De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.

maandag 23 oktober

Hoofdartikeldonderdag, 14 april 2016

De dynamiek van veranderingen
Grote veranderingen in de samenleving kondigen zich zelden aan en verlopen onvoorspelbaar. Nadat een verandering is ingezet komt een ogenblik van verwondering: vijf jaar geleden kon dit niet of dat wel, en nu is het precies andersom. Een sterk voorbeeld is de introductie van het rookverbod, in verschillende stadia. Roken op het werk was vroeger heel gewoon en nu is het ondenkbaar. Zelfs de meest verstokte roker vindt het vanzelfsprekend dat er in het kantoor niet meer wordt gerookt. Treinreizigers kunnen het zich niet meer voorstellen dat de Nederlandse Spoorwegen rookcoupés hadden waar de blauwe walm hing en waar het ontzettend kon stinken.
Het rookverbod is een voorbeeld van de effectiviteit van overheidsbeleid dat min of meer aansluit bij ontwikkelingen in de samenleving. Het is niet onmogelijk dat overheidsbeleid ten aanzien van duurzaamheid dezelfde positieve uitwerking zal hebben. Individuele burgers, groepen en belangenorganisaties laten zien hoe het denken over duurzaamheid in brede zin verandert. De elektrische auto is niet langer een speeltje van idealisten, maar het onderwerp is speerpunt in het beleid van auto-industrie. Het plaatsen van zonnepanelen is niet alleen investering in financiële zin, maar ook een uiting van betrokkenheid bij (de toekomst van) de leefomgeving.
Er is een initiatief om vakantiegangers inzicht te geven over de ecologische effecten van een vakantie. Die gegevens kunnen wellicht leiden tot aanpassing van de plannen. Oppervlakkig gezien kan het bekend worden van die informatie schadelijk zijn voor de toeristische industrie. Maar het is waarschijnlijker dat die informatie past in een toenemend bewustzijn van vakantiegangers over de milieu-effecten van de vakantie. Als het initiatief uitmondt in bijvoorbeeld een app die snel alle informatie geeft, kan er zo maar een grote gedragsverandering komen.
De enorme veranderingen in de energiewereld - van fossiel naar duurzaam - zijn een voorbeeld van hoe grote transities grillig kunnen verlopen. 'Oud beleid´, bijvoorbeeld het stoken van kolen voor elektriciteitsopwekking, kan plotseling in een heel ander kader gedrongen worden. De oude rationaliteit van kosten en inkomsten geldt niet meer. In de dynamiek van een transitie ontstaan nieuwe modellen, ingekaderd in een nieuwe rationaliteit, die past bij denken en voelen van steeds meer mensen.
In de landbouw zijn bewegingen die de komst aankondigen van nieuwe wegen. Het bewustzijn van de gevaren van uitstoot van ongewenste stoffen, de veranderde marktverhoudingen en de gewijzigde en komende wet- en regelgeving maken dat de sector in een heel ander speelveld moet functioneren. Het publiek speelt hierin ook mee: voedsel kopen van de boer dichtbij, de roep om biologische producten en de terugkeer naar oude recepten zijn de signalen.
Veranderingen roepen weerstand op. De geschiedenis laat zien dat de krachten van de verandering sterker zijn dan die van het verzet. Verstandige politici en bestuurders van bedrijven verstaan de tekenen en bereiden maatregelen voor die na tien jaar zo vanzelfsprekend zijn dat niemand kan bedenken dat het ooit anders was. Of het nu gaat over toerisme, landbouw of energie.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties