Leeuwarden - Enkele Friese gemeenten zijn bezig met een overstap naar open source software. Sinds enkele jaren probeert de rijksoverheid alle gemeentes aan te sporen om de open en veelal gratis software te gaan gebruiken, maar veel diensten houden nog vast aan duurdere software zoals Microsoft Office.

Dat een overstap gunstig kan uitpakken, hebben ambtenaren van de gemeente Heerenveen gemerkt. Heerenveen is bezig om over te schakelen van Microsoft-programma’s op de kantoorsoftware van OpenOffice.org. De voornaamste reden van de overstap is de kostenbesparing. ,,Op jaarbasis scheelt het ons 135.000 euro aan licenties voor Microsoft-programma’s”, zegt Tjeerd Bouma, hoofd automatisering van de gemeente Heerenveen. Daar moeten nog wel omscholingskosten van af en kosten voor het overzetten van bestanden. ,,Maar dan nog houden we er veel geld aan over.”

Op dit moment staat OpenOffice.org op 100 van de 350 computers van de gemeente. Volgend jaar, als de licentie afloopt, moeten alle ambtenaren overgeschakeld zijn op het open source-programma.

Het overschakelen gaat vrij makkelijk, legt Bouma uit. ,,Vooral het teksverwerkingsprogramma, Writer, lijkt veel op Microsoft Word. Medewerkers gaan een kleine dag op cursus en dan hebben ze het onder de knie. Ze krijgen het softwarepakket ook mee voor thuis, zodat ze het daar ook kunnen gebruiken. Dan gaat het wennen sneller.”

Het meeste werk was nog het overzetten van alle bestanden. ,,Bijvoorbeeld voor brieven waarbij gegevens uit een database in moeten. Dat moeten we één keer overzetten, dan is dat ook klaar. Het is in feite een simpele operatie.”

De gemeente Menaldumadeel is al langer bezig met open source. Sinds vier jaar draaien databases met gegevens op open source. Ook de werkplekken zijn voorzien van Linux, een gratis besturingssysteem die aanpasbaar is aan eigen wensen.

Toch is niet alles op open source. ,,Typen gebeurt nog in Microsoft Word en ook de rest van hun kantoorpakket op de computers. Pas als er een nieuwe versie komt, gaan we over op een Openoffice.org. We hebben er al naar gekeken, maar op dit moment voldoet Microsoft prima.”

De gemeente Leeuwarden ondertekende samen met andere grote Nederlandse steden in december een manifest om grote ICT-bedrijven ertoe te bewegen open source te ondersteunen, maar dat heeft tot op heden nog niet tot resultaat geleid.

Leeuwarden kijkt momenteel naar de mogelijkheden om zelfstandig over te stappen.

- Computersoftware is open source als de broncode openbaar is en aangepast kan worden. Meestal zijn de programma’s gratis;

- Bekendste voorbeelden zijn besturingssysteem Linux, browser Firefox en kantoorpakket OpenOffice.org;

- Bijkomend voordeel is vaak een kostenbesparing. Microsoft Office vraagt enkele honderden euro’s per computer per jaar voor onderhoud en gebruik.