Wanneer vijf of meer geneesmiddelen door elkaar gebruikt worden, wordt wel gesproken van polyfarmacie. Dat hoeft niet per definitie problemen op te leveren, en is vaak noodzakelijk. Maar de eventuele bijwerkingen van al die medicijnen en de wisselwerking van de stoffen onderling kunnen wel ongewenste effecten opleveren. Daarnaast is het voor de vaak oudere patiënt moeilijk om alle medicijnen volgens doktersvoorschrift in te nemen.

Het onderzoek ‘aanpak polyfarmacie’ werd uitgevoerd door DGV, het Nederlands instituut voor verantwoord medicijngebruik, in samenwerking met de koepelorganisatie van verzorgings- en verpleeghuizen Zorgschap Fryslân. Aan het onderzoek werkten verzorgingshuis Sinnehiem in Haulerwijk, zorgcentrum ’t Bildt in St. Annaparochie en wijkzorgcentrum Swettehiem in Leeuwarden mee. Per bewoner werd gekeken wat zij slikten en op welke manier. Na afloop is in veel gevallen de medicatie aangepast. Het gebruik van sommige middelen is stopgezet, in andere gevallen is juist met een medicijn begonnen en ook is de dosering in veel gevallen aangepast.

Dat heeft een belangrijke verbetering in het medicijngebruik tot gevolg gehad, constateren de onderzoekers. Naast de gezondheidswinst pakte de herziening ook financieel voordelig uit. Gemiddeld zijn de ouderen in de drie verzorgingshuizen nu per jaar 117 euro minder kwijt aan hun geneesmiddelen.

Het onderzoeksproject vond plaats op initiatief van Zorgschap Fryslân en zorgverzekeraar De Friesland heeft een deel van de kosten voor zijn rekening genomen. De Friesland heeft daarvoor het Innovatiefonds aangesproken, bedoeld om vernieuwende projecten te stimuleren. De zorgverzekeraar ziet de aanpak van polyfarmacie in Friese verzorgingshuizen als een belangrijk onderwerp.

Slaapmedicatie

Het polyfarmacieproject van DGV in de drie verzorgingshuizen had twee onderdelen. Samen met arts, apotheker en verzorgend personeel werd het medicijngebruik per bewoner bestudeerd, en tegelijk kregen de bewoners met lezingen en folders informatie over verantwoord medicijngebruik. De bewoners reageerden daar positief op, behalve in het geval van het stoppen met of afbouwen van de slaapmedicatie. Toch werd op dit punt in veel gevallen de grootste winst geboekt, met name wat de bijwerkingen betreft.

DGV heeft in de afgelopen jaren op meer plaatsen dergelijke polyfarmacieprojecten uitgeoverd. Het is de bedoeling dat de Friese aanpak niet beperkt blijft tot de drie verzorgingshuizen die nu zijn bezocht.