De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.

maandag 11 december

Achtergrondzaterdag, 17 december 2011

Koelwater door een vissenoog bekeken

Er kan veel vissterfte worden voorkomen door innovatieve water- en visontziende koelwatertechnologie toe te passen. Dus waar is het wachten op?

Zwanette Jager
Er is discussie over de in aanbouw zijnde centrales in de Eemshaven. Staatssecretaris Henk Bleker schreef op 23 november aan de Tweede Kamer dat extra onderzoek naar de lozing van koelwater en vispopulaties niet nodig is. Mijnheer Bleker, u kunt wel een vis uit het water praten maar u trekt voorbarige conclusies. Ik zet de koelwaterproblematiek voor u in (vissenoog)perspectief en pleit voor heroverweging van uw besluit.
De meeste energiecentrales maken gebruik van doorstroomkoeling, waarbij aanzienlijke volumes oppervlaktewater worden onttrokken en na eenmalig gebruik in opgewarmde toestand worden geloosd. In de Eems-Dollard, waar de rivier met grote volumes zeewater mengt, is warmtelozing minder snel problematisch dan in het binnenwater.
Toch werd de energieproductie van de Eemscentrale in augustus 2003 beperkt door de hoge temperatuur van het oppervlaktewater. Vanwege de toenmalige ‘code oranje’ zijn richtlijnen voor warmtelozing versoepeld.
Daarbij zijn voor zoetwater geldende normen toegepast op het zoute milieu; maar zijn ze voor het zeemilieu wel veilig? De warmtelozing van energiecentrales is met modellen berekend; toekomstige praktijkmetingen moeten nog wel uitwijzen of de voorspellingen juist zijn. Een onderbouwde evaluatie van het warmtelozingsbeleid is dringend nodig.

Vissterfte

Niet alleen de warmtelozing baart zorgen, maar tevens de inzuiging van het water inclusief de daarin levende organismen: van algen en mossellarven tot vissen, krabben en garnalen. De behandeling van koelwater leidt tot beschadiging of sterfte van het waterleven, wat in het zeemilieu mogelijk grotere effecten veroorzaakt dan warmtelozing. De visserijsector komt niet meer weg met nodeloze vissterfte
Vissen vormen een centrale schakel in het voedselweb en worden gegeten door vogels en zeezoogdieren, die beschermd zijn. Wanneer massa’s vis met koelwater worden onttrokken kan dat via het voedsel doorwerken op bijvoorbeeld de staat van instandhouding van de zeehond. Het is misleidend om alleen naar Natura 2000-vissoorten (rivierprik, zeeprik, fint) te kijken; die worden nauwelijks gegeten. Door de invoering van de Kaderrichtlijn Water en Natura 2000 is er een toegenomen noodzaak om (lange-termijn) ecologische effecten van grootschalige zoute koelwateronttrekking in kaart te brengen.
Hoewel visinzuiging bij verschillende centrales is onderzocht, zijn de onderzoeksresultaten ongeschikt om effecten van inzuiging op vispopulaties te beoordelen. Het op jaarbasis geschatte aantal ingezogen vissen is onzeker en er zijn onvoldoende gegevens over de populatieomvang en leefwijze van (niet-commerciële) vissoorten. Jaarlijks worden miljoenen vissen ingezogen: hoe erg is dat? Die vraag is niet te beantwoorden, daarom valt u terug op toepassing van het zogenoemde voorzorgprincipe.
Het bevoegd gezag worstelt met een afwegingskader voor grootschalige koelwateronttrekking, dat door ontbrekende kennis vooral wordt gebaseerd op aannames. Het impliceert dat de vergunde bestaande kustcentrales nooit zijn getoetst op het aspect ‘omvang van visinzuiging’. Bij de nieuwe Eemshaven-centrales zal visinzuiging in de gebruiksfase worden gemeten en worden vergunningsvoorwaarden bijgesteld indien nodig, te beoordelen volgens het (dan beschikbare?) afwegingskader. De werking van de toegepaste zeefinstallaties en visretoursystemen moet gelijktijdig worden geëvalueerd.

