De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.


donderdag 19 oktober

Hoofdartikelwoensdag, 1 juni 2016

Tanende legitimiteit van politieke partijen
De Nederlandse politieke partijen worstelen met hun legitimiteit. In ons land zijn slechts 300.000 mensen lid van een politieke partij. Het aantal leden slinkt en partijen ontvangen daardoor minder staatssteun. Ze hebben in toenemende mate moeite hun organisaties (fractiemedewerkers, panden) in stand te houden.
Nederland is overigens geen uitzondering. In veel meer Europese landen bevinden partijen in het centrum van het politieke spectrum zich in een crisis. De afgelopen dagen verschenen in verschillende media oproepen om de moeizame staat waarin politieke partijen verkeren aan te grijpen om na te denken over hun nut en noodzaak.
De democratische legitimatie van het partijsysteem is klein: bestuurders uit dezelfde club benoemen elkaar. In het kielzog van de lijsttrekker komen na de verkiezingen talloze volksvertegenwoordigers mee die niemand kent. Kiezers nemen niet meer de moeite lid te worden en leden draaien de organisaties te rug toe.
De politieke partijen zoals we die nu kennen zijn ontstaan in de tweede helft van de negentiende eeuw. Ze zijn volgens historici onder meer een gevolg van democratisch experimenteren en de verzuiling zoals die in Nederland ontstond. Het was in 1848, het jaar waarin Thorbecke de grondwet maakte, allerminst duidelijk dat formele partijen een belangrijke rol zouden gaan spelen in de politiek. Sterker nog, de woorden 'politieke partijí komen niet voor in de Nederlandse grondwet.
Voordat de partijen ontstonden werd het politieke debat in Europa een tijd lang gevoerd in informele clubs waarin mensen met elkaar in discussie gingen en die vertegenwoordigers leverden voor de nationale parlementen. Dat dit mogelijk was, had mede te maken met mogelijkheden die grondrechten als de vrijheid van vereniging, vergadering en drukpers boden bij het verspreiden van politieke ideeŽn en het uitoefenen van de politieke praktijk.
De revolutie van de nieuwe communicatiemiddelen die we de laatste paar jaren meemaken zijn als het om impact gaat vergelijkbaar met de bovengenoemde ontwikkelingen. Het verdient daarom aanbeveling om eens te onderzoeken of politieke partijen nog wel nodig zijn. Het voorbeeld van de PVV van Geert Wilders laat zien dat ledenpartijen niet noodzakelijk zijn om veel stemmen te halen.
Volgens sommigen zouden de 150 leden van de Tweede Kamer ook rechtstreeks kunnen worden gekozen: personen die de meeste stemmen en het meeste vertrouwen genieten komen in het parlement en stellen uit hun midden het landsbestuur samen. Het moet hier gaan om topmensen die niet gebonden zijn aan een partij en die zichzelf naar voren schuiven of door anderen worden aanbevolen. Er is geen last of ruggespraak en de tweedeling coalitie/oppositie zal grotendeels verdwijnen omdat er ruimte ontstaat voor wisselende coalities.
Dit alles zou natuurlijk diep ingrijpen in de bestaande politieke praktijk van ons land en het is ook de vraag of dit op korte termijn haalbaar of wenselijk is. Zeker is wel dat er iets moet gebeuren. Het huidige systeem van politieke partijen is vermolmd en steeds ondemocratischer aan het worden. Politieke partijen zijn nu niet echt meer een stimulans voor de democratie en het openbaar bestuur.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties