Jeugd en geloof

Van Aken is donderdag 26 april een van de sprekers op de Friesch Dagblad-avond over ‘Jeugd en Geloof’. Hij zal daar vertellen hoe in Lollum-Waaksens in twee jaar tijd de catechisatie zeer populair werd bij de jeugd tussen de twaalf en negentien jaar.

Die heropleving werkt door in de hele kerkelijke gemeente, zo blijkt. De tieners gaan weer met regelmaat naar de kerk en zijn een eigen hulpproject gestart voor Tadzjikistan. ,,Ik ben echt stomverbaasd over wat er allemaal gebeurt.” Vorige week werd met 36 catechisanten en leiders het seizoen afgesloten. ,,Stond er deze week al weer een van die tieners bij me voor de deur. ‘Hebben we geen catechisatie vandaag?’.’’

Het voorbeeld geeft exact aan hoe catechisatie door de jeugd wordt beleefd. ,,Soms moet je ze na 23.00 uur echt de deur uitwerken. Ze wíllen gewoon niet weg! Ik vind het zelf ook machtig. Ik ben gek met die jonge gasten.” Van Aken had het nooit kunnen denken. Toen hij twee jaar geleden begon, zat hij thuis in de woonkamer met slechts twee jongeren, ,,waarvan een mijn eigen zoon Sjoerd, die nu zestien is”. De tweede keer waren ze met z’n vijven. En zo ging het verhaal door. Zelfs niet-kerkelijke jongeren komen nu.

De Lollumer spreekt de taal van jongeren en is eigenlijk nog steeds de ,,kwajongen” die opgroeide in Den Haag. ,,Ik ben geboren in Scheveningen. Mijn vader had een groentezaak. Hij kwam uit het bekende geslacht van de ‘gebroeders Van Aken’, die in Den Haag dertien zaken hadden.”

Nadat de winkel werd opgedoekt door concurrentie van de supermarkten, kregen moeder en vader Van Aken een baan bij de koninklijke familie. ,,Moeder werd hoofd van de huishoudelijke dienst en mijn vader was verantwoordelijk voor de bewaking van het paleis. Eerst bij Juliana en daarna Beatrix.”

Van Aken herinnert zich nog goed hoe hij als kleine jongen warme chocolademelk dronk met Kerst bij koningin Juliana. ,,Een prachtmens was dat.”

Van Aken heeft een Indonesische moeder, die geboren werd in Surabaya. ,,Zij was wel katholiek, maar vooral in naam. Ze had te veel gezien dat niet met de bijbel strookte... Het geloof was bij ons thuis helemaal geen issue.”

Op de lagere school kwam hij voor het eerst echt in contact met het geloof. ,,Door meneer Bilder, majoor bij het Leger des Heils. Hij vertelde prachtig over de bijbel, over Jezus. Ik vond het geweldig!” Van Aken was zo enthousiast, dat hij er zijn favoriete zondagse bezigheid, voetballen bij Holland Sport, voor opgaf. ,,Dan ging ik naar de zondagsschool. Luisteren naar de bijbelverhalen, liedjes zingen en knutselen.”

Zijn ouders vonden het wel best; ,,ze lieten me daarin vrij”. Van ‘meester Bilder’ kreeg Van Aken een eigen bijbeltje en dat koestert hij nog steeds. ,,Al zal ik droog brood moeten eten. Dat bijbeltje gaat nooit weg.” Hij noemt Bilder als een van de mensen die hem toen al op het spoor naar God en de bijbel zette. ,,Ik voelde: dit is niet zomaar een boek met een verzameling loze verhaaltjes. Dit is waar!” Die ervaring liet Van Aken niet meer los, maar doordat hij in een ,,andere levensfase” terechtkwam, raakte het op de achtergrond. ,,Ik was een rotzak en haalde heel wat uit. Dat ik nog maar op één middelbare school in Den Haag welkom was, zegt genoeg.”

Een carrière in de popmuziek zorgde voor een nieuwe wending. ,,Ik was gitarist bij Mistral, het studioproject van Robbie van Leeuwen (ex-Shocking Blue en Galaxy Lin) en Rick van der Linden (ex-Ekseption, ex-Trace). We scoorden hits in Nederland en Duitsland met nummers als Jamie, Starship 109 en Neon City. In Duitsland kwamen we zelfs op nummer 1.”

Het jachtige bestaan van de popscene deed hem verlangen naar rust. ,,Ik ging weer op zoek naar God.” Hij was 28 jaar en trof Klasina, zijn huidige vrouw. ,,Ik kende haar nog van vroeger, want mijn en haar ouders waren vrienden.” Klasina kwam uit een christelijk gezin en bij haar thuis werd er veel over het geloof gepraat. ,,Met name met haar vader heb ik héél veel gesprekken gehad. Tot laat in de nacht zaten we te bomen over van alles. Ik weet nog goed dat hij ooit een keer zei: ‘Dan, als je iets doet, bedenk dan of je hetzelfde zou hebben gedaan als Jezus naast je stond’. Hij opende mij de ogen.’’

Van Aken verhuisde naar Fryslân en woonde onder meer in Gaastmeer, waar hij een goed contact kreeg met ds. Ger Dekker. ,,Die liet me zien dat het niet gaat om het grote, maar om het kleine. De weduwe die al arm was en tóch iets weggaf, die was de echte navolger van Christus.”

Na een verhuizing naar Lollum kwam het gezin Van Aken - Klasina (40), Sjoerd (16), Dieuwke (14) en Gwendolynn (11) - in aanraking met de PKN-gemeente van Lollum-Waaksens. Ze voelen zich thuis in de kerkelijke gemeente en toen de landelijke kerkfusie in april 2004 zijn beslag kreeg, nam Van Aken een besluit. ,,Ik ging naar ds. Liuwe Westra en zei: nu wil ik me laten dopen en belijdenis doen. Als protestant. Ik wilde niet ‘hervormd‘ of ‘gereformeerd’ zijn. Ik heb niks met etiketten.”

Zo staat hij nu te boek als de enige protestant in de PKN-gemeente i.w. te Lollum-Waaksens. ,,Het moment van mijn dopen vergeet ik nooit meer. Het was geen dopen, maar een tewaterlating. In het doopvont kan wel drie liter en ik heb het allemaal in mijn nek gekregen. Ik was kletsnat.” Hij liet zich dopen met Pinksteren, en ziet dat ook als een moment dat een nieuw leven voor hem begon. ,,Ik wil getuigen van Jezus, niet alleen geloven.”

In het dagelijks leven is Van Aken docent mens & maatschappij aan CSG Ulbe van Houten in Sint-Annaparochie. Hij ziet hoe belangrijk oprechte aandacht voor jongeren is. ,,Je kunt tienduizend keer beter aandacht geven dan geld.”

Probleem in veel kerken is dat men niet meer ,,op dezelfde golflengte zit”. ,,We spreken een taal die jongeren niet begrijpen.”

De grootste eye opener kwam voor Van Aken thuis. ,,Ik dacht dat mijn zoon Sjoerd helemaal niks had met geloven, maar hij bléék me toch bezig met geloofsvragen. Er zat heel wat binnen in die jongen. En ik had het helemaal niet door. Zo is het bij veel ouders, want er wordt nog amper met elkaar gepraat. Ik voelde: als jij dit al hebt met je eigen zoon, dan zijn er meer mensen. Ik vond ook dat ik als vader een opdracht had om het geloof mijn zoon voor te leven en hier met hem over te praten.” En dan vooral ook een echt gesprek. ,,Niet van: zo is het en zo moet ook jij het geloven. Nee, laat ze het zelf maar ontdekken, nieuwsgierig worden. We moeten ophouden onze denkbeelden aan anderen op te leggen.”

Van Aken heeft er een broertje dood aan hoe ‘de kerk’ negatief wordt neergezet. ,,We praten elkaar ziek. Alsof de dominee straks alleen nog voor vijftien bejaarden zit te preken in de kerk. Dat is grote onzin. Ik zie zo veel dingen om me heen gebeuren die positief zijn. Die jongeren van ons maken nu zelf vogelkastjes en wenskaarten en die verkopen ze voor een weeshuis in Tadzjikistan. Geweldig toch?”

De catecheet gelooft dat er grote dingen mogelijk zijn in kerken in Fryslân. ,,Als we maar buiten de gebaande wegen willen denken. De jongeren hebben nu een eigen site geclaimd: www.kattenbak.com (vanaf 20 april online). Daarop komen hun eigen verhalen.”

Praten over God maakt nieuwsgierig, heeft Van Aken gemerkt. De filmmarathon die de jongeren in Lollum hielden, leverde een stroom aan reacties op. ,,Een meisje van school zag me op televisie bij Omrop Fryslân en stuurde een mailtje en vroeg: ‘waarom praat meester zoveel over God?’” Dat was het begin van een gesprek met haar over het geloof. Er zijn volop kansen, voor een ieder van ons. Die moeten we pakken, want God heeft veel meer in petto voor ons dan we beseffen.”

Dit is het eerste artikel in aanloop naar de bijeenkomst Jeugd & Geloof op 26 april (zie de advertentie op deze pagina). Volgende week een interview met enkele catechisanten.