De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
donderdag 19 april

Geloof & Kerkvrijdag, 13 januari 2006

Wim van Beek vijftig jaar organist Groninger Martinikerk
Liefde voor de barok
Groningen - Wim van Beek viert zondag dat hij vijftig jaar organist is van de Martinikerk in Groningen. Nog wekelijks bespeelt hij het monumentale orgel van de stadskerk. Een gesprek met de liefhebber van barok en beroemde ‘organistenmaker’.
LODEWIJK BORN
De musicus, inmiddels 76 jaar, praat nog altijd met grote liefde over het orgel en alles wat met de orgelmuziek te maken heeft. Van Beek, geboren in Woerden in 1930, gaf al op vijftienjarige leeftijd zijn eerste orgelconcert in Alphen aan den Rijn. Vanaf 1946 studeerde hij aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag; hoofdvak orgel bij Adriaan Engels en hoofdvak piano bij Theo van der Pas. Hij behaalde de einddiploma’s voor orgel en piano met onderscheiding.
Zijn eerste aanstelling als organist was in de Willemskerk in Den Haag. In die periode vernam hij dat er een vacature was voor een organist in de Martinikerk. Van Beek werd in 1956 verbonden aan de Hervormde Gemeente in Groningen.
Het orgel van de Martini kent een rijke geschiedenis. De bouw van het orgel begon rond 1480. Bij de eerste bouwfase was de humanist Rudolf Agricola als adviseur betrokken. De ontwikkeling van het orgel kende haar hoogtepunt in de achttiende eeuw nadat het achtereenvolgens door Arp Schnitger (1704-1785), diens zoon Franz Casper en Albertus Hinsz (1704-1785) was uitgebreid.
Hinsz was een belangrijke voortzetter van de Noord-Duitse orgelbouwtraditie. Die Noord-Duitse orgelbouwtraditie beleefde een hoogtepunt door de komst van de Duitse orgelbouwer Schnitger in Nederland. Hinsz bouwde het rugwerk van het Groninger orgel. Schnitger wordt ook wel de Stradivarius onder de orgelbouwers genoemd. Hij bouwde 170 orgels waarvan 110 helemaal nieuw. Het orgel in de Martinikerk in Groningen is geen ‘nieuwbouw Schnitgerorgel’. De Duitser restaureerde het in 1692 en breidde het verder uit. Tijdens de laatste grote restauratie van het orgel (voltooid in 1984) is de situatie van 1740 als uitgangspunt genomen. Met zijn 3500 pijpen en 53 registers is het orgel van de Martinikerk een van de grootste Noord-Europese barokorgels.

Conservatorium

In Groningen maakte Van Beek de hele ontwikkeling mee van de omvorming van de muziekschool in Groningen tot een volwaardig conservatorium. Daar werd hij leraar voor het hoofdvak orgel. ,,Wat me altijd zo heeft geboeid, is dat je met mensen die veel talent hadden, je visie en gedachten kon delen. Daar leerde ik zelf ook weer van.’’ Bekende organisten als Liuwe Tamminga (Bologna), Jan Willem Jansen (Toulouse), Theo Jellema, Erwin Wiersinga, Stef Tuinstra, Christiaan Ingelse en vele anderen kregen les van Wim van Beek.
Ook gaf hij een periode les aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Daarnaast is Van Beek nog steeds actief als concertorganist. ,,Het musiceren met orkest heb ik altijd heerlijk gevonden. Zoals met het Amsterdams Kamerorkest en het Radio Kamer Orkest en het toenmalige Noordelijk Philharmonisch Orkest’’
Tijdens de periode waarin ‘zijn’ orgel in de Martinikerk werd gerestaureerd, was hij geruime tijd organist van de Grote Kerk in Den Haag, als opvolger van Adriaan Engels. Van Wim van Beek verschenen een aanzienlijk aantal plaat- en diverse cd-opnames waarop hij het orgel van de Martinikerk bespeelt en op andere historische instrumenten, onder meer Leens, Roskilde en Uithuizen, Kantens.
Wim van Beek gaf in Nederland en ook in het buitenland vele orgelconcerten. ,,Als ik een lijstje moet maken van mijn favoriete orgels, staat op één de Martinikerk en dan Roskilde, de Sint Laurenskerk in Alkmaar (het Van Covelens-orgel en het Van Hagerbeer/Schnitger-orgel) en het Van Hagerbeer-orgel in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. Maar ook het Müller-orgel van de Grote Kerk in Leeuwarden is imposant.’’ Zijn orgelspel kenmerkt zich, zoals het in een Duitse recensie werd geformuleerd, ‘ vom Gefühl getragene Musikalität . Door zijn verbondenheid met het Groninger orgel is hij een autoriteit in ons land op het terrein van de barokmuziek. ,,Als organist gaat je interesse op een bepaald moment uit naar een specifieke periode. Voor mij is dat de barok geworden en dan vooral het werk van Bach. Ook romantische en moderne literatuur staan op het repertoire’’. Wim van Beek concerteert hoofdzakelijk op de orgels in Europa. ,,Ik ben wel gevraagd om in Japan en de Verenigde Staten te spelen, maar dat is me te ver. Dat hoeft van mij ook niet. Europa is de bakermat van de orgelcultuur.’’
Van Beek is enthousiast over de orgelspelkunst in Nederland. ,,Ik luister met veel genoegen naar mijn collega’s. Ik vind dat in het algemeen de belangstelling voor orgelmuziek ook nog goed is te noemen. Ik ben daar niet zo somber over. Er worden dikwijls orgelexcursies georganiseerd. Deze excursies verheugen zich in een grote belangstelling.’’
Zondag wordt het gouden jubileum gevierd in de Martinikerk. Ds. H.C. Marchand zal voorganger zijn in een speciale dienst. Na afloop is er een receptie. Aanvang is 9.30 uur .

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 1


Reacties:

Dag Wim,
Leuk dat ik op deze manier eens iets van je te lezen en horen. Ik vroeg me heel vaak af hoe het jou en familie ging.
Ik Heb vandaag verschillende opnames op de computer afgespeeld. Fijn!


Henny van Ek.

Henny van Selm van Ek, Hilversum - maandag, 22 april 2013


Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties