De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.

donderdag 14 december

Geloof & Kerkdonderdag, 25 oktober 2007

Hanny Bakker (44) uit It Heidenskip schreef boek over Friese ‘moeder Teresa’
‘Tryntsje Beimers voelde zich altijd gedragen’

It Heidenskip - In 2003 ontmoette Hanny Bakker-de Vroed (44) uit It Heidenskip voor het eerst Tryntsje Beimers (1922-2006). ,,Ik was verbaasd over haar. Een kleine, gebogen, oude vrouw die zoveel deed en losmaakte.’’ Nu, vier jaar later, ligt er een biografie van Bakker over de in Sint Annaparochie geboren Friese ‘moeder Teresa’.

Lodewijk Born
Het boek Mama Katarina. Waarin een klein mens groot kan zijn is het verhaal van een levensmissie in Oost-Afrika. Het verhaal van de onvermoeibare Tryntsje Beimers. Het was Beimers eigen wens dat er ooit een boek over haar leven zou verschijnen. ,,Al vanaf 1998 probeerde ze tijd te vinden om haar levensverhaal te boek te stellen. In het besef dat dit ook een goede manier zou zijn om mensen van haar geloof te vertellen”.
Het ontbrak Beimers echter aan tijd. In overleg met het bestuur van de Stichting Trijntje Beimers werd in 2004 besloten iemand te zoeken die het kon doen. Dat werd Hanny Bakker. Ruim een jaar na haar overlijden - op 13 juni 2006 - ligt er een boek wat je gerust haar biografie kan noemen. Het is het meest complete verhaal over Tryntsje Beimers tot nu toe. ,,Maar het kan nooit compleet worden. Daarvoor is haar leven en werk té omvangrijk geweest”, zegt Bakker.

Boerendochter

De boerenvrouw uit It Heidenskip heeft het levensverhaal van de boerendochter uit Sint-Anne opgetekend aan de hand van tientallen cassettebandjes die Tryntsje Beimers op haar verzoek insprak. En ze deed veel research over
Tanzania, in het bijzonder de regio Rukwa en de missieposten. ,,Langzaam vormde zich een beeld in mijn hoofd”.
Zelf heeft Bakker de Friese zendelinge maar twee keer ontmoet. Op de bewuste voorlichtingsavond in It Heidenskip en nog een keer in het ouderlijk huis aan de Hemmemaweg in Sint Annaparochie, in november 2004. ,,Ze keek op van haar schrijfwerk en nam me vanachter haar grote brillenglazen kritisch op. We gaven elkaar een hand. Het eerste wat ze zei was: ‘Het moet over het geloof gaan, anders kun je wel ophouden!’ Dat was precies Tryntsje: heerlijk direct.”
Bakker meent dat veel mensen wel iets van Tryntsje Beimers weten, maar dat het vooral ,,brokstukjes’’ zijn. Ze kwam ook niet zo vaak in Nederland. Bakker kreeg de gelegenheid om alles te vragen en de zendelinge was ook zeer open op de bandjes die ze insprak. In het boek is te lezen dat ze als kind, op weg naar de handwerkles, al Johannes de Heer-liederen liep te zingen: ‘k Heb geloofd en daarom zing ik. Beimers’ roeping kwam op haar vijftiende. Ze deed de inleiding op de meisjesvereniging van de Gereformeerde Kerk en las Ezechiël 33:7: ‘Gij nu, o mensenkind! Ik heb u tot een wachter gesteld over het huis Israëls; zo zult gij het woord uit Mijn mond horen, en hen van Mijnentwege waarschuwen’. Bakker: ,,Wat er tussen haar en God verder gebeurde heeft ze nooit met iemand gedeeld, maar dat ze zich vanaf die tijd geroepen wist voor het zendingswerk weten we wel.”
Over haar gevoelens sprak Beimers niet veel, schetst Bakker. ,,Zo zat ze niet in elkaar.” De verbazing van de eerste ontmoeting is bij Bakker in de loop van het schrijven overgegaan in respect en verwondering. ,,Respect voor de wijze waarop Tryntsje Beimers haar roeping volgde. In vólledige afhankelijkheid van God. Altijd en overal. Ze ging onbevreesd door het leven.”

Verzet

Te lezen is hoe ze al op achttienjarige leeftijd in het verzet ging. Ze bracht op de fiets illegale lectuur rond; in huize Beimers zaten onderduikers. ,,Toch werd de situatie op een gegeven moment zo nijpend dat Tryntsje zelf een half jaar moest onderduiken. Ze woonde bij mensen een klein eindje bij hen vandaan. Toen al bemerkte ze bij zichzelf nooit iets van angst. Ze ervoer het werk voor de ondergrondse verzetsbeweging als een voorbereiding ‘om zich later te kunnen redden op het zendingsveld’, aldus Tryntsje’’, vertelt Bakker.
Haar weg naar Tanzania liep via het Leeuwarder Diaconessenhuis waar ze na de oorlog op allerlei afdelingen werkte, en vervolgens de Bijbelschool in Doorn. In 1953, ze was toen 31 jaar, vertrok Beimers naar Tanzania. In het boek is uitvoerig beschreven wat ze daar van de grond tilde. Hoe ze begon met het behandelen van mensen met grote, zwerende wonden, vooral aan hun voeten, die zij opliepen door het lopen op blote voeten door het scherpe lange gras. ,,De patiënt werd op een krukje geplant, of lag gewoon op de grond en Tryntsje zat er op haar knieën bij.”
Ze bouwde er met de bevolking een nederzetting, in 1960 begon ze met de uitgave van het evangelisatiekrantje dat ze de naam Nuru gaf, er kwam het eerste hospitaal, de missiepost in Kilangala, het eerste kindertehuis in 1968 en ga zo maar door. ,,Door de jaren heen werd er in Kilangala een heus dorp uit de grond gestampt, het leek de expansiedrift van Nederland wel! Er kwam mij een kaart onder ogen waarop ik vierendertig stenen gebouwen telde, we rekenen dan de huisjes voor de medewerkers van de diverse projecten en het onderkomen van het vee mee. De Kilangala-missiepost werd een levendig centrum van waaruit mensen geestelijk en lichamelijk hulp ontvingen.”
Tryntsje werd door iedereen Mama Katarina genoemd. Dat is nu ook als titel van het boek gekozen. ,, Mama is Kivipa voor moeder of mevrouw. Het is de plaatselijke gewoonte moeders, mama te noemen met de naam van het eerstgeboren kind erop volgend. In het geval van Tryntsje werd haar officiële naam Katarina toegevoegd. De verklaring voor de naam van het kindertehuis ‘Mama Katalina’ in Kilangala heeft hier ook mee te maken. Katalina is een verbastering van Katarina, want in Kifipa-taal komt de letter ‘r’ niet voor. In het Swahili noemden ze Tryntsje Bibi, wat grootmoeder of mevrouw betekent.’’
Naast haar geloof is volgens Bakker ook haar onverzettelijkheid de reden geweest dat ze zóveel kon bereiken, waarbij ze overigens altijd op God wees. Ze las veel studieboeken en had een talenknobbel. In haar vrije tijd las ze boeken van Agatha Christi en ze was dol op kruiswoordpuzzels. En dan vooral van de moeilijkste graad. ‘Je moet je verstand gebruiken en je hersenen trainen’, zei ze hierover.
De grootste ontboezeming die Beimers in het boek doet, is volgens Bakker, over haar eerste adoptiekindje: Theo. ,,Ze had het voornemen om hem te adopteren, maar Theo was nog maar zes maanden oud toen hij helaas al stierf. Ter herinnering aan hem bewaarde ze al die jaren een foto waarin ze met de kleine Theo opstond, en een van Roza, nog maar een peuter, bij Theo’s grafje in Tatanda”. Zelfs Roza, die Beimers in 1956 als baby werd toevertrouwd, hoorde het verhaal pas enkele jaren geleden. ,,Tussen de regels door kun je in het boek lezen, dat zulke dingen haar wel aangrepen. Al sprak ze daar dus zelden over...”
Het hoofdstuk ‘God houdt van mensen’ handelt over het evangelisatiewerk. Ook al sprak ze de taal eerst niet, het weerhield Beimers niet om het Evangelie door te geven. In een land waar mensen onder de vloek leefden, ging zij de weg van het geloof. ,,Ze vertelde de mensen eenvoudig dat Jezus sterker is dan het kwaad en handelde overeenkomstig de Bijbel door te bidden voor de mensen en uit de Bijbel voor te lezen. Altijd met de goede uitwerking; er volgde genezing en bevrijding.”
Evangeliseren noemde Beimers op ‘safari’ gaan. Door haar werk zouden er volgens schattingen vierhonderd gemeentes zijn ontstaan. Ze leverde bijbelvertalingen af, evangelisatieboekjes hadden een oplage van 100.000 exemplaren.’’ De bevlogenheid kwam ook voort uit het feit dat ze dacht dat de wederkomst van Christus aanstaande was. ‘Ik ben van oordeel dat zolang we nog tijd hebben er voor moeten gaan, het kan over tien jaar wel heel anders zijn.’

