De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
donderdag 22 juni

Geloof & Kerkmaandag, 30 juni 2003

In vrijheidsstrijd voor meer democratie
Dubbele rol Cubaanse kerken
De Cubanen die twee weken geleden op zondag in Havana de mis bijwoonden in de parochie van ‘Christus, De Enige Weg’ stonden tijdens de dienst even stil bij hun vriend Carmelo A. Díaz Fernández. Gewoonlijk is hij acoliet, nu zit hij voor zestien jaar in de gevangenis van Guanaya.
KEES VAN KORTENHOF
De parochianen stuurden een groet naar Carmelo: ‘Wij beschouwen je als een held omdat je de vrijheid verdedigt en al onze rechten’. Carmelo behoort tot de 75 gewetensgevangenen die vanwege hun vreedzame activiteiten voor een democratisch Cuba maart jl. gevangen werden gezet. Carmelo is actief in de onafhankelijke vakcentrale CUTC; deze zusterorganisatie van het CNV is één van de felst vervolgde oppositiegroepen in Cuba. Voorzitter Pedro Pablo Alvarez werd zelfs tot 25 jaar gevangenisstraf veroordeeld.
Wie christenen in Cuba ontmoet, wordt geconfronteerd met een breed spectrum van allerlei opvattingen en activiteiten. Ds Stephan de Jong, oud-predikant van de Samen-op-Weggemeente van Balk, beschreef recentelijk in het Friesch Dagblad een deel van de Cubaanse christenen. Vooral protestants-christelijke groeperingen die ongeveer 4 procent van de Cubaanse bevolking uitmaken. Gelovigen die dorsten naar spiritualiteit omdat het socialisme in Cuba, aldus De Jong, een materialistische levensvisie is die voor velen oppervlakkig en uitgekauwd is.

Geestelijk voedsel

Ik heb zelf mogen ervaren hoe de ‘evangelical’-achtige groepen met name in de armenwijken van plaatsen als Holguin, Havana en Camaguey als paddestoelen uit de grond schieten. De avondbijeenkomsten trekken vele honderden bezoekers die de Schrift lezen en vooral God uitbundig prijzen door te zingen. Het is een welkome onderbreking van het povere bestaan dat de meeste Cubanen niet meer te bieden heeft dan werkloosheid, minimale inkomsten en urenlang luchar (vechten) om via lange rijen aan rijst, suiker, koffie of olie te komen. Groot is dan de behoefte aan geestelijk voedsel. Alles beter dan de voorgeprogrammeerde partijbijeenkomsten van het revolutionaire wijkcomité of de afdeling van de communistische jeugdbeweging in je wijk.
Deze christenen delen hun afkeer over de huidige morele staat waarin Cuba verkeert met die van de medeparochianen van Carmelo. Toch bestaat er een kloof tussen beiden en komt men elkaar in de dagelijkse praktijk van het Cubaanse leven niet tegen. Deels heeft dit te maken met een geringe betrokkenheid van protestantse groepen in Cuba bij de strijd voor maatschappelijke hervormingen. Bij sommigen zoals de Assemblees de Dios is er sprake van wereldmijding. Zorg voor het geestelijk leven en vermijding van wereldse geneugten die ook Cuba volop kent, staan vaak op de eerste plaats. Wat niet wil zeggen dat er ook geen inspanningen worden verricht op het gebied van sociaal-diaconaal werk.
Maar een andere factor is de politieke rol die de communistische overheid tegenover de kerken speelt. De Rooms-Katholieke Kerk is weliswaar de grootste, maar maakt geen deel uit van de Cubaanse Raad van Kerken waar ongeveer 50 protestants-christelijke groepen bij zijn aangesloten. De bisschoppenconferentie heeft zich in het verleden krachtig uitgelaten over het Cubaanse regime; in 1993 klaagde zij de misstanden, de onderdrukking en armoede scherp aan en bekritiseerde de rol van de partij en de staat. De Cubaanse kardinaal Jaime Ortega is daarna voorzichtiger geworden maar moest onlangs wel constateren dat het bezoek van de paus in 1998 niet de gewenste verbeteringen had gebracht in de verhouding tussen kerk en staat. De veroordeling door de bisschoppen van de recente arrestatiegolf van 75 opposanten en de executie in april van drie Cubanen die het land wilden verlaten, sprak weer duidelijke taal.

Politieke rol

De Cubaanse Raad van Kerken speelt ondanks de nauwelijks aanwezige politieke betrokkenheid van de protestantse gelovigen een onverhulde politieke rol in Cuba. Zij verdedigde in een verklaring juist de maatregelen van de Cubaanse autoriteiten tegenover de dissidentenbeweging en de uitvoering van de doodstraf. Prominente protestanten zoals Raúl Suárez en Alfredo Ham zijn al jarenlang de belangrijkste spreekbuizen voor het forum van de internationale publieke opinie. Die verklaringen ondersteunen altijd het beleid van de Cubaanse Communistische Partij en gaan natuurlijk geheel voorbij aan de duizenden christenen die wekelijks de overvolle protestante kerken of huiskamerbijeenkomsten bezoeken. Laat staan dat deze gelovigen hun stem mogen laten horen.
De presbyteriaans-gereformeerde Alfredo Ham, voormalig voorzitter van de Cubaanse Raad van Kerken en de baptist Raúl Suárez zijn ook degenen die in de voorbije jaren de Wereldraad van Kerken informeerden over de situatie in Cuba. De opstelling van de Wereldraad is er ook naar; waar West-Europa (inclusief een groot aantal socialistische en voormalige communistische groeperingen) de repressie in Havana onvoorwaardelijk afkeurde, komt er uit Genève weer een evenwichtig woord. Secretaris-generaal Raiser is zo bang de VS in de kaart te spelen, dat hij aan de zorg voor vervolgden in Cuba voorbijgaat. Alsof de regering van de VS deze dissidenten had gevangen gezet...
Toen de huidige secretaris van de Nederlandse Raad van Kerken, ds Ineke Bakker in 1983 suikerriet kapte in Cuba (‘christenen en marxisten hand in hand’) zei ze tegen de partijkrant Granma gefascineerd te zijn door ‘de interne strijd tussen christenen die zich identificeren met de revolutie en dominees die het daar niet mee eens zijn’... ‘Ik bewonder de wijsheid en het geduld van christenen om dit probleem op te lossen en de revolutie te steunen’.
Op dit moment hebben zij die zich identificeerden met de revolutie hun geloofwaardigheid verloren; zij spelen de rol die destijds de regimegezinde priestergroep Pacem in Terris in Tsjecho-Slowakije speelden. Suárez, die destijds mee deed aan de suikerrietkap, is door zijn gelovige baptistenbroeders in de steek gelaten. De baptistengemeenten zijn door Suárez’ onvoorwaardelijke trouw aan Castro verdeeld geraakt.
De Raad van Kerken zou juist deze groeperingen aan de basis eens moeten bezoeken. En natuurlijk in contact treden met de mede-parochianen van Carmelo of de vrouwen die elke zondag bij de kerk van de Heilige Rita in Havana, gekleed in het wit met zwarte sjaals, even stilstaan bij het lot van hun tot lange gevangenisstraffen veroordeelde familieleden.
Kees van Kortenhof is voorzitter van de stichting Glasnost in Cuba.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 1


Reacties:

Graag willen we onze waardering uitspreken voor dit evenwichtige artikel. We hebben het een plaats gegeven op onze nieuwe website.

Cambiocuba, Amersfoort - dinsdag, 1 juli 2003


Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties