De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.

dinsdag 12 december

Regiomaandag, 30 januari 2017

Het Waddenbeheer moet vooral slimmer
Opinie
Het is niet nodig om n nieuwe organisatie op te tuigen voor het beheer van de Waddenzee. Laat de huidige beheerders van de zee beter en slimmer met elkaar samenwerken, vindt Franke van der Molen.
Het beheer van de Waddenzee houdt al lang de gemoederen bezig. Het Waddengebied is met zijn rust, ruimte en rijke natuur voor veel mensen van grote waarde. Het beheer omvat allerlei activiteiten die zich richten op het behouden of vergroten van de waarde van het gebied voor de toekomst.
Er zijn twee factoren die deze opgave ingewikkeld maken. Ten eerste is een groot aantal personen en organisaties betrokken bij het beheer. Zij hebben vaak uiteenlopende of zelfs botsende kennis, opvattingen, belangen en verantwoordelijkheden. Ten tweede is de Waddennatuur dynamisch en complex. Hierdoor is het vaak moeilijk in te schatten wat op termijn de gevolgen van menselijke ingrepen in het gebied zullen zijn.
In alle discussies over het beheer is er n geluid dat vooral luid klinkt: het is te complex en onoverzichtelijk, maak het eenvoudiger. Een oplossing hiervoor die de laatste tijd vaak wordt aangedragen, is om n beheerder voor de Waddenzee aan te stellen. Deze beheerder zou in zijn eentje de taken en bevoegdheden krijgen die nu nog verdeeld zijn over een veelheid aan organisaties.
Mijns inziens is dit niet de richting waarin we moeten denken. Het beheer van de Waddenzee bestaat juist bij gratie van een netwerk van overheidsorganisaties, maatschappelijke organisaties, bedrijven en onderzoekers die met elkaar samenwerken in wederzijdse afhankelijkheid. We moeten die complexiteit niet proberen op te heffen, maar benutten. Hoe? Door het beheer niet simpeler, maar slimmer te maken. Het onderzoek dat ik de afgelopen jaren heb uitgevoerd naar onder meer mosselvisserij, vaarrecreatie en kustverdediging, levert hiervoor de volgende aanbevelingen op.
Om te beginnen vereist slim beheer samenwerking op het gebied van kennisontwikkeling. Een breed gedeelde kennisbasis maakt het mogelijk om gezamenlijke doelen voor een duurzame omgang met de Waddenzee te bereiken. Daarnaast kan gezamenlijke kennisontwikkeling helpen omgaan met conflicten tussen de soms botsende perspectieven en belangen van de beschermers en gebruikers van het gebied. Concreet betekent dit dat beheerders en gebruikers van het gebied, waaronder beleidsmakers, vissers en recreanten, intensief betrokken moeten worden bij onderzoek en monitoring. Tegelijkertijd zou het helpen als wetenschappers de praktijk regelmatig opzoeken. Dit draagt bij aan gedeeld inzicht en meer wederzijds vertrouwen.
Meebewegen
Daarnaast is slim beheer flexibel beheer. Een gebied dat zo dynamisch is als de Waddenzee heeft geen baat bij een strak keurslijf van regels en structuren. In de eerste plaats moet het beheer goed kunnen meebewegen met veranderingen in het gebied. Dit betekent bijvoorbeeld het flexibel openstellen en afsluiten van gebieden, afhankelijk van hoe de natuur zich ontwikkelt. Daarnaast helpt het om beheer op te vatten als een experiment, bijvoorbeeld door te werken volgens het adagium 'leren door te doen’ en door nieuwe initiatieven uit te proberen in pilots. Op het gebied van onder meer de mosselvisserij en vaarrecreatie zijn er op deze manier mooie resultaten geboekt de afgelopen jaren.
Ten slotte betekent slim beheer ook leren van elkaars ervaringen. Het beheer van de Waddenzee is een lappendeken van initiatieven, organisaties en samenwerkingsverbanden. Leg daar geen strak laken overheen, maar zorg dat de lapjes beter met elkaar communiceren. Dit kan onder meer door binnen de verschillende samenwerkingsverbanden de behaalde resultaten regelmatig te evalueren en door de opgedane ervaringen systematisch te bespreken en vast te leggen. Het inventariseren en uitwisselen van zulke ervaringskennis voorkomt dat het wiel steeds opnieuw wordt uitgevonden en maakt het mogelijk om op elkaars kennis voort te bouwen. Tegelijk wordt zo inzichtelijker wie wat doet.
Kennis is geen panacee voor alle problemen en uitdagingen die spelen rondom het beheer van de Wadden. Wel is kennis de sleutel tot een slimmer, effectiever en transparanter beheer. Laten we om deze reden de discussie voeren over de intelligentie van het beheer in plaats van over het optuigen van nieuwe organisatievormen en bestuurlijke structuren.
Franke van der Molen is onderzoeker wetenschaps- en innovatiebeleid aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij promoveerde onlangs aan de Rijksuniversiteit Groningen op het proefschrift Governing knowledge: Understanding the interplay between knowledge and coastal governance.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

regio
Familieberichten
Advertenties