De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.


donderdag 19 oktober

Regiozaterdag, 2 september 2017

Fryslân staat stil bij oorkonde Friese vrijheid
Leeuwarden - Zeshonderd jaar nadat Sigismund, de latere keizer van het heilige roomse rijk, de Friese vrijheid in een oorkonde officieel bekrachtigde staat dat document binnenkort volop in de schijnwerpers. Dit is niet meer dan terecht, stelt Siem van der Woude van Tresoar. De oorkonde van Sigismund 'is ien fan de topstikken fan de Fryske skiednis’, schrijft hij in Letterhoeke, een uitgave van het historisch en letterkundig centrum.
De originele oorkonde lag eeuwenlang in de archieven van de hertogen van Gelre, het latere rijksarchief van Gelderland. Dat de oorkonde daar werd bewaard was lange tijd niet meer bekend. Speurwerk van historicus Oebele Vries bracht de oorkonde weer aan het licht, waarna de Gelderlanders het document in 1998 overdroegen aan het Ryksargyf in Fryslân, nu Tresoar.
Naar aanleiding van het zeshonderdjarig bestaan van de oorkonde organiseert Tresoar op zaterdag 30 september een symposium. Centraal staat de vraag of de oorkonde uit 1417 ook een rol kan spelen in hedendaagse discussies over democratie, regionale autonomie en de verhouding tussen individu en centraal gezag.
Twee dagen voor het symposium onthult commissaris van de Koning Arno Brok in het provinciehuis in Leeuwarden een bronzen replica van de oorkonde. Bij die gelegenheid wordt ook een boekje gepresenteerd met daarin een vertaling van het document.
Zelfbestuur
Volgens Siem van der Woude is de oorkonde de zichtbare uitdrukking van de hechte band tussen Fryslân en het vrijheidsbegrip, 'tusken Frysk en frij’. De Friese vrijheid was al sinds 1300 een begrip in Europa.
Waar andere regio’s uit naam van de keizer werden bestuurd door een graaf, hertog of een bisschop, bestuurden de Friezen hun gewest zelf. Ze vielen weliswaar onder het gezag van de keizer, maar daar was in de praktijk weinig van te merken. De Friezen legitimeerden het zelfbestuur met een legende: ze zouden het vrijheidsprivilege hebben gekregen van Karel de Grote, als dank voor de steun bij de strijd om Rome.
In 1417 kregen de Friezen Sigismund zover dat hij het zogenoemde Karelsprivilege zwart op wit liet vastleggen in een oorkonde. De oorkonde is op perkament geschreven, in het Latijn.
Het document is verzegeld met het zegel van Sigismund, waarop hij zittend op een troon is afgebeeld. In de oorkonde werden de aanspraken van alle andere landsheren op Fryslân ongeldig verklaard. De Friezen konden wat Sigismund betreft hun eigen bestuur regelen, al moesten ze wel elk jaar een belasting aan de keizer betalen.
Sigismund gaf de oorkonde op 30 september 1417 in Koblenz aan de Friezen. Die waren er uiteraard verguld mee. Met de oorkonde was hun vrijheid, dat wil zeggen zelfbestuur, officieel gesanctioneerd.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

regio
Familieberichten
Advertenties