De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
maandag 22 januari

Dossierdinsdag, 10 januari 2006

Een zwarte overlever in een blanke wereld
MIK SCHOTS
Wie in Nederland terugdenkt aan de voetballer Winston Bogarde, herinnert zich ongetwijfeld de gedreven, keiharde en solide linksback van Ajax en het Nederlands elftal. Wie zich de persoon Bogarde voor de geest haalt, ziet waarschijnlijk de rijzige gestalte met de markante, norse kop met de priemende ogen voor zich. En een gebeurtenis die zich gemakkelijk opdringt is die van de Ajacied die zijn jas uittrekt om supporters van zijn oude club Sparta te lijf te gaan omdat ze hem en zijn teamgenoot Patrick Kluivert uitschelden.
Deze beelden komen alle ruimschoots aan de orde in het verhaal dat Marcel Rözer naar aanleiding van gesprekken met Bogarde heeft opgetekend in het boek Winston Bogarde , met de subtitel Deze neger buigt voor niemand. Rözer beschrijft de voetbalreis van Bogarde langs de clubs Sparta, SVV, wederom Sparta, Ajax, AC Milan, Barcelona en Chelsea. Bovendien besteedt hij aandacht aan de jeugd van Bogarde en diens doelen voor de toekomst.
Het boek begint als ware het een roman, in de laatste, troosteloze episode van Bogardes voetballeven. ‘Januari 2003. Op de bank zit een boze man. Buiten ruist het verkeer. Van Barcelona? Milaan? Amsterdam? Hij weet het even niet meer. Oh ja, Londen. Fucking Londen. (...) De verwarming gromt, het is bloedheet. Hoe laat het is? Hij zou het niet weten. Hij kijkt naar zijn kinderen, die hem vanaf foto’s toelachen.’
Het is een treffende beschrijving van de situatie van Bogarde bij Chelsea. Hij is na een korte, hevige strijd tot ongewenst persoon verklaard door de nieuwe trainer Claudio Ranieri en vervolgens veroordeeld tot zinloze trainingsarbeid als represaille voor het feit dat hij als ‘best betaalde reserve ter wereld’ per se zijn contract wil uitdienen. Zijn avonden slijt hij voor de videorecorder, met de bacardi-cola binnen bereik.
De toon is meteen gezet. Vanaf de beschrijving van zijn jeugd wordt duidelijk dat Winston Bogarde een licht ontvlambaar mens is met sterke principes en een grote verbetenheid en woede. Daardoor is hij in staat om zijn doelen te bereiken en trainers als Louis van Gaal en Guus Hiddink te bekoren. Maar hij jaagt bij Milan en Chelsea met zijn onbuigzaamheid ook trainers tegen zich in het harnas. ‘Het is zijn bron, maar in tijden van tegenspoed werkt het tegen hem.’

Uitgummen

Maar zelfs in perioden van voorspoed komt Bogarde door zijn gedrag herhaaldelijk in botsing met medespelers, trainers, bestuursleden en zijn vriendin. Een reden daarvoor is dat Bogarde meer dan hem lief is lijkt op zijn hardhandige vader, die hij het liefste zou ‘uitgummen’. ‘Overal waar Winston Bogarde komt, moet hij de baas zijn. Er moet naar hem geluisterd worden, anders komt er een probleem’, noteert Rözer. Toch haalt Van Gaal hem van Milan naar Barcelona, want ‘Winston Bogarde betaalt het vertrouwen van de trainer altijd terug.’
De bron van Bogardes basale woede is zijn diepgewortelde overtuiging achtergesteld te worden vanwege zijn huidskleur. Dit speelt een rol in alles wat hij denkt, zegt en doet. ‘De wereld is een blanke wereld en voor de zwarte is daarin eigenlijk geen plaats. Of eigenlijk wel: ergens beneden. Zijn voorvaderen waren Afrikanen, Ghanezen om precies te zijn. Slaven werden de hele wereld over gesleept. Dat gevoel zit er heel sterk in. Dat blanken donkere mensen als minder zien. Dat gevoel was vaak zijn drijfveer, soms zijn tegenstander.’
Mede daarom heeft het voor Bogarde een extra dimensie dat Ajax in 1995 met zes donkere spelers - zijn ‘kleine broertjes’ - de Champions League wint en Patrick Kluivert de winnende goal scoort. Het tekent ook zijn band met Suriname, waar zijn achterdocht – ‘het gevoel dat hij altijd over zijn schouder moet kijken’ - verdwijnt. En daarom heeft hij zich ten doel gesteld het voor Nederlandse voetballers met Surinaamse roots mogelijk te maken uit te komen voor Suriname, dat zich zo moet kunnen kwalificeren voor het WK van 2014.
Bogardes verhaal zal het beeld van hem niet veranderen. Wel laat het overtuigend zien hoe broos het evenwicht in de samenleving is.
Winston Bogarde, Deze neger buigt voor niemand - Marcel Rözer, Houtekiet, 2005, 175 pagina's, E 18,50. ISBN: 90-5240-859-9.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

dossier
Familieberichten
Advertenties