De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.

maandag 23 oktober

Hoofdartikelzaterdag, 16 april 2016

Vermaak in plaats van goede informatie
Simpel, kort en 'leuk’. Dat lijken de belangrijkste woorden bij veel media. Het publiek moet de dingen direct kunnen snappen. Anders haken ze af, van radio, televisie of krant. En het publiek moet worden vermaakt. Deze overtuiging leidt ertoe dat veel onderwerpen niet of in beperkte mate aan de orde komen.
Deze ontwikkeling maakt deel uit van een bredere beweging: media bevinden zich in een klimaat waarin commercie een belangrijke rol speelt. In directe zin bij bijvoorbeeld de commerciële televisie. Maar ook indirect heeft het commerciële klimaat invloed op bijvoorbeeld de publieke omroep. De kijk- en luistercijfers van de publieke omroep in relatie tot die van de commerciële omroepen hebben invloed op de programmering.
De commercialisering van media heeft een merkwaardige bondgenoot, namelijk die van het simplisme en popularisering. De gedachte is duidelijk in haar platheid: mensen willen 'leuke’ dingen horen en zien. Dan blijven ze kijken. Regelmatig zijn in het journaal van de publieke omroep onderwerpen te zien die geacht worden 'leuk’ te zijn en die het niveau van 'brandweer redt kat uit de boom’ nauwelijks ontstijgen.
Een bijzonder fenomeen bij radio en televisie is de 'vershowing’. Dagelijks zijn er uitzendingen waarbij de presentator of presentatrice de hoofdrol speelt in gesprekken met gasten waarbij, als het even kan, kan worden gelachen. Soms leveren de 'talkshows’ hoogwaardige informatie, maar niet vaak.
De popularisering ten dienste van de commercie is niet alleen merkbaar aan wat wordt uitgezonden, maar juist ook aan waarover niets wordt gemeld. Dan gaat het meestal over onderwerpen die te moeilijk worden geacht om uit te leggen.
Er is nog nooit zo veel informatie beschikbaar geweest als nu via een enorme hoeveelheid kanalen: internet met zijn sociale media brengt de wereld dichtbij. De kwaliteit van al die informatie is vaak twijfelachtig. Het beschrijven van de werkelijkheid in een paar zinnen lijkt op informatie, maar is dat niet zo. Vluchtig nieuws is geen nieuws. Het lijkt alsof we van heel veel iets weten, maar we weten in werkelijkheid van heel veel heel weinig.
In 1962 verscheen een boek van de Duitse filosoof Jürgen Habermas over 'de verandering van het publieke domein’. Het verscheen onlangs in Nederlandse vertaling. Een kern van het boek is dat het publieke gesprek een consumptieartikel is geworden tegen een decor van commerciële belangen. Het debat over onderwerpen van publiek belang zou in een tijd van overvloedige informatiekanalen kunnen bloeien. Maar in een vercommercialiseerd systeem van informatie is er voor het echte gesprek geen plaats: te ingewikkeld, te lang en niet om te lachen.
Na Habermas hebben anderen gewezen op een wezenlijke verandering van de informatie. Die wordt steeds meer onderhoudend van karakter. Niet de informatie is het belangrijkste, maar het gehalte aan amusement. Want dat is het nieuwe adagium: het volk wil worden vermaakt.
Het is in zekere zin huiveringwekkend: het gaat vaak niet meer over de werkelijkheid maar om vermaak. Zo vervreemdt de mens van de werkelijkheid. Dan kunnen de ergste dingen gebeuren.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties