De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
zondag 19 november

Geloof & Kerkmaandag, 2 december 2002

Dr Solomon Raj onderzocht nieuwe christelijke gemeenten in India
‘Geloof moet aansluiten bij cultuur’

Kampen - Christenen in India zijn lange tijd voornamelijk georganiseerd geweest in traditionele kerken, een ‘exportproduct’ van verschillende westerse landen. De laatste decennia schieten ‘inheemse kerken’ echter als paddestoelen uit de grond. Het zijn gemeenschappen waar de Indiërs met hun eigen culturele identiteit terechtkunnen.

BERBER BIJMA
Je moet de eigen cultuur een plaats geven in het geloof, zegt dr Solomon Raj. Anders zijn christelijke kerken uitstervende gemeenschappen. Raj was de afgelopen twee weken in Nederland, onder meer om in Kampen een lezing te geven en een expositie van zijn batikwerk te verzorgen. Raj (81) houdt zich bezig met ,,geloof, cultuur en kunst’’, zo verwoordt hij het zelf. Een groot deel van zijn leven heeft in het teken gestaan van de combinatie van die drie.
Recentelijk deed Raj, die ondanks zijn hoge leeftijd opmerkelijk vitaal is, onderzoek naar 73 jonge christelijke gemeenten in de Indiase deelstaat waar hij woont, Andra Pradesh. De opkomst van dergelijke gemeenten, die niet aan een traditioneel kerkgenootschap verbonden zijn, is een ontwikkeling van de laatste jaren. Raj: ,,Vrij snel na 1753, toen de eerste protestantse kerken door de Denen in India werden gesticht, waren er al Indiërs die zeiden: wij kunnen Christus wel volgen zonder het etiket van de Deense kerken, maar dat is altijd een hele kleine groep geweest. In de jaren tachtig van de vorige eeuw hebben de meeste westerse missionarissen India verlaten, en in die periode kwam er een hausse aan nieuwe, onafhankelijke kerken. In 1986 waren er ongeveer zestien missieposten in Indiase handen, vandaag de dag zijn er honderden inheemse kerken die uit dergelijke missieposten zijn voortgekomen.’’

Bijbelballet

De interesse van Raj voor de plaats die de Indiase cultuur krijgt in de christelijke kerken, dateert van de jaren zeventig. ,,In 1973 schreef ik mijn eerste bijbelballet. Het was een gewaagd experiment. Mensen uit mijn eigen kerk, de Evangelisch-Lutherse Kerk van Andra Pradesh, vonden het verkeerd. ‘Dansen past niet bij het christelijk geloof, het hoort bij de hindoetempels’, zeiden ze. Bovendien hadden ze er bezwaar tegen dat de danseressen geen christenen waren en feestelijke danskleding aanhadden. ‘Wij zien niet het evangelie, maar een mooi lichaam’, verweten ze me. ‘Dat is dan jullie probleem’, heb ik geantwoord, ‘want ze verbeelden wel een goed verhaal’. Het was in die tijd dat mijn interesse voor inculturatie van het christelijk geloof ontstond: hoe breng je het evangelie in het idioom van de Indiase cultuur?’’
Inmiddels is er onder de christenen, die zo’n 2,5 procent uitmaken van de totale Indiase bevolking, meer openheid ten opzichte van dans en andere culturele uitingen, zegt Raj. Maar de discussie blijft, en is met de opkomst van de onafhankelijke kerken momenteel een veelgevoerde discussie.

Charismatisch

Dr Raj vertelt over de achtergronden van het ontstaan van de nieuwe kerken. ,,Een charismatische invulling van het christelijk geloof spreekt Indiërs meer aan dan de sobere Westerse vorm van liturgie. In de Indiase cultuur speelt warmte en gemeenschap een belangrijke rol. In de grote kerken vind je dat niet heel veel. Bovendien wordt in de traditionele kerken geen aandacht gegeven aan dromen, visioenen en genezingen, terwijl dat juist zaken zijn waar een Indiër zich erg toe aangetrokken voelt.’’ Ook het ‘dialogisch preken’, waarbij iemand uit de gemeente getuigenis geeft van een bijzondere gebeurtenis, wordt in de grote kerken node gemist, zegt Raj. ,,Verbale communicatie speelt in India een belangrijke rol. Mensen willen het geloof met elkaar delen, in plaats van een preek van twintig minuten te moeten aanhoren vanaf een preekstoel van anderhalve meter hoog.’’

Charismatisch

,,Ik denk dat de traditionele kerken iets kunnen leren van de nieuwe kerken. Niet dat alles daar goed is, of bijbelser, of dat er geen dwalingen zouden zijn, maar de manier waarop in de nieuwe gemeenten het geloof wordt beleefd en uitgedrukt, is een manier die past bij de cultuur en die aansluit bij andere geloven die in India worden aangehangen.’’
De inheemse gemeenten houden vaak openlucht-bijeenkomsten. Veel hindoes hebben principieel bezwaar om een kerkgebouw binnen te gaan, maar gaan wel naar dergelijke bijeenkomsten. Vaak is er een charismatische prediker, die soms duizenden mensen trekt. Gemeenteleden gaan naar de sloppenwijken, waar vertegenwoordigers van de traditionele kerken zich veel minder laten zien.
Het ontstaan van de ,,pinksterachtige gemeenten’’ is goed te verklaren vanuit de sfeer die in de traditionele kerken heerst, zegt Raj. ,,In de grote kerken zijn de christenen in slaap gevallen. Er komen geen nieuwe leden bij, behalve het eigen nageslacht. Er is heel veel structuur aangebracht; je struikelt bij wijze van spreken over de comités. We hebben van het Westen een systeem met kerkelijke posities geërfd - predikanten, leidinggevende predikanten, predikanten met bijzondere functies - dat geen beroep doet op de Indiase geest, maar daar eerder een belasting voor is. In zo’n situatie wordt iedere opwekkingsbeweging van harte verwelkomd.’’
Raj somt de manieren op waarop de nieuwe bewegingen ontstaan: een voorganger kan met een groep medestanders uit een traditionele kerk stappen uit onvrede met de gang van zaken daar en een nieuwe gemeente beginnen of een ‘losse’ prediker kan een groep volgelingen rond zich verzamelen. Daarnaast is er een groep mensen die voor het volgen van Christus zich niet bij enige gemeenschap willen aansluiten. ,,Dat is de extreme tegenbeweging tegen de overgeorganiseerde traditionele kerken’’, zegt Raj. ,,Deze mensen willen geen kerk omdat die volgens hen hoe dan ook corrupt is. Er is zelfs een groep mensen die de sacrementen heeft afgeschaft, omdat dat onnodige rituelen zouden zijn, door missionarissen geïntroduceerd. ‘God heeft Saulus ook zonder meer geroepen, toen die op weg was naar Damascus’, zeggen zij. Ze hebben een heel eigen bijbeluitleg op het punt van de sacramenten.’’
Raj is positief over de opkomst van de charismatische christelijke gemeenten - ,,daarin zit de enige groeimogelijkheid voor het christendom in India’’ - maar heeft er op meerdere punten ook vragen bij. ,,Er is veel nadruk op visioenen en dromen. Het gevaar is dat je daarmee een subjectief geloof creëert, want het zijn niet-herhaalbare ervaringen. Daarnaast zie je dat ze op sommige punten dezelfde fouten maken als die de traditionele kerken mijns inziens hebben gemaakt. Ze preken exclusivisme: geen andere naam dan Jezus en geen redding dan in en door de kerk.’’ Bovendien lopen de nieuwe kerken het gevaar door hun grootte te vervallen in dezelfde administratieve structuren als die van de traditionele. Ook ziet Raj ,,leiderschapsproblemen’’: de leiding ligt in handen van enkelen. ,,Leiders zijn leiders voor het leven.’’

Opleiding

Wil het ‘nieuwe christendom’ in India toekomst hebben, dan moet vooral geïnvesteerd worden in de opleiding van de voorgangers, zegt Raj. ,,Vooral in het begin werd aan opleiding geen enkele waarde gehecht, omdat, zo zei men, de discipelen die destijds ook niet kregen. Tegenwoordig volgen veel voorgangers gelukkig wel een avondopleiding van enkele jaren - overdag moeten ze ander werk doen om brood op de plank te krijgen. Daar ben ik blij om, want je moet wel een samenhangende uiteenzetting over je geloof kunnen geven, en daarvoor is enige opleiding vereist.’’
,,Positief, maar met een groot voorbehoud’’, zo omschrijft Raj zijn standpunt ten opzichte van de nieuwe gemeenten. ,,Ondanks alle bedenkingen die ik erbij heb, vind ik wel dat deze gedecentraliseerde vorm van kerkzijn de enige goede is voor India. Wat de Indiase geest op prijs stelt en waardeert, is een vrije vorm van christendom.’’

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties