De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
vrijdag 19 januari

Hoofdartikelzaterdag, 22 november 2014

Steeds meer mensen met 'eigen geloof'
De in orthodox-christelijke kring bekende ethicus Jos Douma (82) heeft zijn kerk, de Gereformeerde Kerk vrijgemaakt, verlaten. Deze beslissing is in de vijver van het 'grote nieuws' niet eens een rimpeling, maar in orthodox-gereformeerde kring is het wel nieuws. De oud-hoogleraar heeft zijn besluit na veel wikken en wegen genomen. Een van de belangrijkste redenen voor zijn vertrek wordt gevormd door ontwikkelingen in zijn kerk, bijvoorbeeld samenwerking met een andere gereformeerde kerk, de Nederlands Gereformeerde Kerk.
De bezwaren die Douma heeft zijn alleen verstaanbaar voor mensen die 'geen vreemdeling zijn' in het gereformeerde Jeruzalem. Zijn opvattingen en argumenten staan haaks op wat voor veel christenen en voor veel mensen buiten de kerk vinden en voelen (bijvoorbeeld vrouwelijke predikanten).
In zekere zin is het verzet van Douma tegen de ontwikkelingen in zijn kerk een achterhoedegevecht, in ieder geval getalsmatig. Toch mogen zijn opvattingen daarom niet achteloos aan kant worden geschoven: ze staan in een lange historische lijn die bewezen recht van spreken heeft (gehad). Het is vruchtbaarder zijn standpunten en beslissing te zien als voorbeeld ervan hoe het denken en doen in de gereformeerde tradities zijn veranderd. En hoe groot de tegenstellingen zijn met mensen die zichzelf christen noemen, maar volstrekt anders denken en doen. Die tegenstellingen zijn niet alleen zichtbaar in de gereformeerde traditie; de Rooms-Katholieke Kerk, bijvoorbeeld, lijkt een hotel waar in de ene kamer echt anders wordt gedacht en geleefd dan in andere kamers.
Het is niet doenlijk een algemene karakteristiek te geven van de tegenstellingen. Er zijn wel kenmerken te noemen. Bijvoorbeeld over de leer. Douma heeft een 'strenge' leer, waarin veel van en over God wordt geweten. Daar tegenover staat het gevoel van veel mensen met veel vaagheid over God. Het gaat niet alleen om 'ietsisten', maar ook over mensen voor wie het christelijk geloof een is van meerdere gelovigen, en van het ene is dit te leren en van het andere dat. Een persoon aan wie allerlei 'soorten' geloof wordt beleefd is de dertiende-eeuwse Meister Eckhardt. Velen noemen het een mysticus, anderen een filosoof. Christenen van allerlei snit vinden hem aantrekkelijk in zijn werk, vooral in zijn preken. Maar ook mensen die het in het zenboeddhisme zoeken, 'gebruiken' Eckhardt.
Christelijk geloof is verre van een eenheidsbegrip. Binnen grenzen van dat geloof bestaan verschillen, en in toenemende mate, lijkt het, is er grensverkeer met oosters georiŽnteerde godsdienstigheden.
De problemen zoals Douma die in zijn kerk beleefde, lijken millimeters bij de decimeters van verschil in de grote christelijke familie. Alles wijst erop dat die verschillen toenemen. Niet alleen tussen groepen of kerken, maar vooral tussen individuele mensen. Het gezag van de kerk wordt ondergraven door het zelfbewustzijn dat individualistischer wordt en steeds meer aanspraak maakt op autonomie: ik beslis wat ik geloof.
Het heeft geen zin om te proberen dat proces van groeiende 'eigenzinnigheid' tegen te gaan. Het heeft veel meer zin om mensen te helpen zichzelf toe te rusten om helder en klaar te krijgen wat ze nu precies geloven, denken en doen.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties