Leeuwarden - Maar liefst honderd kerken en kerkelijke monumenten doen dit jaar mee aan het open kerkenproject Tsjerkepaad. Ze openen hun deuren iedere zaterdagmiddag van 7 juli tot met 8 september. Nieuw is dit jaar de Tsjerkepaad Turfroute, in de zuidoosthoek van Fryslân én de kerkenroute Het Bildt.

Vorig jaar deden in heel de provincie tachtig kerken mee. Het aantal deelnemende kerken is dus 25 procent gestegen.

In 2002 besloten het Friesch Dagblad en de Stichting Alde Fryske Tsjerken om open dagen te beginnen in Friese kerken. Daaruit ontstond het bredere initiatief Tsjerkepaad, in samenwerking met de Raad van Kerken in Friesland en het Protestants Dienstencentrum Fryslân. De kerken die meedoen, zijn open op zaterdagmiddagen in juli, augustus tot en met de tweede zaterdag (Monumentendag) van september.

De initiatiefnemers willen stimuleren dat de kerken hun deuren niet alleen op zondag, maar ook door de week openen. De kerk staat als cultuurhistorisch gebouw, als plek van bezinning en ontmoeting midden in de samenleving. Daarop probeert Tsjerkepaad in te spelen. De afgelopen jaren bleek dat er veel belangstelling voor was.

De nieuwe Turfroute is de vierde Tsjerkepaadroute. In 2004 werd de eerste route gerealiseerd, de zogenaamde Liembultenroute in het zuidwesten van de provincie. De Noard-Westergoaroute, noordelijk van Sneek en Bolsward, werd vorig jaar geopend. Vorig jaar ging als derde route de Kerspelroute van start in de gemeente Achtkarspelen met vijftien open kerken tussen Surhuisterveen en Buitenpost; daar zijn dit jaar nog twee kerken bij gekomen.

Met de opening van de Turfroute zijn ook de kerken uit de zuidoosthoek van Fryslân vertegenwoordigd in Tsjerkepaad. Het zijn kerken uit Mildam, Katlijk, Bovenknijpe, Oldeberkoop, Oude- en Nieuwehorne, Terwispel, Gorredijk, Lippenhuizen-Hemrik, Wijnjewoude, Kortehemmen, Beetsterzwaag, Olterterp, Wijnjewoude, Oosterwolde, Appelscha, Makkinga en Elsloo. 22 kerken in de buurt van de toeristische Turfroute hebben zich aangemeld.

De vijf kerken aan de nieuwe route kerkenroute Het Bildt waren vorig jaar ook al open. ,,Ze wilden dit jaar wel meedoen onder de Tsjerkepaadvlag”, vertelt coördinator van Tsjerkepaad ds Gerrit Groeneveld uit Jubbega. Het gaat om kerken in Oude Bildtzijl, Vrouwenparochie, Sint Annaparochie, Sint Jacobiparochie en Minnertsga.

Met de twee nieuwe routes is voldaan aan de doelstelling van Tsjerkepaad om elk jaar een nieuwe route te openen.

De belangstelling voor Tsjerkepaad neemt nog steeds toe, constateert ds. Groeneveld. ,,Het is voor de vele vrijwilligers die meehelpen bij de openstelling van de kerken goed om te merken dat mensen van buiten interesse voor het gebouw hebben.” De bezoekers zijn onder meer recreanten die in de buurt verblijven, of mensen met een specifieke cultuurhistorische interesse. Daarnaast komen mensen uit de eigen woonplaats, gemeente, of parochie langs. Ze krijgen in de meeste kerken een kopje koffie aangeboden, kunnen een praatje maken, of halen herinneringen op.

De kerken die meedoen zijn er veelal positief over, zegt Groeneveld. ,,Bijna al de kerken die vier jaar geleden voor het eerst meededen met de Liembultenroute, doen nog steeds mee. Doordat je je als kerk openstelt, verbreed je je opening van zondag naar zaterdag. Daardoor ontvang je een ander publiek. Dat geeft weer nieuwe contacten én je laat je als kerk zíen.”

Uit de gastenboeken blijkt dat de mensen overal vandaan komen, uit het eigen land en soms ook uit het buitenland. ,,Zij brengen hun verhalen mee en dat leidt tot verrassende ontmoetingen.”

Nieuw is de Tsjerkepaadvlag, die speciaal voor Tsjerkepaad ontwikkeld is. De honderd kerken krijgen een vlag in bruikleen. ,,Op deze manier wordt Tsjerkepaad steeds meer herkenbaar”, zegt Groeneveld. De coördinator krijgt mailtjes uit het hele land met de vraag of Tsjerkepaad dit jaar door gaat.

Ook dit jaar is er weer een Tsjerkepaadgids, waarin de kerken en monumenten op de routes zijn beschreven. De gids kost 1 euro en is te verkrijgen bij alle deelnemende kerken. De VVV-kantoren in de regio hebben informatiefolders over de kerken die aan Tsjerkepaad meedoen. Behalve de gids heeft Tsjerkepaad dit jaar voor het eerst ook een website: www.tsjerkepaad.nl. De site gaat deze week online.

Iedere woensdag zal het Friesch Dagblad op de kerkpagina aandacht besteden aan een kerk uit de Liembultenroute, de Noard Westergoaroute, de Kerspelroute, de Turfroute of de kerkenroute Het Bildt.

De opening van Tsjerkepaad 2007 is zaterdag 7 juli in Gorredijk. Het begint om 13.00 uur met een vaartocht met de Tjerk Hiddes met aan boord de Hânskrobbers, een groep accordionisten uit Jubbega. Om 13.30 uur is de opening van Tsjerkepaad in de rooms-katholieke kerk ‘Christus Licht der Wereld’ van Gorredijk. Dat gebeurt met het presenteren van de nieuwe Tsjerkepaadvlag en het aanbieden van de gids.

Pastoor L. van Ulden ofm uit Sneek houdt een inleiding over de historie van de Turfroute en het openstellen van kerken. Van Ulden heeft zelf een geschiedenis met de Opsterlandse Compagnonsvaart. Hij heeft in het begin van de jaren zeventig, toen hij pastoor in Gorredijk was, ervoor gezorgd dat de vaart niet werd gedempt, maar open bleef voor de toervaart. Groeneveld: ,,De Turfroute - genoemd naar de turf die over de vaarten werd vervoerd - bestaat toeristisch al een aantal jaren, en krijgt nu met de openstelling van de kerken een extra dimensie.”

Ook is er op de startdag van Tsjerkepaad een fietsroute uitgezet naar Lippenhuizen/Hemrik, waar de kerken ook geopend zijn. In deze kerken wordt een aantal festiviteiten georganiseerd.

.