De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.

zondag 17 december

Hoofdartikeldinsdag, 25 juli 2017

VVD, CDA, D66 en CU redden het niet alleen
Herman Tjeenk Willink had als oudgediende op het Binnenhof meerdere wijsheden paraat toen hij in deze formatie informateur was. Een daarvan was dat het formeren van een kabinet niet een kwestie is van tot een meerderheid tellen.
Daar is geen woord aan gelogen uiteraard. Er zijn een heleboel combinaties met een meerderheid te bedenken, maar de meeste zijn niet werkbaar. Zo zijn coalities met zes of meer partijen getalsmatig mogelijk, maar zullen die door alle belangen stroperig werken.
Maar met een meerderheid ben je er sowieso niet. Dat is namelijk het geval bij de coalitie die nu op tafel ligt. VVD, CDA, D66 en ChristenUnie hebben hun meningsverschillen, maar vormen nu wel de best denkbare combinatie met een meerderheid. Maar die meerderheid is miniem, namelijk 76 in de Tweede Kamer en 38 in de Eerste Kamer. Eén dissident of afwezig Kamerlid van de coalitiepartijen kan het kabinet in gevaar brengen.
Dat geeft een doorgaande spanning bij elk gevoelig onderwerp: haalt het kabinet het debat wel?
In zekere zin is een situatie als deze niet nieuw. Het eerste kabinet-Van Agt (1977-1981, CDA/VVD) had een meerderheid van slechts 77 Tweede Kamerzetels. Bovendien had de CDA-fractie te stellen met enkele leden die de samenwerking met de VVD maar niks vonden en liever de combinatie met PvdA en D66 hadden gezien. Deze ‘loyalisten’ wezen het regeerakkoord af, maar verklaarden zich wel loyaal aan het kabinet.
Daarom hing het voorbestaan van het kabinet vier jaar aan een zijden draadje. Want bij elk onderwerp waarbij links en rechts lijnrecht tegenover elkaar stonden
- zoals Zuid-Afrika, kernenergie of de plaatsing van kruisraketten - was de dreiging dat deze loyalisten met de oppositie zouden meestemmen. Dat het kabinet uiteindelijk nooit viel en de vier jaar keurig vol maakte, was te danken aan kleinere fracties als GPV, SGP, Boerenpartij of DS’70.
Dat moet een les zijn voor de partijen die nu onderhandelen. Het resultaat, als het gaat lukken althans, is weliswaar een meerderheidskabinet, maar het zal moeten optreden als een minderheidskabinet. Helemaal omdat die ene meerderheidszetel in de Eerste Kamer na de Provinciale Statenverkiezingen - die ook de samenstelling van de senaat bepalen - best wel eens zou kunnen verdwijnen.
De onderhandelende partijen zullen, net zoals het huidige kabinet, oog moeten blijven houden voor andere partijen. Want naast de linkse oppositie die GroenLinks, SP, Partij voor de Dieren gaan voeren en de rechtse oppositie van VVD en FvD zijn er ook partijen die heus op bepaalde punten het kabinet zullen steunen. SGP, 50Plus en PvdA zijn geen partijen die het kabinet per definitie dwars gaan zitten en wellicht best op deelonderwerpen tot een akkoord bereid zijn.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties