De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
donderdag 24 augustus

Geloof & Kerkwoensdag, 23 maart 2016

Jan Hendriks, ambassadeur van gastvrije kerk
Ooit bezocht Jan Hendriks (Groningen, 5 juni 1933) een kerk op een Waddeneiland. Op zondag wilde hij naar de kerk. Maar het viel niet mee er een te vinden. Na veel gezoek kwam hij bij een kerkgebouw en vond een bordje op een raam van het bijgebouw met daarop de woorden 'Aanvang dienst 10.00 uur’. Daaronder was gekrabbeld 'met H.A.’
Het was een taal en benadering voor ingewijden, vond hij. Wilde je mensen in de 'herberg van de kerk’ krijgen dan moest je gastvrijheid betonen. Het werd een van de belangrijkste punten die hij naar voren bracht als deskundige op het gebied van gemeenteopbouw.
Hendriks studeerde sociologie in Groningen en Amsterdam en werkte daarna als directeur van de Stichting Gereformeerd Maatschappelijk Werk in Noord-Holland (1959-1965) en het Algemeen Diakonaal Bureau van de Gereformeerde Kerken in Nederland (1965-1973). In 1971 promoveerde hij op het proefschrift De emancipatie van de gereformeerden. Twee jaar later ging hij werken bij het Instituut voor Praktische Theologie aan de Vrije Universiteit. Hij deed hier samen met prof. dr. J. Firet onder andere onderzoek naar nieuwe bovenplaatselijke vormen van kerk-zijn en naar anoniem pastoraat.
Zijn boeken Een vitale en aantrekkelijke gemeente (1990) en Terug naar de kern. Vernieuwing van de gemeente en de rol van de kerkeraad (1995) waren de eerste vruchten van hoe Hendriks vond dat het verder moest met het kerkelijk leven in ons land.
In 1998 stopte hij als universitair hoofddocent praktische theologie aan de VU in Amsterdam, maar daarna leerde het grote publiek hem kennen. Tegen alle stromingen in van nieuwlichterij - uit onder meer de VS - kwam hij met een eigen gemeenteopbouwmodel, vertolkt in de bestseller Gemeente als herberg (1999). Als het ging om gemeenteopbouw ging Hendriks altijd uit van een positieve benadering. Het kan wel zijn dat de kerk in een situatie van ballingschap verkeert, maar dat betekent niet dat er geen andere weg mogelijk is. Iedere gemeente was voor hem van buitengewone waarde. 'Er zijn talrijke problemen, maar staar je daar niet blind op. Draai je eens om en let op wat voor onschatbare waarde er is, in de gemeente als geheel, maar ook in onderdelen daarvan, zoals de kerkdienst’, zei hij daarover in Ouderlingenblad in 2011. Iedereen mag zijn inbreng hebben in de gemeente en daar moet je ruimte voor scheppen, vond hij.
Op weg naar de herberg (2002), Verlangen en vertrouwen (2008), Goede Wijn (2013), het waren allemaal boeken waarin hij zelf met verhalen kwam over hoe het anders kan. Ter inspiratie voor andere kerken in ons land. Dat zijn zienswijze ook in het Duits werd vertaald gaf aan dat hij een snaar bij de gewone kerkleden wist te raken, onder meer door zijn vele lezingen in plaatselijke kerken. Ook in Fryslân.
Ervaringsverhalen
In een blog schreef hij vorig jaar januari nog een kritisch stuk over de zogenaamde individualisering van het geloof. 'Niet aanpassen, niet verstarren, maar 'bouwen in vertrouwen’, citeerde hij de boektitel van bisschop Gerard de Korte. 'Leven in een seculiere cultuur vraagt om een gemeenteopbouw-benadering waarin ruim baan wordt gemaakt voor ervaring en ervaringsverhalen van mensen van nu en van mensen van vroeger. Die verhalen stichten gemeenschap’ Hij noemde dat waarderende gemeenteopbouw. Zijn boodschap was: op weg gaan. Langs verhalen van hoop. 'Niet wachten op besluiten van 'hogerhand’ of adviezen van theologische faculteiten. Daar hangt het allemaal niet van af. Beslissend is wat er plaatselijk gebeurt, aldus Hendriks.
Als opbouwer was hij niet blind voor de teleurstelling die er bij mensen kon zijn dat het in hun gemeente 'niet meer was zoals vroeger. Met respect diende je naar die verhalen te luisteren, maar de teleurstelling moest niet de agenda blijven bepalen. Vooruit, het oude durven loslaten en het nieuwe onverwachte durven omarmen.
Met die boodschap gaf hij velen hoop en bouwde hij mee aan een opener klimaat van willen veranderen, zowel in protestantse als katholieke kring - en breder.
'Als jullie Jezus Christus willen ontmoeten, en je wilt niet wachten tot na je dood, dan kan ik je aanbevelen naar het pleintje hier achter te gaan en de melaatse man aan te spreken, die daar zit. Hij is Jezus’’, zei hij ooit in een parafrase op kerkvader Augustinus. Praktisch geloven. Daar ging het hem om.
Jan Hendriks werd 82 jaar. Donderdag wordt hij begraven vanuit de Vredebergkerk in Oosterbeek.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties