De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.

dinsdag 24 oktober

Regiozaterdag, 20 februari 2016

Ook de omgeving van een terp heeft bijzondere waarde
Achlum - Het gaat goed met het archeologische onderzoek naar de Friese terpen. Sinds 2006 wordt er vrijwel ieder jaar wel op een of meerdere plekken in Fryslân opgravingen verricht omdat de wetenschappers van het Instituut voor Archeologie van de Rijksuniversiteit Groningen juist daar willen kijken, en niet omdat het vanwege bouwactiviteiten snel even moet. Ook in de bescherming van nog ongeschonden terplichamen worden stappen gemaakt door de provincie Fryslân. Daarmee heeft het terponderzoek in tien jaar tijd een nieuw elan gekregen en tegelijk een enorme sprong kunnen maken.
Een prominente vertegenwoordiger van de nieuwe generatie onderzoekers die dit elan belichamen, is Johan Nicolay, die op zeven locaties onderzoek deed naar de zogeheten steilkant van een terp. Dat is de plek waar het intacte restant van een terp en de vroeger afgegraven delen in elkaar overgaan. Omdat je niet veel meer doet dan de doorsnede van de terp weer zichtbaar maken door er een laag af te schrapen, blijft wat er nog van de terp bestaat, vrijwel ongeschonden.
De inmiddels gepromoveerde Nicolay deed dit onder meer in 2009 bij de terp van Achlum, waar hij ten zuiden van de kerk een lange strook van meer dan honderd meter lengte blootlegde. Wat dit onderzoek bijzonder maakte, was dat voor het eerst de terpflank en aangrenzende kwelder centraal stond in het onderzoek. De randzone dus, en niet de eigenlijke terp. Nicolay constateerde daarbij dat ook de wijde omtrek van een terp zo werd gebruikt dat je beter van cultuurlandschap kunt spreken dan van natuurlandschap.
Voor de Vereniging voor Terpenonderzoek zijn de onderzoeken van Nicolay en zijn collega-promovendi Marco Bakker en Theun Varwijk interessant genoeg om er de komende jaren hun jaarverslagen aan te wijden. De uitgave Graven aan de voet van de Achlumer dorpsterp, die gistermiddag werd gepresenteerd, is de eerste in die reeks. Het boek is een opgravingsverslag volgens de wettelijke voorschriften, maar tegelijk een publicatie die ook de geïnteresseerde leek wil aanspreken.
Met specifieke hoofdstukken over botresten, houtskool, vegetatie en dergelijke maakt het boek dat laatste soms wat lastiger. Het slothoofdstuk maakt dat goed. Daarin Nicolay stelt een nieuw model voor om de menselijke activiteiten te beschrijven op een terp, inclusief het omliggende kwelder-, wadden- en veengebied. Niet alleen de terp zelf, ook de omgeving ervan werd ingericht en benut, schrijft Nicolay. Dat is geen vrijblijvende constatering. Bij het beheer van bijzondere terpen verdient dus ook de omgeving van die terpen aandacht en bescherming.
Johan Nicolay en Gilles de Langen red., Graven aan de voet van de Achlumer dorpsterp. Vereniging voor Terpenonderzoek, 25 euro

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

regio
Familieberichten
Advertenties