De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.


vrijdag 20 oktober

Hoofdartikelzaterdag, 18 juni 2016

Denken over het begin vol tegenstellingen
De meningen zijn nog steeds verdeeld: hoe moet het verhaal over het begin van mens en wereld in het bijbelboek Genesis worden gelezen? Voor sommigen is het antwoord: je moet het scheppingsverhaal letterlijk lezen. Want dat verhaal is geschreven onder inspiratie van God. Wat blijft er over van het geloof als je zegt dat Genesis een mythe is? Hoe moet je dan, bijvoorbeeld, denken over de zondeval? Of over wat goed en kwaad is?
Anderen menen dat het verhaal geen geschiedenisverhaal, geen verslag, is. Genesis laat lezen hoe de bijbelschrijvers dachten over God, mens en wereld. Daarvoor gebruikten ze mythen en verhalen die ook elders de ronde deden. Deze benadering hoeft niets af te doen aan de betekenis die het boek Genesis heeft. Daarin worden de wereld, de dieren en de mensen hun plaats gegeven, met God aan het begin.
De vraag hoe het verhaal te lezen als het 'eerste begin’ komt vaak aan de orde via de vraag of de wereld in zes dagen is geschapen. En die staat in de context van de tegenstelling schepping of evolutie. De strijd daarover is nog steeds gaande. De argumenten van met name de zogeheten creationisten verschuiven overigens regelmatig. Een paar jaar geleden kwam het begrip 'Intelligent design’ in zwang. De gedachte is dat er verschijnselen zijn in de werkelijkheid die het beste verklaard kunnen worden door aan te nemen dat er een 'intelligentie’ (God) is, die een 'ontwerp’ van de werkelijkheid heeft gemaakt.
Een andere, nieuwere opvatting is 'evolutionaire schepping’. Daarin wordt gezegd dat wereld Gods schepping is, vormgegeven door evolutionaire processen. Paus Franciscus heeft vorig jaar uitlatingen gedaan die in dezelfde richting gaan: er is geen tegenstelling tussen evolutie en schepping. God is niet de tovenaar die met een stokje de wereld heeft geschapen. God is de schepper en zijn schepsels ontwikkelen zich volgens eigen wetten. Tegelijkertijd is God altijd aanwezig in de evolutie.
De discussie tussen God als schepper en de evolutie met als beginpunt een oerknal wordt vaak met emotionele stelligheid gevoerd. In christelijke kring werd en wordt het denken over evolutie wel gezien als een kernpunt van het geloof. En er zijn wetenschappers die ongefundeerd heilig geloven in hun theorie van het ontstaan van de aarde. Dat laatste is overigens merkwaardig, eigenlijk uitzonderlijker dan het geloof in de Schepper God. Wetenschap geeft altijd voorlopige antwoorden; de wetenschapsgeschiedenis laat zien hoe theorieën plaats maken voor nieuwe.
De uitersten van beide opvattingen bevinden zich in specifieke denk-domeinen. De evolutionaire wetenschappers hebben een welbepaalde opvatting van wetenschap. Die heeft vaak meer beperkingen dan haar gelovigen willen toegeven. De strenge creationisten hebben een theologie waarin wel heel erg weinig ruimte is voor de erkenning dat de bijbelschrijvers mensen waren die echt anders dachten dan wij. Bijvoorbeeld in hun opvatting van geschiedenis. Daarmee overvragen ze Genesis; ons denken over geschiedenis is tamelijk nieuw - hoe kun je zo’n oude tekst vragen vanuit dat nieuwe denken stellen ?
Het niet meer stellen van vragen waarop Genesis geen antwoord geeft, biedt ruimte voor het verstaan van de getuigende boodschap van Genesis: er is geen begin zonder God.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties