De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.

zondag 22 oktober

Regiodonderdag, 21 september 2017

Klankverschil tussen Fries en Nederlands wordt groter
Oosterwolde - Taalkundige Amber Nota uit Oosterwolde trok de afgelopen drie jaar met een opnameapparaat door Fryslân om de intonatie van Friestaligen vast te leggen. Uit haar onderzoek blijkt dat het Fries en het Nederlands qua intonatie verder uit elkaar groeien.
Het resultaat verraste haar, aangezien er vaak wordt beweerd dat het Fries sterk wordt beïnvloed door het Nederlands. ,,Vanwege de minderheidspositie van het Fries ten opzichte van het Nederlands wordt vaak gedacht dat het Fries vernederlandst. Zo zou het Fries steeds meer Nederlandse woorden overnemen, uit het onderzoek blijkt dat dit niet geldt voor intonatie.”
Bij intonatie gaat het om de klank van een taal die tot uiting komt in de toonhoogte, de spraaksnelheid en het gebruik van klemtonen. ,,Ik heb met mijn onderzoek vooral gekeken naar toonhoogte en klemtonen.”
Nota geeft aan dat zinnen in het Nederlands vaak vrij vlak worden uitgesproken. ,,Iemand die alleen Nederlands spreekt wisselt over het algemeen minder vaak van toon dan een Friestalige.”
Ze ontdekte dat met name jongere Friestaligen vaker van toonhoogte wisselen dan ouderen. ,,Dit zou kunnen aantonen dat het Nederlands en het Fries verder van elkaar verwijderd raken wat betreft de intonatie.”
Bij het gebruik van klemtonen heeft Nota onderzocht op welk punt in de klemtoon de nadruk wordt gelegd. Door de stem te buigen kan de nadruk van een beklemtoonde lettergreep naar achteren verschuiven. Friestaligen leggen door die stembuiging de nadruk aan het eind van een lettergreep. In het Nederlands ligt de nadruk in het midden, zodat het vlakker klinkt.
Intonatie wordt volgens Nota vooral vanuit het onderbewuste gestuurd. ,,Ik heb sprekers bewust gevraagd bepaalde klanken anders uit te spreken dan ze gewend zijn. Bepaalde intonatiekenmerken bleken zo hardnekkig te zijn dat je ze nog steeds kon horen.”
Nota ontdekte dat zelfs Nederlandstaligen in Fryslân specifieke Friese intonatiekenmerken overnamen. ,,Als het om intonatie gaat blijkt het Fries in Fryslân juist dominant te zijn ten opzichte van het Nederlands. Doordat intonatie vanuit het onderbewuste wordt gestuurd kun je zien hoe diep een taal in iemands brein geworteld zit.”
Nota’s onderzoek loopt nog een jaar door. Volgend jaar hoopt ze ermee te promoveren aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zondag 8 oktober geeft ze een lezing over intonatie in Fryslân in het Fries museum.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

regio
Familieberichten
Advertenties