De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
maandag 21 mei

Dossiermaandag, 14 februari 2005

SKUT!
WIM SCHUURMAN
Schutjassen, het bedreigde kloontje van broer klaver, wordt slechts nog op enkele stippen van de Friese kaart beoefend. Vroeger was het een uitlaatklep op de zaterdagavond van de hardwerkende arbeiders en boeren, die behaaglijk samenklonterden is het café, waar zich weldra een ondoordringbaar wolkendek van sigarenrook optrok.
Geen wonder dat de boer tevens de spil is van dit kaartspel. Maar de boer laat zich, in tegenstelling tot de meer voorspelbare klavervariant, niet uit de hand van diens beschermheer trekken. De boer openbaart zich pas als het meneer blieft; dood en verderf zaaiend.
De prijzen zijn traditioneel stukjes dode dieren. Netjes op een bedje van tissuepapier liggen ze opgebaard: karbonaadjes, hamlappen of een leverworst. Het frisgroene slablaadje bovenop het vlees is, behoudens het lint, als een bloemstuk op een graf. De doos met kijkvenster wordt ook plechtig, haast ceremonieel, aan de gelukkige winnaar overgedragen.
Een pan zelfgedraaide gehaktballen pruttelt op het stoofje als de eerste ‘skutters’ zich binnenslepen. Daar heb je oude Wieger, zo dement als een deur maar als het op schutjassen aankomt een lepe doerak. Het gerucht gaat dat Wieger de buitenechtelijke zoon van de oude Kazan is. Als hij kaart deelt, belandt troefboer steevast in zijn eigen blauwgeaderde handen. Niemand die op de dag van vandaag de vinger heeft weten te leggen op deze kaarttruck.
Daar komt duo Gerrit Riemersma/Bote Brantinga binnen. Geen duo om rondjes aan te geven, want de kans dat een versnapering terug wordt ontvangen is statistisch te verwaarlozen. Even veelkleurig als de beoefenaars is de taal, alleen voor ingewijden te decoderen:
,,Wa hat dielt, do? Meist dien hannen wol efkes waskje, wat in rotsoai!’’
,,SKUT?’’
,,Wat seit maat?’’
,,In tikkeltsie.’’
,,In tikkelsie wat?’’
,,In tikkelsie bûten.’’
,,Lit se mar komme, it is in pealskutter en op tafel moat it ferlern wurde!’’
,,Och hea, hy giet daliks al mei de hynst de merk oer: troefboer!’’
,,Mar ik ha stuk en ‘dat is beter dan je nek gebroken maat’!’’
,,Hé, moat dat sa mâl, fetmeste mei in grouwe tsien? Lit my net sjen dast aanst noch in troefke hast!’’
,,En maat goait luie nel, mar dat is better as in lui wyf jongens, haha.’’
,,Kom noch ris út, as doarst.’’
,,Ja hear, frije troef aas, se hawwe de poaten fol troef maat.’’
,,Wêrom seist do eins in tikkelsie?’’
,,Ik sei in tikkelsie omdat ik wat bûten hie.’’
,,Ja, mar dêr kinst it nea op hâlde, tsjonge jonge, moat ik hjir alles allinne dwaan soms? Do hâldst it op dyn bleate kont! No lokwinskje mannen, stille honderd en de boom is út!’’
,,Tsjin wa moatte wy no? Tsjin âlde Gerrit en Bote? Tink der om hé, lit se net skriuwe. En ek it draaierspakje moatte wy yn eigen behear hâlde, want ik wit presys hoe’t it rint, se besoadermiterje dy wêrst by stietste. Wy nimme gelyk ek wat drinken mei, want as wy op hun wachtsje moatte, lûke de skuorren dy troch de lippen’’.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

dossier
Familieberichten
Advertenties