De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.


dinsdag 17 oktober

Achtergronddonderdag, 29 oktober 2015

Niet alleen zandsuppletie heeft effecten op de Waddenzee
Met de kop boven dit artikel werd onlangs weer de landelijke dagbladen gehaald. Directe aanleiding was de klacht van kustvissers dat hun vangsten terugliepen door de zandsuppleties voor de kust. In de discussie die toen op gang kwam, werd ook de achteruitgang van de visstand in de Waddenzee meegenomen en gesuggereerd dat hier ook van een negatief effect van zandsuppletie sprake zou kunnen zijn.
Wat is hier nu eigenlijk aan de hand en waarom komen we niet verder met deze discussie en blijft iedereen naar de ander wijzen als schuldige? Duidelijk wordt wel steeds meer dat de Waddenzee en de kustzone sterk met elkaar verbonden zijn. Meerdere oorzaken worden naar voren gebracht voor de achteruitgang van de visstand van de laatste jaren. Vooral veel genoemde oorzaken zijn de verder teruglopende vermesting, waardoor er minder productie en daardoor minder vis in zee is; de klimaatverandering, waardoor de kustzone en de Waddenzee te warm worden; de kustvisserij, die alles wegvist; de zandsuppleties die alles bedekken en vernietigen en de toegenomen aantallen aalscholvers en de zeehonden die veel vis opeten.
Wie heeft hier nu gelijk en waarom wordt men het niet eens? Wat opvalt is dat er weinig aandacht is voor de samenhang tussen meerdere factoren en de kans op opeenstapeling van effecten: voor de visstand geldt dit wel: deze dieren merken tegelijkertijd de effecten van de klimaatverandering, de verminderde bemesting, de vele kustvisserij en zandsuppleties en ook de sterkere vraat door zeehonden en aalscholvers.
Maar waarom zien wij dit dus ook niet? Deels omdat iedereen zijn voorbeeld heeft om de eigen argumenten kracht bij te zetten: het is klimaatverandering, kijk maar naar de toegenomen zeebaars; het is de teruggang van de bemesting, daarom is de schol de Waddenzee uit; er is genoeg vis, altijd krijgt de kustvisserij de schuld; het effect van zandsuppletie is niet aangetoond etc.
In een dichtbevolkt land als Nederland, waarbij we de kustzone en de Waddenzee voor veelverschillende doelen gebruiken is het na´ef om te denken dat al deze factoren geen effect hebben en elkaar niet zouden be´nvloeden. Rijst wel de vraag waarom wetenschappers ondanks alle inspanningen niet met een eensluidend antwoord kunnen komen.
Mogelijk is het huidige systeem van effectstudies achterhaald. De processen die van invloed zijn, werken in ruimte over een grote schaal en bovendien over een veel langere tijd dan nu voor veel van de effectstudies wordt genomen. Wat we nodig hebben is een mogelijkheid om deze studies in te kunnen bedden in een basismonitoring van de gehele kustzone en de Waddenzee waar alle partijen achter staan en waar zij zich in kunnen vinden.
Lost dit alles op en wordt de oorzaak van de achteruitgang van vis dan wel duidelijk? In ieder geval zullen we afwegingen kunnen maken met meer en een betere onderbouwing, waardoor we het hopelijk ook meer eens met elkaar worden en ook betere beslissingen mogelijk worden, zoals geen activiteiten in bepaalde perioden. Maar er zal zeker geen sprake zijn van een 'gratis lunch'. Geaccepteerd zal moeten worden dat iedere grootschalige activiteit nu eenmaal effecten veroorzaakt, dus ook zandsuppletie en visserij. Uiteindelijk zullen we met elkaar de afweging moeten maken wat we willen en wat het belangrijkste is: natte natuur of natte voeten, geen vis, of vis voor ons of toch voor de zeehonden? Voorwaar een uitdaging voor ons allemaal.
Henk van der Veer is werkzaam bij het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee en met name ge´nteresseerd in het belang van Waddenzee en kustzone als opgroeigebied voor jonge vis. Hij schrijft dit artikel op persoonlijke titel.
Dit artikel kwam tot stand op initiatief van de Waddenacademie

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

achtergrond
Familieberichten
Advertenties