De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
dinsdag 21 november

Geloof & Kerkdinsdag, 18 juli 2006

Nederlandse Kerk sinds 1550 gevestigd in hartje Londen
Herberg voor Nederlanders

Londen - In de zomermaanden zwerven miljoenen Nederlandse vakantiegangers uit over de wereld. Velen bezoeken in den vreemde een kerk. En dan het liefst een kerk waar de eigen taal gesproken wordt. In het Friesch Dagblad deze zomer een serie portretten van Nederlandse kerken in het buitenland. Vandaag deel 1: de Nederlandse Kerk in Londen.

De bezoekers van de Nederlandse Kerk in Londen blijven na de dienst nog lang hangen voor een praatje. Foto’s: Henk ten Napel

Het interieur van de Nederlandse Kerk in Londen. De kerk werd in de oorlog verwoest en in 1954 herbouwd op dezelfde plaats.

HENK TEN NAPEL
Het is een gewone doordeweekse avond in het financiële hart van de stad Londen. De lichten bij de bedrijven doven en de café’s sluiten hun deuren. De dames in mantelpakje en de heren in streepjespak die overdag het straatbeeld bepalen, haasten zich op weg naar huis. In deze omgeving tussen de oude Stock Exchange en de Bank of England zou je niet direct een kerk verwachten. Al helemaal geen Nederlandse kerk. Toch is de Dutch Church Austin Friars al sinds 1550 de plek waar Nederlandse protestanten bij elkaar komen.
Op deze woensdagavond is een groepje Nederlandse jongeren bij elkaar gekomen voor de maandelijkse gesprekskring onder leiding van de dominee. De bankmedewerkster, die al vijf jaar bij een Nederlandse bank om de hoek werkt. De au-pair, die van plan is een half jaar in Londen te blijven. De pas gepromoveerde medicus, die voor een aantal jaren verbonden is aan een medisch onderzoeksproject. De kapper, die een eigen zaak wil beginnen, met zijn vrouw, hoogzwanger van hun eerste kindje. Sommigen hebben er een paar uur reizen voor over om hier met leeftijdsgenoten samen te komen. De keuken van de kerk, onder de grote kerkzaal, leent zich er uitstekend voor om samen een maaltijd klaar te maken en daarna samen te discussiëren over actuele onderwerpen.
Onderlinge contacten zijn belangrijk als je als Nederlandse jongere plotseling je weg moet vinden in deze anonieme stad. ,,Toen ik hier pas woonde, kwam ik echt voor de Nederlandse contacten’’, zegt één van de deelnemers. Een ander had zich voorgenomen om tijdens haar verblijf in Engeland ook actief te worden in een Engelse kerk. ,,Maar in de wijk waar ik woon, heb ik alleen de keus uit een vergrijsde anglicaanse gemeente en een baptisten megakerk. Toen ik daarom toch maar een keer de Nederlandse kerk bezocht, werd ik daar heel warm verwelkomd. Ik voelde me meteen thuis.’’
,,Wat ik zo apart vind,’’ vult een ander aan, ,,is dat je hier alle leeftijden bij elkaar hebt. Zo kun je bij de koffie na de dienst, zo maar in gesprek raken met een 97-jarige.’’ De aanstaande moeder zegt: ,,Ik vind het zo mooi dat je hier mensen uit allerlei kerkelijke stromingen bij elkaar hebt: christelijk gereformeerd, vrijgemaakt, remonstrants, vrijzinnig, katholiek. Dat was ik in mijn kerk in Nederland echt niet gewend.’’ En haar echtgenoot vult aan: ,,Ook als moslim voel ik me hier helemaal thuis’’.
Kringen waarin mensen in deze anonieme stad bij elkaar gebracht worden, vormen een belangrijk onderdeel van de kerkelijke activiteiten. Naast de jongerenkring is er een bijbelkring en een literatuurkring, waar Nederlandse romans worden gelezen en besproken. Nederlanders, met hun anderstalige partners, zoeken elkaar geregeld op in een tweetalige eet- en gespreksgroep. Op de Nederlandse school op enkele tientallen mijlen buiten de stad wordt in het seizoen een kinderkring rond de bijbel georganiseerd. En al 85 jaar is er een bloeiende vrouwenvereniging.
Oorsprong
