Franeker - ,,Dit is het laatste stukje van de puzzel”, zegt conservator/directeur Adrie Warmenhoven van het Eise Eisinga Planetarium in Franeker. Trots houdt hij de lei in zijn armen.

Eisinga spreekt in zijn boeken altijd van het leitje en een krijtje waarop hij zijn beroemde berekeningen heeft uitgevoerd. ,,De kans is heel groot dat dit hét leitje is”, zegt Warmenhoven. ,,En daarmee is de verzameling rond. Dit is de missing link .”

Zaterdag schonken Nico Zimmerman en zijn kleinzoon, nazaten van Eise Eisinga, de lei aan het Planetarium in Franeker. Een eikenhouten lijst omsluit het zwarte leisteen. Er zitten twee barsten in. De oorzaak van een van de twee barsten is bekend. ,,Bij verhuizing is die eens beschadigd”, vertelt Zimmerman. Zijn grootmoeder was kleindochter van een dochter van Eise Eisinga. Toen Zimmerman onlangs zelf verhuisde dook de lei weer op. ,,Mijn vader heeft er ooit van gezegd dat het de lei was van Eise Eisinga. Ik heb er heel lang geen acht op geslagen, totdat het voorwerp bij verhuizing weer boven water kwam. We vinden dat de lei in het museum thuis hoort.”

Zes, zeven weken geleden kreeg Adrie Warmenhoven een telefoontje van Zimmerman. Of hij geïnteresseerd was in de lei? ,,Nou en of. Het wiskundig genie heeft hier 220 jaar geleden al zijn berekeningen uitgevoerd die ten grondslag liggen aan het planetarium. De berekeningen op de lei zijn weggevaagd, dat is nu eenmaal het lot van een lei. Maar het planetarium is gebleven.”

Na een uitleg van Warmenhoven is Nico Zimmerman uit Aerdenhout, die kinderen en kleinkinderen naar Franeker heeft meegenomen, trotser dan ooit op zijn voorvader. De wiskundeknobbel blijkt zich in zijn tak van de familie nauwelijks te hebben voortgezet. Zimmerman, huisarts in ruste, zegt wel dat er veel onderwijzers in de familie zitten. ,,Onder wie één wiskundedocent. Eise Eisinga wilde met zijn planetarium aan de mensen laten zien hoe het zonnestelsel werkt, om ongerustheid weg te nemen. De behoefte mensen dingen uit te leggen, is dus wel in de familie gebleven.’’