De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.

zondag 22 oktober

Achtergronddinsdag, 3 oktober 2017

Waaien we weg of waaien we uit?
Starend vanaf de weg bij Ferwert naar de dijk is de horizon afgesneden. Een rechte lijn doet verbeelden dat de wereld daar ophoudt. Nergens in de wereld is de horizon zo dichtbij, het is een van die unieke ervaringen in het bijzondere dijkenlandschap van Noord-Nederland.
In de vroege middeleeuwen, eerder zelfs, begon men hier met de deltawerken, het begin van Nederland. Holland werd Nederland, wij maakten van de zeebodem ons landschap van boeren, buitenlui en ook handelsreizigers. Want de binding met de zee bleef sterk. Vissers, beurtschippers, maar ook de Hanze maken het leven met de zee als wezenlijk onderdeel van de samenleving.
Maar het bloed van de land-veroveraars in Noord-Nederland stroomde anders dan in de rest van de wereld. Men vocht niet met wapens maar met scheppen en kruiwagens. God created the world, but the Dutch created the Netherlands, Les Pays Bas, The Lowlands.
Het is ongewoon in de wereld. Unesco maakte van de consequentie van onze ‘strijd met en tegen het water’ een werelderfgoed. De huidige wadden zijn een direct gevolg van de inpoldering, de Afsluitdijk, het Lauwersmeer, ons dijkenlandschap. Om de wadden te ervaren, kun je niet om het omringende landschap heen.
Een prachtig landschap waarin een fantastische geschiedenis het verhaal vertelt van mensen die met en op het water leefden en tegen de zee vochten, verweerde koppen van zout en wind, zon en regen. Terpen, ringdobbes, dijken, polders; het landschap dat wordt gesierd door uitgestrektheid kent veel accenten die het leven in de lage landen op bijzondere wijze blootleggen. Het is ons erfgoed.
Erfgoed is een breed begrip en omvat zowel de natuurlijke als culturele omgeving. Het behelst landschappen, historische plaatsen, sites en bebouwde omgevingen, biodiversiteit, roerend erfgoed, verdwenen en levende culturele gebruiken en tradities. Het geeft inzicht in de langdurige historische ontwikkelingsprocessen die de essentie vormen van diverse nationale, regionale en lokale identiteiten en is integraal deel van de hedendaagse samenleving.
Maar het landschap in het Noorden is ook een visitekaartje voor de innovatie waarmee wij de waterhuishouding hebben geregeld en ons wereldwijd hebben geprofileerd. In alle hoeken van de wereld smeekt men om oplossingen voor wateroverlast en zeespiegelstijging. Klimaatverandering? Where are the Dutch? stond nog niet zo lang geleden op de voorpagina van Engelse kranten toen het water hen daar aan de lippen stond.
Hoe goed is het om dit actuele verhaal onder de loep te nemen en te gebruiken voor extra aandacht voor ons Nederlanders, dijkenbouwers, watermanagers.
Mager
Ik kan nog eindeloos doorgaan met het beschrijven van de uniciteit van ons erfgoed in het Noorden. Maar ik kom steeds weer tot de ontdekking dat onze sense of place eigenlijk wel heel mager is. Wij beschermen aan de ene kant ons erfgoed met een starre conservatieve houding met het woord ‘afblijven’ als gesel van ons eigen genot. Aan de andere kant vernachelen we ons erfgoed door het leeg te zuigen en het te verwaarlozen en te negeren.
Maar hoe bijzonder is het dat wij als bewoner, inwoner, Nederlander onze eigen omgeving nog immer van een eigen identiteit kunnen blijven voorzien en dat wij ons huidige landschap aan een gemêleerd publiek kunnen tonen en daarmee ons erfgoed in bescherming nemen?
Het project Sense of Place (zie kader) wil het krimpgebied van Noord-Nederland van nieuwe glans voorzien. Een nieuwe economie stimuleren, die van cultuurtoerisme. Daarbij maken wij gebruik van ons mens-zijn, innovatie, kunst en cultuur, het aanbrengen van nieuwe accenten in een bijzonder landschap waarbij wij de uniciteit van ons waddenlandschap op een excentrieke wijze onder de aandacht brengen van een internationaal geïnteresseerd publiek.
Het bereiken van een vruchtbare wisselwerking tussen potentieel tegenstrijdige verwachtingen en bedoelingen van bezoekers en gastheren of lokale gemeenschappen houdt heel wat uitdagingen en mogelijkheden in. Daarvoor wil ik me de komende jaren hard maken.
Joop Mulder is initiator van Sense of Place. Dit artikel kwam tot stand op initiatief van de Waddenacademie.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

achtergrond
Familieberichten
Advertenties