De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.

dinsdag 12 december

Hoofdartikeldinsdag, 2 mei 2017

PvdA is nu een van de vele partijen geworden
1 mei zal dit jaar voor de PvdA geen feestelijke dag zijn geweest. De trotse sociaaldemocratische volkspartij van weleer werd op 15 maart gereduceerd tot negen Kamerzetels, de zevende partij in het parlement.
Afgelopen zaterdag publiceerde NRC Handelsblad een reconstructie van de dramatisch verlopen lijsttrekkersverkiezing. Deze verkiezing leek een mooi middel om in het middelpunt van de aandacht te komen, maar het werd een soap waar alle hoofdrolspelers beschadigd uit kwamen. De lijsttrekkersverkiezing was een onverstandig idee, maar het zou van te weinig inzicht getuigen om het zetelverlies daar aan te wijten.
Een eerste reden is een van de middellange termijn. Dat de PvdA in 2012 moest regeren met de VVD was gezien de verkiezingsuitslag van dat jaar onoverkomelijk. Andere combinaties waren geen reŽle optie. Maar door samen met een liberale partij te gaan regeren op het hoogtepunt van de crisis, maakte de PvdA zich medeverantwoordelijk voor een grote bezuiningsslag op overheidstaken. Vooral ook omdat de PvdA zich hiermee schaarde achter het idee dat bezuinigen de methode was om beter uit de crisis te komen.
Uit kiezersonderzoek bleek dat de PvdA in 2012 veel kiezers achter zich kreeg die strategisch stemden. Omdat ze de VVD uit het Torentje wilden houden stemden ze niet op GroenLinks of D66, maar op de grootste linkse partij in de peilingen: PvdA. Uit onderzoek bleek dat toen de PvdA vervolgens met de VVD ging regeren deze strategische stemmers even snel weer afhaakten.
Er is nog een meer structurele oorzaak voor de neergang van de PvdA. De partij is geen grote volkspartij meer en de sociaaldemocratie is geen ideologie meer die brede lagen in de samenleving bindt. De PvdA is nu een van de vele middelgrote partijen.
Hier zijn meerdere redenen voor aan te geven. Zo bestaat de arbeidersklasse van weleer niet meer, in die zin dat het geen hechte, vaste groep is. Daarnaast hebben sociaaldemocraten in de jaren negentig de globalisering en het neoliberale economische denken omarmd. De maakeconomie zou vervangen worden door de diensteneconomie, waardoor de focus ook veel meer op hoogopgeleide professionals kwam te liggen. Hiermee hebben ze in feite de laagopgeleiden in de steek gelaten. Om de kiezers die verloren werden aan rechts-populisten, werden ook sociaaldemocraten integratiecritici. Maar hierdoor verloren ze ook weer een andere achterban: migranten en progressieve kiezers.
Dat is de tragedie van de sociaaldemocratie: het eigen verhaal is verwaterd en traditionele achterbannen zijn vervreemd. Daarin staat de PvdA niet alleen in. Het idee volkspartij is iets van de vorige eeuw.
De politiek van de grote ideeŽn is anno nu ingewisseld voor die van de deelbelangen. Het idee dat verschillende groepen - jong en oud, advocaat en arbeider, stedeling en dorpsbewoner, vakbondslid en ondernemer verbindt - bijeenkomen om te discussiŽren over en zich uiteindelijk te scharen rond dezelfde grote ideologie is geweest. Al die verschillende flanken zijn uitgevlogen en kiezen liever voor een eigen kleinere partij dan voor een stroming in een grotere partij. Zeker in Nederland, waar het kiessysteem ruimte biedt aan kleine partijen, in plaats van blokvorming stimuleert.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties