Kollumerzwaag - Het machinaal oogsten van de Reade Krobbe in Kollumerzwaag is gisteren mislukt. De oogst wordt dan ook met de hand voortgezet. Stichting Wrâldfrucht wil de kleine, donkerrode boon op grote schaal produceren als streekproduct van de Friese Wouden. Dit moet mogelijk worden door te oogsten met een machine.

,,De machine kwam omhoog uit de grond. Daarom sneed hij de wortels niet aan de onderkant af, maar drukte het gewas plat. Het oogsten moet voorlopig weer met de hand”, zegt Jan de Boer van Stichting Wrâldfrucht. De Stichting probeert oude rassoorten uit de Wâlden terug te brengen op de markt onder de merknaam Wâldpyk. Van het Giele Wâldbeantsje, een andere boonsoort, komt naar schatting zo’n duizend kilo op de markt. Eerder was de introductie van het Wâldgieltsje een succes. Er wordt jaarlijks zo’n achtduizend kilo van deze aardappel geproduceerd en verkocht.

De Reade Krobbe is ingezaaid op een stukje grond van honderd bij zestig meter bij de akkerbouwers Van der Zwaag en Wilman in Kollumerzwaag. De akkers moeten een eerste oogst van ongeveer 150 kilo boontjes opbrengen. Om de handel in oude streekproducten uit te breiden, moet het ook lucratief zijn. Het uit de grond halen moet dus niet handmatig maar machinaal gebeuren om de kosten te drukken. Dit liep gisteren mis. Maar De Boer verwacht dat met wat gesleutel de juiste instelling van de machine gevonden zal worden en het werk kan worden afgemaakt.

Nadat de Reade Krobbe uit de grond is, volgt nog wel handwerk. Met het zogenaamde ruiteren wordt de peul van de boon gedroogd. De ruiter is gemaakt van drie staande, schuinen palen die aan de bovenkant aan elkaar vast zitten. Horizontaal verbinden drie andere houten balken de palen en vormen daarbij een driehoek. Het gewas wordt daarop uitgehangen. Als de peulen zijn gedroogd, komen de bonen er makkelijk uit. ,,Je kunt de bonen er nu al uithalen, maar dat gaat moeizaam. Als de peulen goed gedroogd zijn, kun je ze met een simpele tik open laten splijten”, zegt De Boer.

Onder het merk Wâldpyk wordt de Reade Krobbe samen met het Wâldgieltsje en Wâldbeantsje gepromoot. Groothandel Greydanus en Brouwer uit Heerenveen verkoopt de aardappelen en bonen door aan kleine, zelfstandige supermarkten. Er is veel vraag naar. ,,De Wâldgieltsjes worden aan winkels van hier tot aan Apeldoorn doorverkocht”, zegt Tjalke Stoelwinder van Greydanus en Brouwer.

Het is de bedoeling dat de Reade Krobbe in zakjes van driehonderd gram of vijfhonderd gram in de winkel komt. Over de vraag naar de kleine boon kan Stoelwinder nog niets zeggen. ,,Die creëer je zelf door promotie. We geven op markten informatie samen met de stichting. Zo wordt het bekend.” Greydanus heeft het plan opgevat de productlijn van het merk Wâldpyk uit te breiden. ,,Daar komen dan ook nog andere peulvruchten en jam uit de Wâlden bij.”

Het volgende wâldgewas wordt waarschijnlijk de Kollumer Pronkbean. De Stichting Wrâldfrucht is bezig de raszuiverheid te bepalen. Om zich een streekproduct te mogen noemen, moeten het gewas en de streek goed beschreven zijn. Dit wordt gekeurd door Streekproducten Nederland (SPN), onderdeel van het Ministerie van LNV.