De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.

zondag 22 oktober

Hoofdartikelzaterdag, 16 januari 2016

Spiritualiteit: als een dief in de nacht
We leven in de maand van de spiritualiteit. Het is een opmerkelijk feit dat zo’n maand wordt uitgeroepen: uitgevers en anderen zien er kennelijk brood in om boeken over het onderwerp uit te brengen, bijeenkomsten te beleggen of andere activiteiten te organiseren.
Dat alles gebeurt in een tijd waarin de traditionele instituties voor het geestelijke, waarnaar het begrip spiritualiteit verwijst, het niet gemakkelijk hebben. De kerken hebben het moeilijk na een periode van sterke teruggang. Maar het geestelijke is niet verdwenen. In allerlei gedaanten is dat geestelijke hoorbaar en zichtbaar; van uitspraken over geloof in 'iets boven ons’ tot en met toewijding aan oosterse of andere vormen van spiritualiteit.
Het begrip is lastig te definiren en lijkt dan ook vooral vaag. Tegelijkertijd: in alle beschrijvingen duiken vaak elementen op als het hogere, zin- en rustgevend en verbinding.
Mensen die spiritualiteit ervaren, praktiseren of beoefenen hebben gemeenschappelijk dat ze niet blijven staan bij de alledaagse werkelijkheid. Spiritualiteit veronderstelt een andere werkelijkheid dan de gewone. Je zou kunnen zeggen dat spiritueel bewustzijn de dingen anders ziet en andere dingen ziet. Een gebeurtenis in spiritueel perspectief kan zorgen voor een kanteling in het leven: alles kan plotseling in perspectief komen te staan.
Het is in zekere zin treurig dat de gevestigde instituties zoals kerken voor velen niet meer voldoen als plaats waar spiritualiteit wordt geleerd en ervaren. De taal van de spiritualiteit, in woord, zingen en liturgie blijkt niet meer aan te sluiten bij de behoefte van veel mensen. Maar de behoefte aan verheffing boven het alledaagse is gebleven. Die behoefte laat zien hoe dat alledaagse niet voorziet in de uiteindelijke behoeftes van mensen. Een leuke baan, weten uit meten, vermaak en consumptie blijken uiteindelijk niet voldoende.
De christelijke traditie kent talloze momenten waarop het geestelijke kan worden beleefd: in gebed, contemplatie of in ritueel. Maar die momenten zijn te weinig aantrekkelijk of 'evangeliserend.’ De vraag waarvoor kerken en kerkmensen zich moeten interesseren is hoe het komt dat de wervende kracht tekortschiet.
Het begin van een antwoord kan liggen in de vaststelling dat kerken en kerkmensen de eersten zijn die een antwoord moeten vinden. Zij hebben weet van wat spiritualiteit is en zij zijn het die ’jaloersheid’ moeten opwekken met hun spiritueel leven.
Een van de overwegingen die kunnen leiden tot een antwoord gaat over de heersende leefwereld - die van het rationele denken, en van de berekening in het materile. In die wereld is het spirituele verdacht. Het spirituele gaat niet over iets concreets; het kan niet worden bedacht en waartoe het leidt is niet bekend, noch is er sprake van beheersing en controle. En precies al die dingen vormen mede het grondpatroon van het leven van ook veel kerkmensen.
De Maand van de spiritualiteit speelt zich voor een behoorlijk deel af buiten de kerken. Het is leerzaam om te kijken hoe daar ook wordt gezocht naar vormen van ontvankelijkheid voor wat onverwacht komt, als een dief in de nacht,en wat mensen bij zichzelf kan brengen.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties