Leeuwarden - De remonstranten voelen er niets voor om ,,een Tom Tom” mee te geven met een uitgestippelde routekaart hoe je ‘moet’ geloven. ,,Wij geven liever géén kaart mee en laten mensen zélf hun route bepalen, waarvan de bestemming dan ook nog niet eens zeker is”, zegt voorgangster Wietske Tinga. Zondag viert de gemeente in Leeuwarden het 12,5-jarig bestaan.

LODEWIJK BORN

Het koperen jubileum heeft als thema ‘Doorgaan? Doorgaan!’ Dat is niet toevallig. Het moment van jubileren is een tijdstip om te kijken waar men staat. Men wil elan uitstralen en laten zien dat de gemeente er voor gaat, maar ook geldt: onbekend maakt onbemind.

De Remonstrantse Gemeente Leeuwarden komt van oorsprong voort uit de Verenigde Christelijke Gemeente in Dokkum, een combigemeente van doopsgezinden en remonstranten. Omdat in Dokkum wel erg het accent lag op de doopsgezinde identiteit, vormden de remonstranten in 1986 een eigen werkgroep. In 1994 kwam men op het punt dat gekozen moest worden. Of werkgroep blijven óf kiezen voor een status als gemeente, vertelt de huidige voorzitter Lex van Gorcum. Dat laatste gebeurde. Op 23 oktober 1994 werd de gemeente gesticht. Toen men begon waren er 49 leden en vrienden en nog enkele belangstellenden. Nu zit dat aantal op 61 leden en vrienden. ,,Met de belangstellenden erbij komen we uit op ongeveer negentig.” De gemeente heeft geen jongeren. Het jongste gemeentelid is een veertiger.

Uitgestrekt

Het gebied van de gemeente strekt zich uit van Harlingen tot Drachten en van Veenwouden tot Lemmer. Die uitgestrektheid is geen voordeel. De kerk om de hoek heeft het gemakkelijker om bezoekers te trekken. Er worden tweewekelijks kerkdiensten gehouden in de Waalse Kerk in Leeuwarden en soms elders in Fryslân, bijvoorbeeld in het Leeuwarder Filmhuis of in Staniastate

.Harry Stinis, voormalig kerkenraadsvoorzitter die bijna alle functies in de kerk wel heeft vervuld, heeft het gevoel dat de Leeuwarder remonstranten zich in een spagaat bevinden. Ze willen graag wat aan de weg timmeren met meer naamsbekendheid, maar het nou ook weer niet van de daken schreeuwen. Zo zijn remonstranten namelijk niet ingesteld. De onbekendheid leidt soms tot vreemde opmerkingen: ,,‘Oh, ben jj zo’n rechtse rakker’, zei iemand tegen me’’, vertelt Stinis.

Juist de vrijzinnigheid en openheid is het kenmerk van de remonstranten. Voorganger Wietske Tinga is wars van opdringerigheid om mensen binnen te halen zoals in ,,de hallelujah-kerken” volgens haar wel gebeurt. ,,We gaan niet als zendelingen langs de kant van de weg staan.”

Tinga is voor een dag in de week aan de gemeente verbonden. Zoekers komen soms voor korte of langere tijd bij de gemeente. Wanneer ze toch weg gaan heeft de voorgangster daar geen problemen mee. ,,Laatst zijn een paar uiteindelijk bij de Soefi-beweging uitgekomen. Dat is ook goed. Ik heb daar helemaal geen moeite mee. Wij komen niet met antwoorden waar je uit moet komen. We geven liever richtingwijzers.”

Heroprichting

In het jaarboekje van dit seizoen wordt verteld dat de mede-oprichters destijds al blij waren als de gemeente het zeven jaar zou uithouden. Dan zou de heroprichting ‘al de moeite waard geweest zijn’. Dat is dus gelukt.

In een tijd van zinzoekers en mensen die hun eigen geloof bij elkaar sprokkelen is de Remonstrantse Gemeente een veilige haven, zou je denken. Stinis hoorde recent ook dat ,,de vijftigers die zoekend zijn eigenlijk hun doelgroep is”. De onderlinge gemeenschap die er met de kleine kern is - gemiddeld ongeveer twintig kerkgangers - is het belangrijkste kenmerk van de gemeente. Belangrijk onderdeel hiervan is het kerkblad en de drie huiskringen in Heerenveen, Harlingen en Sint-Annaparochie. Die kringen zijn met een gemiddelde van zes deelnemers goed bezet, zo wordt landelijk gezegd. Stinis: ,,Op andere plekken is nog minder. Ze zijn jaloers op onze getallen en kerkgang.”

Tevens is er een estafettegroep die ieder jaar een aantal activiteiten organiseert die een wervende werking hebben. Er zijn goede contacten met de Doopsgezinde Gemeente, de Evangelisch Lutherse Gemeente en de VVG-Leeuwarden. De zogenaamde ‘kleine oecumene’ wordt dit door de deelnemende kerken zelf genoemd. Drie keer per jaar is er een gezamenlijke vesper. ,,De samenwerking is heel goed”, zegt Tinga, waarmee duidelijk gemaakt wordt dat spanningen die er onder meer met de doopsgezinden wel zijn geweest definitief tot het verleden behoren.

Het jubileum wordt zondag gevierd in twee etappes. De eerste is een kerkdienst (10.30 uur) in de Waalse Kerk waarin de eerste voorganger ds. J.F. Klijnsma, samen met Wietske Tinga zal voorgaan. Aansluitend is er koffie in het Sint Antonygasthuis, een lunch en daarna een rondleiding door historicus Hendrik ten Hoeve die zal vertellen over de Waalse Kerk en omgeving. Er wordt met een ontspannen samenzijn afgesloten.

Vrijheid van geloven

De remonstrantse kerk heeft haar wortels in de zeventiende eeuw en onderscheidt zich van andere kerken doordat zij geen algemene leer kent: iedereen is vrij het geloof op zijn eigen manier te beleven. Ook kent de remonstrantse kerk geen doopleden. Men kan lid worden door in te stemmen met de Beginselverklaring; de toetredende wordt gestimuleerd een eigen belijdenis te formuleren. Andersom kan iedereen die instemt met de Beginselverklaring lid worden. De remonstranten kennen bijna evenveel vrienden als leden. Deze vrienden zijn actief bij het leven van de geloofsgemeenschap betrokken, maar dikwijls - doordat zij hun verbondenheid met een ander kerkgenootschap (nog) niet los kunnen laten - nog niet zo ver dat zij als lid willen toetreden. De Remonstrantse Broederschap in Nederland telt ongeveer zesduizend leden.