De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.

zaterdag 21 oktober

Hoofdartikelwoensdag, 31 mei 2017

Partijen moeten nu hun verlies nemen
De vorming van een meerderheidskabinet, zoals bijna alle partijen willen, is hoe dan ook ingewikkeld. Dat komt door de verkiezingsuitslag: een meerderheid is alleen te vormen met ten minste vier partijen. En hoe meer partijen er aan de onderhandelingstafel zitten, hoe meer belangen en standpunten er zijn. Het is nu eenmaal eenvoudiger om met twee partijen een akkoord te schrijven dan met vier.
De situatie is nu extra gecompliceerd omdat vrijwel elke mogelijke vierpartijencoalitie door een van de benodigde partijen wordt uitgesloten. Deze standpunten lijken nu dusdanig in beton gegoten dat informateur Edith Schippers maandag de handdoek in de ring wierp en oudgediende Herman Tjeenk Willink opwierp als breekijzer.
Niemand in Nederland heeft meer ervaring met het fenomeen kabinetsformatie dan Herman Tjeenk Willink. Al in de formatie van 1972/1973, die leidde tot het kabinet-Den Uyl, was hij als ambtenaar-notulist bij de onderhandelingen.
Daags na de verkiezingen van 15 maart legde hij op Radio 1 uit wat het belang is van goede kabinetsonderhandelingen. Hij zei dat het in de verkiezingscampagne er om draait de onderlinge verschillen te benadrukken, terwijl het in de daaropvolgende formatie draait om het vinden van de inhoudelijke overeenkomsten.
Dat is een draai die tijd kost omdat het een andere instelling vergt. Akkoorden sluiten betekent compromissen sluiten en dat vraagt de bereidheid om inhoudelijk in te leveren. Hoe meer partijen mee doen, hoe meer er ingeleverd moeten worden.
Dit inleveren van standpunten is voor partijen nog te overzien als dit gebeurd in een combinatie die hun voorkeur geniet. Maar op dit moment is helder dat geen coalitie mogelijk is waarvan het van alle deelnemende partijen de eerste voorkeur is.
Iemand zal zijn verlies moeten nemen, maar niemand wil die eerste stap zetten. De formatie zit daarom muurvast. Inmiddels is het zelfs iets erger geworden. VVD en CDA zijn zeer geïrriteerd over de wijze waarop D66-leider Alexander Pechtold vorige week de deur voor de ChristenUnie resoluut dichtgooide. Als er zelfs spanningen ontstaan tussen de drie partijen waarvan tot nu toe vanuit gegaan is dat zij 'het motorblok’ van een nieuw kabinet vormen, wordt het probleem nog groter.
Gelukkig is Herman Tjeenk Willink door de wol geverfd in dit soort situaties. Het onvermogen van de politiek leiders in de Tweede Kamer om er zelf uit te komen, geeft Tjeenk Willink het mandaat om sturend en dwingend op te treden. Als hiervoor onconventionele oplossingen voor nodig zijn, dan moet dat maar. Hij moet zelfs in de gelegenheid gesteld worden om een of meerdere politiek leiders te dwingen om zijn bezwaren in te slikken.
De normale manier van formeren door te onderhandelen is geprobeerd. Als dat blijft mislukken zijn er zeldzame methodes over. Zo trok Tjeenk Willink de formatie in 1994 vlot door voor te stellen dat een nieuwe informateur een proeve van een regeerakkoord moest schrijven en daar steun bij moest zoeken.
Hoe dan ook: in elk geval zal een blokkade moeten worden doorbroken. En als niemand dat vrijwillig doet zal dit onvrijwillig gedaan moeten worden.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties