Het Christelijk Lectuur Kontact (CLK) presenteert in de komende weken het ‘eigen’ boekenweekgeschenk: de novelle Enkele reis Aix van de hand van Marianne Witvliet. Het is een verhaal over aanvaarding van dingen die eigenlijk nauwelijks te aanvaarden zijn.

Het CLK is de brancheorganisatie van samenwerkende christelijke boekhandelaren en christelijke uitgevers. Vanuit de achterban - globaal gezien de reformatorische en evangelische boekenkopers - bestaat vrijwel elk jaar grote weerstand tegen het ‘gewone’ boekenweekgeschenk dat door het Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) aangeboden wordt.

Moeite heeft men bij het CLK vooral met vloeken en seks in de moderne literatuur. Het boekenweekgeschenk van Ronald Giphart van vorig jaar werd dan ook in vergaande mate als aanstootgevend ervaren.

Het CLK slaagt er lang niet altijd in om met een fatsoenlijk literair boekje voor de dag te komen. Vorig jaar verscheen als actieboek een novelle van een Amerikaanse schrijver, dat in kunstzinnig opzicht aan alle kanten kraakte. Nu komt het CLK met Enkele reis Aix van Marianne Witvliet. Dat is een slimme en goede keuze, omdat Witvliet een auteur is die tot in de meest lastige uithoeken van de CLK-achterban op waardering kan rekenen.

In het dagelijkse leven werkt Witvliet voor het Reformatorisch Dagblad . Haar vorig jaar verschenen romandebuut Gebroken wit was een aardige roman, waarin problemen in de relationele sfeer het hoofdthema vormden. Ook nu beweegt Witvliet zich op dit vlak; kennelijk een terrein waarop zij graag als schrijfster opereert.

Wat gebeurt er in dit boek? In Enkele reis Aix neemt Witvliet de lezer mee naar Frankrijk, waar de opa van Inge Hemmaerts woont. Inge (de hoofdpersoon) is niet zozeer een ontwortelde persoonlijkheid, die op zoek gaat naar de eigen identiteit. Toch graaft zij in het verleden van haar familie. De situatie is per slot van rekening merkwaardig: in haar vierde levensjaar zag zij haar opa van moederzijde voor het laatst.

Toen zij dus nog heel jong was, is een en ander voorgevallen tussen haar ouders en haar grootouders. Er ontstond verwijdering, ruzie en onenigheid. Toen Inge acht was, overleed haar moeder. Sindsdien bleef het contact met opa en oma verbroken. Waarom? Kon er geen nieuwe start worden gemaakt?

Van haar vader weet Inge dat opa - oma leeft al niet meer - ,,hard is als graniet”. Verder weet ze niet veel, maar ze wil hem leren kennen. Dat gevoel wordt versterkt doordat haar vader een nieuwe vrouw gevonden heeft in Canada en na zijn huwelijk daar gaat wonen.

Inge blijft alleen achter in Nederland en haar gedachten richten zich op opa. Ze trekt de stoute schoenen aan, reist naar Aix, belt brutaalweg aan en wordt toegelaten. Ze maakt kennis met de oude man en ontdekt hoe moeilijk benaderbaar hij is. Hoe onbuigzaam ook en weinig vergevingsgezind.

Inge loopt enerzijds tegen een muur aan, maar toch zijn er ook openingen. Zo gaat zij door een samenloop van omstandigheden haar behoeftige opa verzorgen. Dat alles verandert bij de stugge heer eigenlijk niets wezenlijks, maar wel leert het Inge dat zij een knop moet omzetten. Ze accepteert hem, inclusief zijn onbuigzame, harde instelling.

Witvliet schreef deze novelle met een vaardige pen. Bovendien vermeed zij nu bepaalde diepzinnigheden die haar vorige boek ontsierden. Enkele reis Aix is meer down to earth dan Gebroken wit. Dat is een pluspunt.

Toch is deze novelle geen meesterwerk. Het verhaal blijft, hoe soepel verteld ook, te vlak. Er speelt wel van alles op psychisch en godsdienstig vak, maar je voelt als lezer te weinig spanning, te weinig geladenheid. Net als in Gebroken wit zouden dramatiek en avontuur - meer buitenwereld dus - het geheel kleur hebben kunnen geven. Nu beklijft het perspectief van aanvaarding en acceptatie niet voldoende, omdat het drama niet de kans krijgt een echt drama te worden.

Enkele reis Aix. Marianne Witvliet. Uitgeverij Kok Kampen/CLK. 96 blz. Prijs: 2 euro.