Ander licht

De afweging moet het cumulatieve effect van meerdere energiecentrales omvatten. Dat is in uw eerdere brief aan de Tweede Kamer (30 mei 2011) terecht gesignaleerd als aandachtspunt in (toekomstig) onderzoek. Het jaarlijks onttrokken koelwatervolume, van meerdere centrales opgeteld, benadert namelijk het watervolume van de hele Waddenzee; een verhouding die meteen een ander licht werpt op warmtelozing!
Behalve in Eemshaven en Waddenzee vindt kennis van grootschalig koelwatergebruik, en van effecten op het zoute ecosysteem, zinvolle toepassing in het Sloegebied - grenzend aan Natura 2000-gebied Westerschelde - bij de besluitvorming omtrent nieuwe (kern)centrales. De toekomstige beschikbaarheid van koelwater wordt daar als beperkend ervaren. Onderzoek dus alternatieven voor doorstroomkoeling, om onze stijgende energieproductie voor de toekomst veilig te stellen met behoud van natuurwaarden.
Toepassing van innovatieve, water- en visontziende koelwatertechnologie verdient zich terug en vergt slechts een fractie van de miljardeninvestering voor een energiecentrale. Dus nait soez’n heer Bleker!
* Dr. Ir. Zwanette Jager is werkzaam bij ZiltWater Advies, dat zich bezighoudt met de relaties tussen estuariene watersystemen en menselijk gebruik
* Deze bijdrage kwam tot stand op initiatief van de Waddenacademie

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 4


Reacties:


Vooral de aanvoer van koelwater kan problemen opleveren. Hierbij is het van belang vooral goede visgeleidende systemen in te zetten om inzuiging te voorkomen.

Aan de andere kant kan het warme oppervlakte water ook weer voordelen opleveren voor vele soorten in de koude maanden.

Hierbij moet er wel een oplossing worden gevonden om tijdens de kortstondige warme periodes niet boven de maximum temperaturen uit te komen. Dit heeft vooral met de zuurstofwaarden te maken.

Er wordt vaak alleen gesproken over nadelen van warm water maar er zitten ook wel degelijk voordelen aan voor veel vissoorten. Door de warmere temperaturen in de winter zal vooral jong broed hogere overlevingskansen hebben in de winter. Dus mijn motto, nadelige effecten minimaliseren met bindende afspraken, en vooral ook de positieve effecten odnerzoeken.

Pieter Bas van Duuren, arnhem - donderdag, 12 januari 2012


Aan de kerncentrale van Tihange ziet men de instukken gehakte vissen voorbij drijven(palingen van armdikte ,voorn ,snoek ,snoekbaars ,kortom alles wordt gemalen tot aalscholvervoer ) ,dit is wraakroepend en zelfs de milieu groeperingen doen er niets aan ,omdat het maar vissen zijn .

Ory Philippe, Tongeren - donderdag, 12 januari 2012


Bleker heeft koudwatervrees!

G. de Laak, Bilthoven - woensdag, 4 januari 2012


Geachte lezer,

Een energiecentrale gebruikt per seconde 40 tot 70 m3. Alle Nederlandse energiecentrales samen gebruiken nu 12.000.000.000 m3 koelwater per jaar. Als alle in aanbouw zijnde centrales klaar zijn komen daar nog eens 5.000.000.000 m3 bij. Om nu te beweren dat dat geen invloed zou hebben op de visstand is op zijn zachts gezegd kortzichtig. Meeste vissen die in koelwatersystemen van energiecentrales terecht komen sterven.
De Nederlandse regering heeft in één ministerie Landbouw, Natuur en Innovatie gecombineerd. Het zou deze regering dan ook sieren om serieus werk te maken van daadwerkelijk visvriendelijk gebruik van koelwater en innovatieve systemen voor te schrijven. Die systemen kosten minder dan 1 promille in de kilowattuurprijs. Waar wacht de heer Bleker nog op?

Frides Laméris, Haarlem - woensdag, 21 december 2011


achtergrond
Familieberichten
Advertenties