De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
zondag 19 november

Regiozaterdag, 25 augustus 2012

Ik begrijp mijn vader nu beter dan voor mijn Indonesië-reis

Klaas Land uit Harkema - tegenwoordig Leeuwarder - trok deze zomer naar Indonesië, in de voetsporen van zijn vader Willem die daar als militair diende tijdens de Politionele Acties. Nu is hij terug en vertelt hij over zijn ervaringen.

Patrick van ’t Haar
Leeuwarden | ,,Ik reed met een taxi over een bergpas, de Poentjakpas. Over van die smalle paden met veel bochten. Je zag bijna niks, nooit meer dan vijfentwintig meter vooruit. Ik vond het eng, in die taxi. En dan moet je je voorstellen dat mijn vader, die als sergeant altijd voorop reed, daar ook langs kwam. Maar dan in een oorlogssituatie, met achter elke bocht de kans om beschoten te worden of in een hinderlaag te lopen.”
Klaas Land schudt zijn hoofd, onbegrijpend. ,,Mijn vader heeft op zo’n pas meegemaakt dat zijn vracht in brand werd geschoten. Toen heeft hij een hele nacht in zijn uppie in een boom gezeten.”
Het doel van Lands reis naar Indonesië was om meer te weten te komen over wat zijn vader, Willem Land, tijdens zijn drie jaar durende uitzending naar Indië had meegemaakt. Ervaringen waarover zijn vader tijdens zijn leven weinig wilde loslaten.
Goed twee weken lang volgde Land zijn vaders spoor. Van het voormalige Batavia, langs de routes die zijn vader met een vrachtwagen reed om Nederlandse militairen elders te bevoorraden. Aan de hand van brieven, foto’s en met behulp van computerprogramma’s zocht hij van tevoren de plaatsen op.
,,De eerste dag kwam ik op de erebegraafplaats waar een van mijn vaders kameraden ligt en waarvan hij het graf ook gefotografeerd heeft. Dat was méér dan kippenvel. En dan kijk je om je heen en zie je al die witte kruizen. Duizenden. Die foto uit het boek kende ik maar al te goed. En nu stond ik daar op precies dezelfde plek als heit ruim zestig jaar geleden. Ik voelde me heel verward. En door al die kruizen realiseerde ik me ook dat het gewoon een oorlog was. Niks geen ‘politionele actie’.”
Maar niet alleen de plek waar zijn vader beschoten werd en het oorlogskerkhof maakten indruk. Ook de rooms-katholieke kerk, die er ook toen al stond, raakte Land. ,,Uren heb ik daar gezeten, op het voormalige Waterlooplein. Gewoon maar wat staren. Heit is vaak in die kerk geweest. Ik ben er naar binnen geweest en het lijkt mij dat daar weinig veranderd is. Hij schreef vaak over deze - en andere - kerken waar hij kwam. Eigenlijk vertelde die kerk het hele verhaal. Het is het ervaren van de plekken waar mijn vader was.”
En het voelen. Land voelde hoe de hitte zijn kleren aan het lijf deed plakken en stelde zich voor hoe het moest zijn om als militair uit Harkema plotseling met volle bepakking in dat klimaat te moeten rondlopen. ,,En zij hadden geen dry-shirts en andere luxe tropenkleren die wij nu hebben. De warmte, de diarree, de ziekten die ze daar opliepen. Dat moet vreselijk zijn geweest.”

Begrip

De reis was bedoeld om zijn vader beter te leren kennen, te leren begrijpen waarom Willem Land zweeg over die periode in zijn leven. Daarin is Klaas Land geslaagd. ,,Ik heb iets van de angst kunnen meekrijgen op die bergpas. Van de gevoelens die hij moet hebben gehad terwijl hij voor het graf van een van zijn maten stond. Met al die andere graven daaromheen. Ik zou het ook niet fijn gevonden hebben om daarover te vertellen, over die angst, die pijn. Ik begrijp nu ook beter waarom mijn vader absoluut niet tegen geweld kon. Toen ik ooit supportersbegeleider werd van Go Ahead Eagles en wekelijks met confrontaties met hooligans te maken had, wilde hij daar niets van weten. Dat snap ik nu beter dan toen. En ook dat hij nooit meer terug wilde is mij nu een stuk duidelijker geworden.”

Veel reacties van oud-Indiëgangers

Willem Land vertrok in 1947 op achttienjarige leeftijd naar Nederlands-Indië. Het was de bedoeling dat hij een jaar weg zou zijn. Dat werden er uiteindelijk drie. Zijn uitzending werd zonder te vragen tot twee maal toe met een jaar verlengd. Willem Land diende als chauffeur bij de 30e Aan- en Afvoer Troepen, die ervoor zorgden dat de Nederlandse militairen bevoorraad werden. Hij overleed acht jaar geleden op 75-jarige leeftijd.
In juli schreef het Friesch Dagblad over de reis van Klaas Land. Dat verhaal zorgde ervoor dat zowel de redactie van de krant als Klaas Land door veel mensen is benaderd. Oud-Indiëgangers, kinderen en verre familie van Land uit bijvoorbeeld Canada.
Volgens Klaas Land komt nu pas duidelijk boven water dat Nederland gewoon een oorlog heeft gevoerd tijdens de zogenoemde Politionele Acties. Een oorlog waarvan, volgens hem, de uitgezonden militairen zich niet bewust waren.
Voor hemzelf gaat het boek Nederlands-Indië nu dicht. ,,Hoe meer ik erover te weten kom, hoe meer ik de neiging krijg om wat voor die jongens van toen te doen. Maar uit zelfbescherming hou ik het nu wat van me af. Want er zit zoveel onrecht achter.”

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

regio
Familieberichten
Advertenties