De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
zondag 19 november

Economiezaterdag, 28 oktober 2017

'ECB beperkt geen risico’s maar vergroot ze’
De Europese Centrale Bank (ECB) houdt de rente op historisch laag niveau en staakt het opkopen van obligaties voorlopig niet. Volgens econoom Lex Hoogduin grenst die keuze aan onverantwoord beleid.
Ruim tweeduizend miljard euro heeft de ECB al uitgegeven aan het opkopen van schuldpapier van overheden, banken en bedrijven. Daar komt nu nog zestig miljard per maand bij, en tussen januari en september 2018 wordt dat gehalveerd naar dertig miljard. Banken mogen intussen gratis geld blijven lenen en worden gestimuleerd dat uit te geven: wie tijdelijk wat op de rekening van de centrale bank zet, moet rente betalen.
In maart 2015 werd gestart met dit zogenoemde kwantitatieve verruimingsprogramma om de economie in de eurozone aan te zwengelen. Inmiddels draait die als een tierelier in de meeste Europese lidstaten en is de werkloosheid fors afgenomen. Dan zou je zeggen: taak volbracht.
Het eigenlijke doel van de ECB is echter de inflatie op een peil van 2 procent te brengen. En omdat die om eigenlijk onverklaarbare reden blijft steken op 1,5 procent, vindt de Italiaanse ECB-baas Mario Draghi dat zijn rol nog niet is uitgespeeld. Het acuut stoppen met het opkoopprogramma of het geleidelijk verhogen van de rente zou bovendien het vertrouwen van beleggers schaden, overheden in problemen kunnen brengen en daarmee mogelijk de euro-economie.
Monetair econoom aan de RUG en oud-bestuurder bij De Nederlandsche Bank Lex Hoogduin vindt dat de ECB aan “struisvogelpolitiek” doet en de risico’s richting de toekomst alleen maar vergroot. “Er wordt beleid voortgezet dat bedoeld is voor tijden van crises. Dat is niet zonder risico’s en grenst aan onverantwoord beleid”, aldus Hoogduin. “Niemand heeft de wijsheid in pacht over de toekomst maar er kunnen zeepbellen ontstaan op de financiële markten en de huizenmarkt kan op hol slaan. Dan krijg je mogelijk een herhaling van de financiële crisis van 2008.”
Volgens de economische theorie is rente de prijs die moet worden betaald voor risico. De Griekse regering betaalt zo, vanwege een grotere kans op wanbetaling, een hogere rente op obligaties dan Nederland. Hetzelfde geldt bij banken en bedrijven. De ECB geeft nu echter de garantie dat ze maandelijks obligaties opkoopt. Dat maakt lenen voor overheden, banken en bedrijven goedkoper. Een uitvloeisel is de hypotheekrente. Potentiële huizenkopers weten niet wat ze overkomt als ze uitrekenen welk bedrag ze kunnen lenen. Dat is bij hetzelfde inkomen fors hoger dan een paar jaar terug. Bij een ‘normale’ rente in de toekomst, is het risico dat de maandlasten ineens te hoog worden. De werking van de economie is in wezen verstoord.
,,Wat mij betreft is een inflatie die 0,5 procentpunt te laag ligt, een beperkt probleem", stelt Hoogduin. ,,Je schiet met een kanon op een mug." De hoogleraar komt met nog twee grote risico’s van het huidige beleid: de inflatie schiet wel ineens omhoog waarbij je als ECB niet snel genoeg kunt reageren om die te beteugelen, of er komt een nieuwe recessie. ,,Dan heb je dit instrument niet meer beschikbaar om de pijn te verzachten." Het verder laten oplopen van begrotingstekorten, een ECB die ook aandelen gaat opkopen of met een helikopter geld gaat uitstrooien over de mensen, zijn dan nog de overgebleven opties.
Hoogduin pleit ervoor het opkoopprogramma niet meer te verlengen maar af te bouwen en de rente langzaam te laten oplopen. Zo moet weer gewerkt worden aan een ‘normale’ situatie. “Dan komen er waarschijnlijk wel wat problemen boven tafel die mogelijk de economische groei wat doen inzakken. Maar dat moet toch vroeg of laat gebeuren. Doordat men deze renteniveaus als normaal gaat zien, worden de problemen alleen maar groter.”

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

economie
Familieberichten
Advertenties