De oorsprong van de Nederlandse Kerk gaat terug tot 1550. In dat jaar kregen protestantse vluchtelingen uit de Nederlanden van de Engelse koning Edward VI toestemming een eigen gemeente te vormen. Zij mochten voor hun kerkdiensten gebruik maken van het schip van de kerk die aan de Augustijner monniken (Austin Friars) had behoord. Omdat er in 1550 in Nederland nog geen protestantse kerk bestond, kan men zeggen dat Austin Friars de oudste Nederlandstalige protestantse kerk ter wereld is. Via personen als Marten Micron en Johannes à Lasco leverde zij een beslissende bijdrage aan het ontstaan van de protestantse kerk in Nederland. Op de eerste synodes werd zij uitgenodigd als ’Moederkerk’.
Haar oorsprong als vluchtelingengemeente wordt niet vergeten. Nog steeds wordt in eredienst en collectes aandacht besteed aan de mensen die in deze tijd als vluchteling een gastvrij onderdak zoeken in Engeland.
Eeuwenlang bleven de Nederlandse psalmen en gezangen klinken in de kerk van Austin Friars, totdat dit gebouw in 1940 bij een bombardement van de stad werd verwoest. Tien jaar later legde de jonge prinses Irene de eerste steen voor het nieuwe kerkgebouw, dat in 1954 werd op dezelfde plaats verrees. Uitgangspunt bij de bouw was dat er in de kerk ook ruimte moest zijn waar de Nederlanders elkaar konden ontmoeten en op z’n Hollands ’gezellig samen een kopje koffie konden drinken’.
In deze social hall is het iedere zondagmiddag een drukte van belang. ,,We gaan na een dienst niet meteen naar huis. We komen hier ook om elkaar te ontmoeten. Bovendien, veel mensen moeten zo’n eind reizen om naar de kerk te komen, dan blijf je nog wel even hangen’’, zegt een van de kerkgangers. En een oudere kerkganger zegt: ,,Als het even kan, kom ik elke zondag, hoewel ik geen Nederlands versta. Mijn vrouw was Nederlandse en haar stoffelijke resten zijn bijgezet hier in de crypte onder de kerk. Als 97-jarige kom ik hier graag, omdat je hier altijd jonge mensen ontmoet die midden in het leven staan. Daar blijf je zelf ook jong bij!’’
Herberg
De Nederlandse Kerk probeert, hier in het hartje van Londen, een soort herberg te zijn voor de Nederlanders. Londen is een grote, vaak wat onherbergzame stad met zeven miljoen inwoners. Deze kerk wil een plek zijn waar mensen zich welkom voelen en waar ze terecht kunnen met hun vragen over belangrijke dingen in het leven. Het is een heel open kerk, oecumenisch. Het maakt niet uit welke kerkelijke achtergrond je hebt om je hier toch thuis te voelen. Austin Frairs staat bekend als een kerk die bij de tijd is gebleven en open staat voor vernieuwingen. Vrouwelijke predikanten zijn al sinds de jaren twintig van de vorige eeuw welkom. Sinds enkele jaren kunnen homoseksuele partners er hun relatie laten inzegenen.
Voor het algemene Nederlandse publiek organiseert de Nederlandse Kerk diverse activiteiten, zoals orgelconcerten, excursies en lezingen van bekende Nederlanders. In de afgelopen maanden waren te gast schrijvers als Geert Mak en Connie Palmen, politici als Frits Bolkenstein en Wouter Bos en televisiepersoonlijkheden als Jan Mulder en Mart Smeets.
Het centrum van de activiteiten blijft de zondagse eredienst. De gemeente rond de Nederlandse Kerk is niet groot, maar toch zitten er elke zondag zo’n veertig mensen in de kerkbanken. Nederlanders en hun partners die hier tijdelijk verblijf houden of die hier al meer dan een halve eeuw wonen, aangevuld met toevallige passanten en vakantiegangers, die hier een gastvrij onthaal vinden. Ze genieten van de muziek van het Nederlandse Van Leeuwen/Flentrop orgel, dat de sobere ruimte vult met haar prachtige klanken. De liturgie biedt ruimte om samen liederen te zingen en naar woorden te luisteren die het hart raken.
Aan het eind van elke dienst komt de gemeente naar voren om in de kring de voorbeden te zeggen of de maaltijd van de Heer te vieren. Steeds weer gaat ze gesterkt en bemoedigd met de zegen van de Heer de wereld in. Bij het verlaten van de kerk wordt zij door de woorden boven de deur herinnerd aan haar taak in de wereld: ’Wees een zegen’.
Ds. Henk ten Napel is predikant in de Nederlandse Kerk te Londen, en voor reacties per e-mail bereikbaar: pastor@dutchchurch.org.uk.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties