De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.

dinsdag 12 december

Hoofdartikelzaterdag, 19 augustus 2017

De naaste als beelddrager van God
Menig kerk kent de discussie over het gevaar van vervlakking van het geloof door al te veel nadruk te leggen op het menselijke, op de naaste, in plaats van op God. In het horizontalistisch denken neemt de naaste de plaats in van God. De kritische vraag is: kan de naaste de plaats innemen van God?
De theoloog J.T. Bakker heeft eens gewezen op wat Calvijn zegt over de naaste. In het derde deel van zijn Institutie geeft Calvijn de naaste een bijzondere plaats: de mens als beelddrager van God is als het ware de plaatsvervanger van God.
Calvijn parafraseert diverse teksten in de Bijbel waarin het dienen van de naaste geldt als het dienen van God. Volgens Calvijn ontkomt de gelovige er niet aan de naaste te dienen. Niet als verdienste, maar als plicht uit vanzelfsprekendheid. Zonder het doen van die plicht dient de mens God niet.
God en de naaste mogen niet tegen elkaar worden uitgespeeld. Dat gebeurt wel als we het niet meer over God kunnen hebben en we het dan maar gaan hebben over de naaste, zonder dat die wordt gezien als beelddrager van God. Dan wordt God niet gekend in wie Hij is en de naaste evenmin.
God geeft de mens als zijn beelddrager een bijzondere positie: als ware die mens God. Dat is de omstandigheid van de naaste. Die moet als zodanig worden bejegend.
Deze visie van Calvijn, gegrond op teksten in de evangeliŽn en, bijvoorbeeld, de brief aan de HebreeŽn, is explosief. Er is geen excuus te bedenken om de naaste niet te dienen als daartoe wel reden is. Argumenten om de naaste niet te dienen worden niet geaccepteerd omdat ze niet geldig zijn in de Ďlogicaí van God.
De mens die ingaat op wat de naaste nodig heeft, is overigens zelf beelddrager van God. Ook dat is van belang. Daarin ligt namelijk de waardigheid die de mens in staat stelt te leven als waardevol in Gods ogen. Daarin is hij gelijk aan de naaste.
De aandacht van Calvijn voor de naaste kan, in navolging van wat de Bijbel erover zegt, reden zijn voor verdieping en vernieuwing van het denken over de naaste. Er zijn veel omstandigheden die daarmee gediend zijn. In de Nederlandse samenleving en ook bij internationale aangelegenheden. De vluchtelingenproblematiek bijvoorbeeld, maar ook de inrichting van de zorg of de wijze waarop mensen in een buurt met elkaar omgaan.
Er is nůg een reden om het denken over de naaste te verdiepen. In een wereld waarin God geen plaats heeft, zoals ook in Nederland kan worden ervaren, verwijst de naaste als beelddrager. In de werkelijkheid daarvan kan God vruchtbaar ter sprake komen. Concreet en heilzaam voor mens en wereld.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties