De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.

dinsdag 24 oktober

Hoofdartikeldinsdag, 20 juni 2017

Formatie kan wel wat spelregels gebruiken
In de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein trad vorige week een Jamaica-coalitie aan als nieuwe deelstaatregering. Daarbij valt maar één verzuchting te plaatsen: het kan dus wel!
Die verzuchting valt tweeledig uit te leggen. Ten eerste ging deze Duitse deelstaat op 7 mei naar de stembus en heeft het nu een maand later een functionerende regering. Ten tweede verwijst de naam Jamaica-coalite naar de groen-geel-zwarte vlag van dit land. Dat zijn ook de kleuren van de partijen FDP, Die Grünen en CDU.
Het is wel ironisch dat precies op de dag dat in Nederland, negentig dagen na de verkiezingen, de vorming van een coalitie van liberalen, christendemocraten en groenen voor een tweede keer mislukte, maar dat een Duitse deelstaat hier na een maand wel in slaagde.
,,Tijd is de minst interessante factor", zei informateur Herman Tjeenk Willink, van wie ook de formatieklassieker 'formeren is faseren’ is, toen hij drie weken geleden het stokje van Edith Schippers overnam. Dat is natuurlijk niet waar. Natuurlijk moeten onderhandelaars voor een regeerakkoord zorgvuldig werk leveren en de boel niet afraffelen, maar meer gevoel voor urgentie dan nu kan geen kwaad. Inmiddels is het moeilijk aan mensen uit te leggen waarom er na bijna honderd dagen na de verkiezingen nog steeds geen zicht is op de coalitie die ons de komende vier jaar gaat regeren. Het duurt nu gewoon allemaal te lang.
Hoe dat komt? Er is in het begin wellicht te veel tijd verloren in het aftasten van elkaars opvattingen en er zijn te veel tactische manoeuvres uitgehaald. Maar de belangrijkste reden is dat er geen drukmiddelen in Nederlandse formaties bestaan. Voor de formatie bestaan wel gewoonten, afspraken en dergelijke, maar formele regels zijn er niet.
Formaties zijn in Nederland natuurlijk lang doordat er veel kleinere partijen zijn en het aantal coalitiemogelijkheden groot. Zodra het aantal combinaties beperkt is, hoeven er geen alternatieven afgetast worden en kan er doelgerichter gewerkt worden. Dat was zo in 2012. Het kan ook zijn dat wanneer partijen die een voorkeur voor samenwerken hebben, na de verkiezingen ook een meerderheid krijgen en aan de slag kunnen.
Nederlandse partijen doen niet aan blokvorming, en dat is gezien het aantal partijen niet zo vreemd. In de tijd dat CDA en VVD samen een ruime meerderheid kregen was dat een goed idee, maar die tijden liggen achter ons.
Wat de formatie in Nederland lang laat duren, is het hele circus van verkenners, informateurs en partijen die heel lang zeggen dat 'zij niet aan de beurt zijn’ maar ondertussen wel in de coulissen blijven wachten. Waardoor sommige onderhandelende partijen blijven lonken naar het alternatief van de combinatie die ze nu nog onderzoeken.
Daarom zouden er strikte termijnen moeten komen. Bijvoorbeeld: de leider van de grootste partij heeft een vastgesteld aantal weken om een regering te vormen. Lukt het hem binnen die termijn niet, dan gaat de beurt over naar de leider van de tweede partij, etcetera. Dat stimuleert doelgerichtheid, voorkomt getreuzel als tactiek en maakt posities veel sneller helder.
Uiteindelijk komt er altijd een kabinet, wordt er gezegd. Dat is waar, maar waarom zouden we de tijd niet een handje helpen?

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties