De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.

donderdag 14 december

Geloof & Kerkwoensdag, 17 november 2010

‘Synodebesluit over verplaatsing universiteit wel degelijk belangrijk’
Verhuizing PThU wordt miljoenenoperatie

Kampen - De verhuizing van de Protestantse Theologische Universiteit (PTHU) naar Amsterdam en Groningen wordt een miljoenenoperatie. De verplaatsing van de huidige drie vestigingen gaat meer dan 3 miljoen euro kosten. Vorige week stemde de synode van de Protestantse Kerk er mee in. Maar hoeveel had de landelijke kerkvergadering nog te zeggen?

Door Hanneke Goudappel.
Vorige week vrijdag gaf de synode aan de Protestantse Theologische Universiteit (PThU) groen licht voor de verhuizing naar de Vrije Universiteit Amsterdam en de Rijksuniversiteit Groningen. Binnen twee uren vergaderen was de zaak beklonken: niets staat de protestantse universiteit meer in de weg om de plannen uit te voeren. En dat gebeurt al op korte termijn. De huidige drie vestigingen in Kampen, Utrecht en Leiden gaan dicht in 2012. De PThU gaat haar opleiding geven in samenwerking met de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam en de Rijksuniversiteit Groningen (RuG). Amsterdam wordt de vestigingsplaats van de Protestantse Theologische Universiteit.
Het College van Bestuur van de PThU vindt het - mede gezien een afnemend aantal studenten en de kosten - ongewenst om door te gaan met drie vestigingen voor onderwijs en onderzoek. Hoeveel de universiteit gaat besparen in de nieuwe situatie is nog niet duidelijk, aldus Henk van der Sar, voorzitter van het College van Bestuur van de PThU. ,,Dat hangt onder meer af van de specifieke afspraken (arrangementen) met de VU en de RuG.”
De kosten van de verhuizing zijn wel fors. Werden die in april nog geschat op rond de 1,4 miljoen, inmiddels is duidelijk dat de verplaatsingskosten ruim 3 miljoen euro bedragen. ,,De 1,4 miljoen euro uit april was slechts een hele grove schatting, en hield nog rekening met huren in Groningen in plaats van kopen’’, ligt Van der Sar toe. ,,We hebben inmiddels meer duidelijkheid over de huisvesting. Aan de VU gaan we ruimte huren, in Groningen overwegen we om zelf te kopen.’’
In eerste instantie zou de PThU aan de VU over vier à vijf jaar weer moeten verhuizen uit het hoofdgebouw van de VU. ,,Inmiddels is duidelijk dat het hoofdgebouw pas ver in de jaren 2020 ter discussie komt. Dus de plek die we nu aan de VU gaan innemen is voor langere termijn.’’
De drie miljoen euro is bestemd voor aanschaf, verbouw en inrichting van de huisvesting in Amsterdam in Groningen. Daarnaast zijn er nog reorganisatiekosten (ongeveer 200.000 euro, vooral advieskosten) en wachtgelden. Hoe groot dat laatste bedrag wordt is nog onduidelijk. De PthU wil gedwongen onslagen zoveel mogelijk beperken, maar kan het niet uitsluiten. Dat er straks mensen over zijn, is duidelijk. Over het aantal mensen dat wellicht zijn of haar baan verliest, wil Van der Sar nog niets kwijt. ,,Volgende maand hebben we een overleg met de vakbonden over een sociaal plan.’’
De verplaatsing kost de kerk niets, want de PThU wordt geheel door de overheid bekostigd, aldus Van der Sar. ,,We hebben aan zien komen dat we op enig moment forse kosten zouden moeten maken om de PThU in een nieuwe situatie te brengen. Daar hebben we voorzieningen voor getroffen, in de orde van grootte van het thans voorziene bedrag voor de huisvesting op beide plaatsen. Daarnaast hebben we onze panden in Kampen, die we kunnen verkopen.’’
De PThU heeft aan de kerk overigens het voorstel gedaan om in het geval dat de PKN in de toekomst zou besluiten om Hydepark als seminarium af te stoten, het universiteitsgebouw aan de Oudestraat in Kampen als trainingscentrum te gebruiken. ,,De synode heeft toegezegd dat wij worden betrokken bij het gesprek hierover.’’

Verwarring

De besluitvorming over de verhuizing van de Protestantse Theologische Universiteit naar Amsterdam en Groningen zorgde vorige week in de synode voor enige verwarring. Zo stelde in de eerste instantie een van de synodeleden in een motie voor om de opleidingen van de PThU in plaats van in twee steden, te concentreren in één stad. Dr. Arjan Plaisier legde vervolgens uit dat de synode alleen voor of tegen de plannen kon stemmen.
De verwarring werd veroorzaakt doordat de synode veronderstelde dat ze in de positie was om voor een andere optie te stemmen, aldus Henk van der Sar. ,,Dan zou de synode echter op de plaats gaan zitten die in de huidige organisatiestructuur is weggelegd voor het College van Bestuur.’’
De verwarring is niet zo vreemd, omdat de kerk tot de oprichting van de PThU in 2007 een directere invloed had op de universiteiten. ,,In de situatie voor de vorming van de PThU bestuurden de kerken rechtstreeks hun eigen opleidingen in Leiden, Utrecht en Kampen.’’
De PThU is ontstaan uit een fusie van de Theologische Universiteit Kampen (ThUK), het Theologisch Wetenschappelijk Instituut (ThWI) te Utrecht en Leiden, het Evangelisch-Luthers Seminarium (ELS) te Utrecht en het Theologisch Seminarium te Doorn. ,,Er werd gekozen voor een andere bestuursvorm met een Raad van Toezicht. Wettelijk is een Raad van Toezicht een vereiste om als levensbeschouwelijke universiteit erkend en bekostigd te worden.’’
,,We hebben nu dus een organisatiestructuur die vergelijkbaar is met elke andere universiteit, zij het dat de kerk een bijzondere relatie met ons heeft. Niet de minister benoemt de Raad van Toezicht, maar de synode van de Protestantse Kerk in Nederland. De Raad van Toezicht benoemt vervolgens weer het College van Bestuur. Voor de benoemingen in dit college is wel de instemming van de synode nodig. Verder benadrukt Van der Sar dat de synode instemmingsrecht heeft wat betreft de benoeming van de hoogleraren en docenten.

In verlegenheid

De synode mag dan minder direct invloed hebben op het strategisch beleid van de PthU, instemming van de synode is nog altijd noodzakelijk en dus heel belangrijk, meent Van der Sar. ,,Juist ook bij een belangrijk besluit als verplaatsing van de universiteit. Het besluit werd genomen door het College van Bestuur, en kreeg goedkeuring van de Raad van Toezicht, maar kan pas uitgevoerd worden nu ook de synode ermee heeft ingestemd.’’
,,Als de synode er niet mee had ingestemd, was het niet doorgegaan’’, stelt Van der Sar. ,,Als de synode had gevonden dat er een ander besluit beter was geweest, dan had ze echt tegen ons voorstel kunnen stemmen. Daarmee zouden we wel in verlegenheid zijn gebracht, maar dat is op zichzelf geen ramp.’’
Voor heel wat synodeleden voelde het alsof de verhuizing al in kannen en kruiken was toen het besluitvoorstel op de synodetafel lag. ,,De andere kant is dat je niet met een idee wat nog helemaal niet doordacht is naar de synode kunt gaan’’, zegt Van der Sar. ,,Dan krijg je vragen als: ‘Wil de VU wel samenwerken’ en: ‘Gaat de minister wel akkoord?’ Je moet de routes doordacht hebben zodat je een besluit kunt voorleggen waar je als universiteit verantwoordelijkheid voor neemt.’’
,,We hebben naar buiten toe steeds gecommuniceerd dat alles wat betreft de verplaatsing in voorbereiding is, maar onder voorbehoud van instemming van de synode’’, vertelt Van der Sar. ,,Dat de synode invloed heeft blijkt ook bij de aanmelding van studenten aan de PThU. Wie zich vorige week, vóór het besluit van de synode, aanmeldde bij de PThU heeft recht om zijn studie af te maken aan een van de huidige locaties. Wie zich deze week aanmeldt heeft dat niet meer, want hij of zij kan weten dat de universiteit gaat verhuizen. Daarom ook gaan we in september 2011 beginnen met de bacheloropleidingen in Amsterdam en in Groningen.’’

Brede universiteit

De PThU heeft vanwege ,,inhoudelijke argumenten’’ voor twee locaties gekozen, in plaats van één. ,,Eén locatie houdt in dat je kleiner bent, en dus goedkoper. Maar we zouden dan inhoudelijk slechter af zijn. De breedheid van de theologiebeoefening in Nederland willen we ook graag tot uitdrukking brengen in onze eigen universiteit. Aan de VU wordt heel anders theologie bedreven dan aan de Rijksuniversiteit Groningen. Het is goed voor onze kerk dat de die breedheid er is.’’
In Amsterdam zal de PThU de nadruk leggen op de protestantse identiteit en culturele diversiteit. In Groningen zal de nadruk liggen op de theologische hermeneutiek en maatschappelijke realiteit, aldus Van der Sar.
Ook de spreiding van de twee locaties noemt de bestuursvoorzitter als voordeel. ,,We denken dat wanneer we naar één locatie zouden gaan, we toch echt studenten verliezen. Er zijn altijd studenten die kiezen voor een studie die niet al te ver weg is. Ook voor nascholing en eendaagse conferenties is het goed om op twee plaatsen in het land een plek te hebben om mensen te bedienen.’’Boek over einde van academiestad Kampen
Het vertrek van de PThU - na 158 jaar - betekent bijna het einde van universitair onderwijs in Kampen. Alleen de vrijgemaakte Theologische Universiteit Kampen (TUK) zit er nog. De teloorgang van Kampen als universiteitsstad is ook voer voor historici. Vandaag wordt het boek Blauw Haar, het mirakel van academiestad Kampen gepresenteerd in het Stedelijk Museum in Kampen. Auteur Herman Broers (1970), oud-student in Kampen, beschrijft daarin de opkomst en ondergang van Kampen als academiestad
Het hoogtepunt van studentenstad Kampen lag in de jaren zeventig en tachtig van de twintigste eeuw, toen Kampen twee theologische universiteiten telde, een kunstacademie, een sociale academie, een expressieacademie en een academie voor journalistiek. Blauw Haar is een journalistieke reconstructie, een tijdsdocument in vijftien hoofdstukken, verteld vanuit het perspectief van hen die erbij waren: oprichters van de academies, docenten, studenten en Kampenaren. Het boek is gebaseerd op meer dan 120 interviews en aanvullend archiefonderzoek. Het oral-historyproject Blauw Haar heeft ruim drie jaar in beslag genomen en is mede mogelijk gemaakt door Windesheim (Zwolle), de Protestantse Theologische Universiteit (Kampen, Utrecht, Leiden) en het Christelijk Cultureel Studiecentrum (Kampen). Auteur Herman Broers (1970) is zelfstandig auteur en biograaf in Kampen.
i www.blauwhaar.nl. Het boek telt 372 pagina’s en kost 29,50 euro.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties