De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
woensdag 23 mei

Hoofdartikelvrijdag, 19 september 2014

Friezen, Schotten en andere gekkigheid
Het had iets potsierlijks: allerlei kranten schreven de afgelopen dagen grote verhalen over Fryslân en de Schotse afscheidingsbeweging. Het waren in meerdere opzichten merkwaardige verhalen: de geïnterviewden ontkenden ten stelligste dat ze uit zijn op afscheiding van Nederland. Maar de gedachte aan afscheiding was nu net de reden om Friezen te interviewen. Dus, waar gingen die verhalen eigenlijk over?
Kennelijk leven er bij 'Hollanders' romantische gedachten over Fryslân. Wellicht komen die voort uit verhalen die zijn vervaagd tot grote gedachten over de vrijheidsliefde van de Friezen, of over 'leaver dea as slaaf'. Of over de onverzettelijkheid van Friezen en hun vasthoudendheid, zie maar wat er gebeurde met missionaris Bonifatius. Die werd vermoord. De Friezen bleven bij hun eigen overtuigingen. Of over de emotionaliteit van Friezen die verborgen zit onder nuchterheid.
Met realisme heeft de relatie tussen wat veel Schotten beweegt en Fryslân weinig tot niets te maken. De Schotten kunnen tot op zekere hoogte eigen staatje spelen - wat er van terecht komt is de grote vraag - maar dat lukt de Friezen niet. De provincie ligt er niet zo best bij: diverse gemeenten bewegen zich naar de krimp, de hoogwaardige werkgelegenheid verdwijnt - denk aan het recente besluit om het rechtbankpersoneel te verhuizen naar Groningen - de landbouw als een van de pijlers van de Friese economie wordt steeds kwetsbaarder voor schommelingen in de internationale handel en de kwaliteit van leven in kleine dorpen is afgenomen na het verdwijnen van winkel, postkantoor en pinautomaat. In sommige dorpen is de leegstand van huizen hardnekkig en toenemend, zonder zicht op verbetering. De afstand over het spoor tussen Leeuwarden en bijvoorbeeld Amsterdam of Den Haag is in tijd gezien ontmoedigend lang - Fryslân ligt écht ver weg.
De traditionele werkgelegenheid in de banenstad van Fryslân, Leeuwarden, is al sterk afgenomen en neemt nog verder af. De dienstensector is zo'n traditionele sector; de daling bij verzekeringen, banken is nog niet tot stilstand gekomen. Natuurlijk komt er werkgelegenheid bij - denk aan de game-industrie - maar de economische zwaarte van de hoofdstad neemt af.
De betekenis van Fryslân als provincie neemt ook af; het Noordelijk Landsdeel of hoe het gebied van de drie noordelijke provincies ook wordt genoemd, neemt in de beleving en in de feitelijkheid toe. Groningen heeft meer volume en gewicht betreffende werkgelegenheid ten opzichte van Leeuwarden. Dat geldt zeker ook hoogwaardige banen, waarvan Fryslân er al heel wat is kwijtgeraakt aan Zwolle of Apeldoorn, en er komen onvoldoende nieuwe.
Fryslân afgescheiden van Nederland? De media-aandacht voor het onderwerp is net zo onzinnig als de opwinding bij 'Hollandse' media over de Elfstedentocht als zich een vorstperiode aankondigt.
Toch is voor sommige Friezen de Schotse vrijheidsbeweging iets anders dan de elfstedenkoorts die zou rondwaren in Fryslân als het kwik de 0 gaden nadert: in Scholtand lopen Friezen rond met de Friese vlag. Wat daarvan de zin en betekenis zijn, kan lang niet iedere Fries begrijpen. Gelukkig maar.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 1


Reacties:

Wat Friezen beweegt mei harren flag is dat se krekt as oare Nederlanders mei de Oranje flag, net fan harren skatten, wat dat ek mar is! op in slinkse berove of untfytmanne wurde wolle. Respekt en wurdjerjen foar elkaar docht mear goed dan kift. NB. Overigens goed stik, alle Ynwenners fan Fryslân oer op FD?

Jan van der Kooi, Ryptsjerk - vrijdag, 19 september 2014


hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties