De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
donderdag 22 juni

Achtergronddinsdag, 25 maart 2003

Visie over toekomst van Irak zet haviken tegenover gematigden
Machtsstrijd in top VS woedt voort

Ook in de Amerikaanse echelons van de macht gaat de strijd voort. Neoconservatieve haviken proberen een alliantie te smeden met Democratische oudgedienden van de regering-Clinton om hun naoorlogse plannen met Irak te kunnen realiseren. In een verklaring zegt een invloedrijke groep neoconservatieven dat alle partijen, ,,de Irakezen en hun buren incluis, moeten begrijpen dat wij van plan zijn Irak te heropbouwen en zo lang zullen blijven als nodig is.’’

JIM LOBE
Een nieuwsbrief van het Project for the New American Century (PNAC), een neo-conservatieve groep die de standpunten van de haviken in het Pentagon vertolkt, stelt dat ,,de succesvolle ontwapening, heropbouw en democratische hervorming van Irak kan bijdragen tot de democratisering van het Midden-Oosten’’. Dat einddoel is voor de Verenigde Staten van ,,doorslaggevend strategisch belang”.
Gematigde regeringsleden die pleiten voor een snelle Amerikaanse aftocht na de volledige Iraakse ontwapening krijgen een sneer, want zij kunnen door hun ,,fixatie op aftochtplannen en vertrekdata de Amerikaanse geloofwaardigheid kortwieken en de kansen op welslagen fel verminderen’’.
De nieuwsbrief is ondertekend door 23 prominente politici en adviseurs, zowel van neoconservatieve strekking als voormalige adviseurs van ex-president en Democraat Bill Clinton. Onder de ondertekenaars bevinden zich namen die nooit eerder met de PNAC werden geassocieerd. De belangrijkste figuur is James Steinberg, Clintons vice-veiligheidsadviseur, die momenteel het invloedrijke Brooking Institution leidt.
De nieuwsbrief van PNAC is een krachtige manoeuvre in het gevecht om de macht tussen neoconservatieven en de meer gematigde rechtse krachten in de regering-Bush. De PNAC-groep is al vaker de spreekbuis geweest van de strekking die het bij eerdere twistpunten haalde. Ze stippelde negen dagen na de aanslagen van 11 september 2001 het beleid van president Bush uit.

Kortwieken

Op 20 september 2001 deed de PNAC een door 40 neoconservatieven en leden van Christian Right ondertekende oproep om de strijd tegen het terrorisme te beginnen met een militaire actie tegen de terreurgroep al-Qaeda en Afghanistan. Andere suggesties waren het doorsnijden van de banden met de Palestijnse Autoriteit (PA), het uitoefenen van druk op Syrië en Libanon om de radicale anti-Israëlische Hezbollah te kortwieken, en het verwijderen van Saddam Hussein, ,,zelfs als het bewijsmateriaal niet direct gelinkt is aan de aanslag (van 11 september)’’.
PNAC werd opgericht in 1997 door twee prominente neoconservatieven, William Kristol en Robert Kagan. In haar charter stelt de groep dat de Amerikaanse geopolitieke belangen op militaire macht moeten gebaseerd zijn. Ondertekenaars van het charter zijn onder anderen vice-president Dick Cheney, minister van Defensie Donald Rumsfeld, diens onderminister Paul Wolfowitz, ondersecretaris van Wapencontrole en Internationale Veiligheid John Bolton en Cheney's invloedrijke nationale veiligheidsadviseur Lewis Scooter Libby.
Rumsfeld, Cheney, en Bolton zijn traditionele rechtse Republikeinen, maar de overgrote meerderheid van de PNAC zijn neoconservatieven. Daar zitten heel wat voormalige Democraten bij, die tijdens de Vietnam-oorlog en de opkomst van de anti-oorlogsbeweging de omgekeerde beweging maakten en een ruk naar rechts deden.
Wat de leden allemaal delen, is de overtuiging dat unilateralisme de manier is waarop de VS hun unieke missie moeten waarmaken. Het Amerikaanse economische en politieke model moet naar de rest van de wereld worden geëxporteerd.
Vooral over het liefdadigheidsgehalte lopen de meningen uiteen. Soms loopt de interne kritieke bij de neocons parallel met die van de oppositie, de Democraten - bijvoorbeeld dat de regering-Bush te weinig middelen vrijmaakt voor de heropbouw en verzekeren van de veiligheid in Afghanistan. Cheney en Rumsfeld en nationaal veiligheidsadviseur Condoleezza Rice beklemtonen daarentegen dat de VS geen taak hebben als ‘natiebouwer’ of ‘sociaal werk’.
Ook over Irak is er onenigheid onder de medestichters van de PNAC. Rumsfeld wil zo snel mogelijk na de Iraakse ontwapening naar huis en ,,benadert een heropbouw van het Midden-Oosten met afkeer’’, zegt Charles Kupchan van de Council on Foreign Relations. Andere conservatieven bestempelen een lang verblijf in Irak als een vorm van Samaritaans werk, dat in het beste geval de islam ,,pacificeert’’. Als het aan Richard Perle, voorzitter van de Defense Policy Board van het Pentagon, ligt, worden de Verenigde Naties daarbij niet uitgenodigd.
Jim Lobe is correspondent van het persbureau IPS in de Verenigde Staten

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

achtergrond
Familieberichten
Advertenties