De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
woensdag 22 november

Geloof & Kerkdinsdag, 5 maart 2013

Waarom geen fusie tussen Protestantse Kerk en katholieken?

Paus Benedictus is teruggetreden als paus. Coen Wessel heeft bewondering voor de Rooms-Katholieke Kerk. Hij vindt dat een fusie tussen de Protestantse Kerk en de katholieken goed is om te verkennen.

Coen Wessel
Paus Benedictus XVI is paus af. Voor mij was zijn besluit om terug te treden een aanleiding na te denken over deze paus en over onze band met de Rooms-Katholieke Kerk. Laat ik het meteen maar toegeven: ergens ben ik een fan van Benedictus XVI. Hij is een door en door bijbels theoloog en een verdediger van de Europese cultuur. Benedictus is gevormd door het Tweede Vaticaanse Concilie (1962-1964).
In Nederland associëren we Vaticanum II vooral met de grotere betrokkenheid van leken. Maar minstens zo belangrijk was de wending naar de bijbel. Het Tweede Vaticaanse Concilie benadrukte het belang van de studie van de bijbel. In de katholieke erediensten werd voortaan ook de bijbel uitgelegd. Er kwam aandacht voor het Oude Testament en voor de bijzondere positie van het Joodse volk. Benedictus heeft al deze veranderingen in zich opgezogen. Dat blijkt vooral uit zijn boeken over Jezus. Als Duits theoloog heeft hij ook de gehele beweging meegemaakt van de ontdekking van het belang van het Joodse volk voor de kerk.
Benedictus XVI hechtte niet alleen belang aan de Bijbel, maar ook aan de Europese cultuur. Heel lang heeft de Rooms-Katholieke Kerk argwanend gestaan tegenover de Europese cultuur. De Katholieke Kerk had in de negentiende en het begin van de twintigste eeuw een romantisch heimwee naar de middeleeuwen. Toen was de R.-K. Kerk nog groot en dus wilde de Kerk terug naar die middeleeuwen. Dat bleek uit de neogotische kerkbouw, het herstel van het Gregoriaans in de eredienst en de nadruk op allerlei folklore.
Het Tweede Vaticaanse Concilie zette de deur open naar de Europese cultuur. Benedictus XVI is een belangrijke drager geweest van deze beweging. Hij ging in dialoog met moderne filosofen. De Europese cultuur wilde hij juist verdedigen. Hij wilde dat doen tegen intolerante tendenties in de islam, maar ook tegen de seculiere cultuur die Europa steeds verder in zijn greep krijgt. Hij zag de Rooms-Katholieke Kerk als een bastion van de Europese beschaving tegen de afvlakking in de seculiere cultuur.

Officiële oecumene

Ook voor ons als protestanten is Benedictus XVI van belang en ik vermoed dat zijn belang alleen maar toe gaat nemen. Onze Nederlandse Protestantse Kerk bevindt zich in de vreemde positie dat de officiële oecumene op een laag pitje staat, maar dat de Protestantse Kerk en de Rooms-Katholieke Kerk in razend tempo naar elkaar toe groeien. De inhoudelijke kloof wordt steeds kleiner. In de protestantse eredienst zijn de laatste jaren tal van ‘katholieke’ elementen opgenomen zoals kaarsen, kleuren en leesroosters. In de Protestantse Kerk bloeit de studie van de gemeenschappelijke theologen uit de Vroege Kerk, kerkvaders zoals Augustinus van Hippo (354-430).
Op de Reformatie wordt niet meer trots, maar met zeer gemengde gevoelens teruggeblikt. De heersende gemeenschappelijke mening in beide kerken over de Reformatie is dat de kerk indertijd weliswaar een hervorming nodig had, maar dat de scheuring in de kerk vooral door politieke omstandigheden is veroorzaakt.

Vergezicht

Gaat dit leiden tot een fusie met de Katholieke Kerk? Daarvoor zijn er voorlopig nog te veel verschillen. Maar er zijn wel andere mogelijkheden. De Protestantse Kerk zou zich als zelfstandige kerk, met behoud van haar eigen kerkorde, bij de Katholieke Kerk kunnen aansluiten. Dan blijf je wie je bent, maar je hebt een innige band met de katholieken. Zoiets zou ook voorkomen dat een kleiner wordende Protestantse Kerk inhoudelijk verschrompelt en op drift raakt. Ik weet, dit is toekomstmuziek, maar soms is het goed om wijde vergezichten te verkennen. Het aftreden van Benedictus XVI is daar een goede gelegenheid voor.
* Coen Wessel is predikant van de Protestantse Gemeente te Hoofddorp. Reacties: c.wessel@ziggo.nl

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 3


Reacties:

Volgens mij zou het een logische stap zijn om eerst te beginnen om alle protestantse stromingen bij elkaar onder één dak te krijgen. Ik denk overigens dat dit niet gaat lukken. Als het al zou lukken, dan zouden er weer afscheidingen ontstaan, zoals ook het geval was toen de Protestantse Kerk ontstond.
Datzelfde zal ook gaan gebeuren als men protestanten en katholieken bij elkaar wil gaan brengen.
Ik ben er een voorstander van, want ik veronderstel dat er Bijbels gezien slechts één God is. En dus is er dan ook maar één kerk nodig.

Maar voor men zover komt, is er al heel wat water naar zee gestroomd.

Jan Fré Boven, Groningen - donderdag, 7 maart 2013


Beetje naïef dit artikel. Immers, een groeiende eenwording zou alleen maar kunnen wanneer de kerken van de Reformatie zonder meer 'terugkeren'. En een terugkeer zonder wezenlijke verandering bij beide partners wordt een ongelukkig huwelijk. Overigens, hoe aantrekkelijk zijn wij protestanten voor 'Rome'? We worden niet eens als kerk erkend. Ook dat betekent: 'Kom maar weer bij moeder thuis'. Lijkt me niet gezond.

P. Boomsma, Nijverdal - donderdag, 7 maart 2013


Prachtig stukje. Natuurlijk moeten er dan nog wel een paar fundamentele theologische problemen opgelost worden: ambtstheologie (paus, bisschoppen, priesters, geldige wijdingen), sacramentenleer (met name de eucharistie, transubstantiatie), de gemeenschap der heiligen, ihb Maria.. Aanbevolen bemiddelaar: de Amerikaan Scott Hahn! Die kent de twee tradities op z'n duimpje en kan protestanten ook uitleggen waarom al die 'katholieke zaken' ook echt bijbels zijn... Geheel eens: we moeten die kant op durven kijken, ook al lijken er nog onoverbrugbare kloven.

Vincent Kemme, Roosdaal (B - woensdag, 6 maart 2013


Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties