Gothenburg - Ottavio Cinquanta maakt zich ernstig zorgen over de ontwikkeling van het Scandinavische schaatsenrijden. Dat zei de voorzitter van de internationale schaatsunie ISU aan de vooravond van het wereldkampioenschap allround schaatsen, dat zaterdag en zondag wordt gehouden in de Zweedse stad Gothenburg. De Italiaan hoopt dat het WK voor een ommekeer zal zorgen.

Zweden is een van de belangrijkste landen uit de historie van het hardschaatsen, stipte Cinquanta terecht aan. Op de lijst van oud-wereldkampioenen prijken de namen van Sigvard Ericsson (1955), Jonny Nilsson (1963) en Göran Claeson (1973). Oud-kampioenen die volgens het organisatiecomité dit weekeinde op de baan Ruddalen aanwezig zullen zijn. Van die roemrijke historie is weinig meer over. Anno 2003 is de populariteit van het schaatsen sterk gedaald. Zagen in 1971 nog 69.559 toeschouwers (over twee dagen) Ard Schenk op de Ullevi-ijsbaan (het huidige onderkomen van voetbalclub IFK Göteborg) naar de wereldtitel schaatsen, komend weekeinde zullen dat er op het weliswaar uitverkochte Ruddalen tweemaal 5000 zijn.

Maar hooguit duizend op de oranje gekleurde tribunes zullen uit eigen land komen. Met het niveau van het schaatsen in Zweden is het dan ook droevig gesteld. Het thuisland heeft geen enkele vrouw op de startlijst staan en levert slechts een deelnemer af bij de mannen, Johan Röjler. Drie jaar geleden werd die na het behalen van de wereldtitel bij de junioren nog aangekondigd als de nieuwe Tomas Gustafson, maar nu zou de 21-jarige Zweed al een gat in de lucht springen als hij de laatste twaalf haalt.

Na negen jaar vond Cinquanta het weer tijd worden voor een WK in Zweden. Hij gaf vervolgens blijk van enige partijdigheid door er op te wijzen dat in 1994 in Gothenburg voor het laatst de wereldkampioen niet uit Zweden kwam (de Noor de Johann Olav Koss).

Voor de campagne was het echter beter geweest als de organisatie erin was geslaagd Ruddalen volledig te overdekken, in plaats van er slechts een dak boven te zetten. Een investering van ruim 3 miljoen euro van de Zweedse schaatsbond en de gemeente Gothenburg waren onvoldoende om het karwei helemaal af te maken. Lars-Ake Skager, voorzitter van de Zweedse schaatsbond, gaf met een beschaamd hoofd aan te hopen het project in vijf jaar af te ronden.

Cinquanta viel de Zweedse schaatsbond niet af. Eventuele kritiek bleef hij bij voorbaat voor. ,,Waarom wij het WK aan een land geven waar de baan niet overdekt is? Het antwoord is altijd hetzelfde, wij zijn hier niet om wereldrecords te vieren, maar om een wereldkampioenschap’’, zei hij. ,,De vooruitgang kunnen we niet stoppen, er zullen steeds meer overdekte banen komen, maar buiten schaatsen hoort nu eenmaal nog steeds bij onze traditie.’’ Een loterij, waarvoor Rintje Ritsma in geval van sneeuwval of harde wind zegt te vrezen, gelooft Cinquanta blijkbaar niet in. Wisselende omstandigheden zeggen de Italiaan niets. ,,Als je sterk bent, win je zelfs met regen.’’

Omdat het ook met de Noorse schaatssport bergafwaarts gaat, hoopt de ISU dat de toewijzing van het WK aan Gothenburg het Scandinavische schaatsen een extra impuls geeft. ,,Deze baan in Gothenburg dekt een heel belangrijk territorium’’, zei Cinquanta. Skagen had daarvoor al gezegd dat de baan ook een mooie uitvalbasis is voor hun westerburen, omdat in het Vikingskipet in Hamar lang niet altijd ijs ligt.

Skagen mikt op de jeugd en de 45.000 studenten in de stad met bijna een half miljoen inwoners. Oudere kinderen krijgen de kans sport met studie te combineren en voor jongere kinderen is er een schaatsschool gekomen. Nog voor het WK is verreden gaat er al een wervende werking vanuit. De schaatsende jeugd is in korte tijd verdrievoudigd in Gothenburg, al gaat het dan nog maar om hooguit honderd wedstrijdschaatsers. Volgens Cinquanta speelt de media ook een belangrijke rol. Van hem hoeft schaatsen niet zo nodig prominenter gebracht te worden, als de namen van de kinderen na schaatswedstrijden maar in de krant komen. ,,Dat is heel belangrijk.’’

De boodschap was vooral gericht aan de Zweedse journalisten, maar van hen was slechts een enkeling aanwezig op de persconferentie van de ISU en het organisatiecomite. Een aanzienlijk deel van de 220 in Gothenburg neergestreken mediavertegenwoordigers komt uit Nederland. Critici zijn uiterst sceptisch. Volgens Zweedse sportjournalisten is de slag om het Zweedse kind al verloren. Die gaat liever ijshockeyen. In een land waar de hoofdstad meer dan honderd ijshockeybanen telt, zijn in totaal slechts zes vierhonderdmeterbanen, waarvan een half overdekte.

Hoe belabberd het Zweedse schaatsen ervoor staat blijkt ook uit een anekdote van Hans Reitmaier en zijn Zweedse vrouw Anita, uitbaters café-restaurant Het Amsterdammertje aan de rand van het centrum van Gothenburg. Het affiche van het ‘Skidskor VM’ is twee weken geleden hoogstpersoonlijk door Zwedens enige deelnemer Röjler afgeleverd. ,,Die jongen moest daar driehonderd kilometer voor rijden’’, vertelde Reitmaier, een Westzaner van oorsprong.

De schaatsliefhebber die dit jaar niet ver hoeft te reizen om het WK te bezoeken heeft de jonge Zweed een bijzonder aanbod gedaan. ,,Waarschijnlijk komt hij in Gothenburg wonen en omdat het een vreselijk aardige jongen is heb ik gezegd dat als hij bij de laatste twaalf eindigt, hij hier een heel jaar gratis mag komen lunchen. Mits hij ten minste een Noor verslaat, want op de Noren hebben wij het niet zo. Die lopen altijd weg als anderen kampioen worden.’’