Pinksterblommen

Bakker: ,,Ze geloofde in de eenheid van de christenen en ze zocht dan ook met allerlei kerken contact in de plaatsen waar ze werkte. Pinksterchristenen noemde ze ‘pinksterblommen’. Ze werd op 17 juni vorig jaar begraven op de Kilangala Mission onder leiding van de bisschop van de Moravian Church en zijn medewerkers. De begrafenis werd bijgewoond door meer dan vijfhonderd mensen. Dat is voor die landen al heel uitzonderlijk. Er waren Deense zendelingen en leiders van diverse kerkgenootschappen uit de provincies Nkasi en Sumbawanga bij. Dat zegt al iets wat Tryntsje Beimers betekende voor de mensen daar.”
Op het laatste moment, net voor haar overlijden, zei ze: ‘The Gospel has to go on’. ,,Het werk van Tryntsje gaat in Tanzania door. Dat hebben we ook helemaal beschreven in een van de hoofdstukken.” Doordat ze de zendelinge nog maar kort kende heeft ze haar leven en werk ook objectief kunnen beschrijven, meent Bakker. ,,Ik ben voor haar een middel geweest in haar missie.”
N.a.v: Mama Katarina. Waarin een klein mens groot kan zijn. Uitgeverij Kok ( Kampen, 2007). 102 pagina’s. Prijs 9,90 euro.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 4


Reacties:

Wat een opmerkelijke vrouw was deze Trijntje Beimers, mijn vaders
achternicht. Deze menslievendheid, gebracht in het grootste offer dat een
mens kan brengen, brengt tranen in mijn ogen. Niet uit sentiment, maar
zij als voorbeeld van naastenliefde, mededogen en compassie dat zij
uitstraalde. En zeker tot dankbaar voorbeeld voor ons.

Hans Berend Beimers, Leeuwarden - maandag, 1 december 2008


ik ben een zoon van paulus beimers
de jongste en ik weet nog van ons mem
dat tryntje in ons gezin heel hoog werd gehouden
groeten uit s,gravenzande

sjouke beimers, s,gravenzande - dinsdag, 30 oktober 2007


Ik ben diep onder de indruk van dit verhaal en hoop dat veel mensen het
lezen en gaan nadenken over de macht van God die zich laat kennen door
het werk van de Geest zoals Hij dat zelf wil.

F.Veenstra, Meppel - vrijdag, 26 oktober 2007


In het televisieprogramma Nederland Helpt kunt u meer zien over de
Stichting Tryntsje Beimers en het werk dat nu wordt voortgezet door
Pytsje Kampen. Hierin ook meer over de totstandkoming van het boek Mama
Katarina. Nederland Helpt, donderdag 25 oktober 17.05uur NL2. Later te
zien op www.eo.nl/nederlandhelpt of de herhaling op zondag 28 oktober
8.25uur op NL2

Tjitske Volkerink, Hilversum - vrijdag, 26 oktober 2007


Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties