerde Siem Jansen. Het optreden van de aanvankelijk beoogde en later daadwerkelijke opvolger Jan Ploeg heeft ook in eigen kring vragen opgeroepen. Zijn voor het CDA onorthodoxe opvattingen over allerlei zaken, en ook zijn wijze van optreden als fractieleider en later als gedeputeerde, hebben het profiel van het provinciale niet versterkt.
De zweeftrein is na de landelijke factor waarschijnlijk het belangrijkste inhoudelijke onderwerp geweest voor de verschuivingen binnen de Friese verhoudingen. De FNP heeft daar met name van geprofiteerd. Deze partij heeft goed aangevoeld dat de specifieke kwaliteiten van de open ruimte in de provincie voor mensen belangrijk is. De FNP heeft met het succes een zekere verantwoordelijkheid op zich genomen. Als de partij die goed gebruikt, kan dat leiden tot opnieuw versterking van de partij.
De winst van de FNP en het verlies van het CDA is een signaal van Fries zelfbewustzijn: we stemmen niet voor de senaat, maar voor ons zelf, met de zweeftrein als inzet. Dat is een goed signaal. In het verheffen van de zweeftrein als belangrijkste reden voor FNP-winst en CDA-verlies kan echter ook een negatief puntje zitten: dat van het hek om de provincie. En van zichzelf opsluiten komt nooit iets goeds.

Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties