De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.


donderdag 19 oktober

Hoofdartikelzaterdag, 30 april 2016

Sociaal denken en doen vragen voeding
In rooms-katholieke kring vindt een bezinning plaats over sociale verhoudingen, over armoede, werk en rechten en plichten. Een teken daarvan is het congres in Nederland over de encycliek Rerum Novarum, in 1891. Dit geschrift heeft veel in beweging gezet, binnen en buiten de Rooms-Katholieke Kerk. In hetzelfde jaar hield Abraham Kuyper, de voorman van de anti-revolutionairen, een rede: 'Het sociale vraagstuk en de Christelijke religie.’ De paus en Kuyper deelden hun zorgen over onrechtvaardigheid in de samenleving, bijvoorbeeld de zwakke positie en arbeiders. Kuyper maakte aantekeningen bij zijn lange toespraak. In een van die aantekeningen erkent hij met schaamte dat de Rooms-Katholieke Kerk veel verder is in de bestudering van de sociale kwestie. Niet alleen door de encycliek, maar ook door 'congressen die slag op slag’ werden gehouden. Op die congressen vonden verdieping en concretisering plaats van sociale misstanden. De theorievorming, ook in theologische zinwas bij de katholieken sterker ontwikkeld dan bij protestanten.
In protestantse kring waren al eerder sociale impulsen tot stand gekomen. Bijvoorbeeld in het Reveil, de kerkelijke vernieuwingsbeweging tussen ongeveer 1815-1865. Mannen als Bilderdijk en Isaäc da Costa streefden naar onder meer beleving van de eigen vroomheid. Van daaruit ontstonden sociale initiatieven. Bekend zijn de Heldring-stichtingen voor armenzorg, strijd tegen alcoholisme, bescherming en opvang van prostituees.
Het Reveil inspireerde mensen tot concrete hulp aan individuen. De christelijk sociale beweging later in de negentiende eeuw had 'architectonische’ kritiek op samenleving. Liefdadigheid en individuele liefdadigheid is goed, maar een andere 'inrichting van het gebouw van de menselijke sociëteit was belangrijker.
De paus heeft voor ophef gezorgd met zijn uitspraken over in de encycliek over duurzaamheid en economie. Daarin wordt 'architectonische’ kritiek uitgeoefend op economisch gedrag dat de aarde uitput en zorgt voor vele miljoenen nieuwe armen wegens ecologische rampen.
Pausen en mensen als Kuyper verbinden de sociale kwestie in breed verband met het christelijk geloof. Dat 'wrikt aan de fundamenten van iedere onrechtvaardige maatschappelijke orde, omdat hij ons stelt tegenover de orde van het Koninkrijk van God. (W.F. de Gaay Fortman, 1952).
De aandacht voor Rerum Novarum en diverse publicaties zijn een uitdrukking van onrust. De sociale onrechtvaardigheid grijpt om zich heen, in nieuwe gedaantes. Er is de afbraak van solidariteit, er is de groeiende kloof tussen meekomers en niet-meekomers in de samenleving die steeds hogere eisen stelt. Er is de toename van het aantal laag geletterden en de armoede.
Opkomen voor sociale rechtvaardigheid is niet de exclusieve plicht van christenen. Ieder 'redelijk en zedelijk’ mens heeft (verantwoordelijkheid voor sociale rechtvaardigheid. Christenen hebben wel een eigen motivatie, een eigen verworteling voor het bevorderen van sociale rechtvaardigheid . De geschiedenis laat zien hoe mensen vanuit die verworteling tot grote dingen zijn gekomen. Van hen kunnen we leren hoe bevordering van sociaal leven dat gevoed wordt door geloof het verschil kan maken.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties