De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
vrijdag 22 september

Geloof & Kerkzaterdag, 4 mei 2002

Cor Edskes uit Groningen viert jubileum
Zestig jaar achter het orgel

,,Op mijn veertiende speelde ik een behoorlijk deuntje orgel’’. Met die woorden omschrijft Cor Edskes het begin van zijn muzikale loopbaan. Zondag viert de organist van de Doopsgezinde Gemeente Groningen zijn zestigjarig jubileum.

WOPKELINE DE MAAR
Cor Edskes begon als organist in de hervormde kerk van Uithuizen. Hij omschrijft zijn ouderlijk huis als ,,niet onmuzikaal’’; er werd vooral veel gezongen.
Johan van Meursen, destijds organist in de Der Aakerk in Groningen, bracht hem een sterke interesse voor het orgel bij. Op zondag mocht Edskes ,,boven op het orgel kruipen’’. Tijdens de dienst mocht hij zo nu en dan even spelen.
In 1940 werd hij organist op het Schnitger-orgel in de hervormde kerk in Uithuizen. Hij nam tegelijkertijd pianoles bij Friso Molenaar, organist in de Doopsgezinde Gemeente Groningen. In 1942, dit jaar zestig jaar geleden, volgde hij Molenaar op.
Tijdens de oorlog kreeg Edskes les van George Stam in Leeuwarden. Van hem kreeg hij een uitstekende muzikale ondergrond, waarop volgende docenten (Simon C. Jansen in Amsterdam, Flor Peters in Mechelen en Helmut Walcha in Frankfurt am Main) op konden voortborduren.
Bij het opknappen van de doopsgezinde kerk in de jaren vijftig werd duidelijk dat er een nieuw orgel moest komen; het oude verkeerde in slechte staat.
In 1961 is het orgel gereed. Het is een Marcussenorgel uit Denemarken – het enige in heel Noord Nederland. De aankoop van het orgel werd mogelijk gemaakt door de bijdragen van een kapitaalkrachtig gemeentelid en de inspanningen van ds Fleischer. Het is mede de reden waarom hij gebleven is: ,,Toen werd het eindelijk leuk!’’

Adviseur

Al op jonge leeftijd had Edskes interesse voor de klassieke geschiedenis van het orgel in Nederland. In het midden van de jaren ’50 werd hij adviseur bij de orgelcommissie van de Nederlandse Hervormde Kerk. Er was veel werk te doen want door de oorlog waren veel orgels kapot of beschadigd geraakt. Ook de watersnoodramp van 1953 leverde extra werk op. Begin jaren ’60 werd Edskes adviseur van de Rijksoverheid onder andere voor het begeleiden van restauraties van het oude instrument in kerken. Hij reisde ,,als een soort Sinterklaas met de portemonnee van de minister’’ door het land. ,,Iedereen dacht ‘geld’!’’ Na enige tijd besloot hij zelfstandig adviseur te worden. Zijn opdrachtenportefeuille was snel gevuld: eerst in Nederland, daarna in Duitsland, Denemarken, Zweden en Noorwegen. ,,Een heel druk leven, tot op de dag van vandaag!’’
In vroeger jaren gaf Edskes regelmatig concerten in binnen- en buitenland en voor de radio. ,,Eigenlijk was dat niet te combineren. Concerten vragen veel voorbereiding, want je moet er niet met de pet naar gooien. Je kunt het programma niet als computer afspelen, want je wilt een vonk over laten springen. In het adviseurschap groeide ik er langzaam en dat bracht een berg werk met zich mee.’’ Hij stopte daarom met de concerten. ,,Ik heb ze wel gemist, maar er zijn zoveel goede concert- organisten. Ik heb de functie van organist gehouden om aan het spelen te blijven.’’
,,Bij het doorgronden van alle ‘ins en outs’ van het orgelspelen is een christelijke achtergrond belangrijk’’, stelt Edskes. ,,Dat helpt om verbanden te kunnen leggen.’’ Een gemeente die goed kan zingen is een ander pluspunt. ,,Helaas is het vak zingen op scholen verdwenen en dat is te merken. De kerk is één van de weinige plaatsen, waar tegenwoordig nog gemeenschappelijk gezongen wordt.’’

Gespecialiseerd

Edskes’ muzikale blikveld is breder dan alleen het orgel. ,,Als je voor slechts één instrument kiest, is dat niet goed voor je kijk op de muziek.’’ Hij is daarom geïnteresseerd in allerlei muziekinstrumenten. Bovendien, zo stelt hij, ,,veel begrip hebben voor het spelen van andere instrumenten is belangrijk voor goed orgelspelen. Het euvel is dat veel organisten met oogkleppen in de wereld staan en niets anders zien dan orgel. Een uitvoerend musicus is in de eerste plaats musicus en bepaalde grondeigenschappen gelden voor ieder instrument. Er vindt steeds meer specialisatie plaats, maar de specialisten moeten elkaar wel blijven begrijpen. De meeste mensen weten steeds meer van steeds minder. Dat kan weleens leiden tot een Babylonische spraakverwarring! Vroeger waren mensen veel meer allround , ook in de wetenschap.’’
Enkele jaren geleden kreeg Edskes van de Universiteit van Göteborg een eredoctoraat voor zijn verdiensten op het gebied van orgelrestauratie. Hij is blij met de erkenning van zijn vele werk.
De benoeming tot eredoctor werd destijds in Groningen gevolgd door een ‘Vriendenconcert’ van Gustav Leonhardt, Wim van Beek en Kristian Olesen. Ook het zestigjarig jubileum als organist zal uiteraard op muzikale wijze gevierd worden. Tijdens de dienst in de doopsgezinde kerk (aanvang 10.00 uur) treed het kerkkoor op en is er solozang van Ella van Osnabrugge. Voorgangers in de dienst zijn de beide doopsgezinde predikanten van Groningen, ds J.C. Duhoux-Rueb en ds R.P. Yetsenga.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties