De website frieschdagblad.nl maakt gebruik van cookies.
zaterdag 21 april

Hoofdartikelmaandag, 16 augustus 2010

Marktwerking...
De marktwerking in de zorg is en blijft. Het aantal medische verrichtingen dat ‘commercieel’ wordt uitgevoerd, stijgt en het zullen er steeds meer worden. De belangrijkste drijfveer in het proces van vermarkting van de zorg is efficiency: meer doen met hetzelfde geld en het liefst: meer doen voor minder geld. De politieke discussie over de grenzen van de marktwerking in de zorg heeft veel weg van een achterhoedegevecht, of van een schijnvertoning. De krachten van de markt zijn ontketend en geen politicus die deze krachten nog kan keren; hooguit kan de richting nog een beetje worden aangepast.
Diagnostische verrichtingen, oogoperaties en andere ingrepen worden al volop in commerciële instellingen uitgevoerd. Ondernemers investeren fors in de groei. Overal verrijzen diagnostische centra; bedrijven waar de consument snel en zonder veel bureaucreatie medische check-ups kan laten doen of onderzoek kan laten doen in het kader van preventie. Vele miljoenen worden er in geïnvesteerrd. Banken zien medische bedrijven inmiddels als serieuze klanten. Ze investeren in zelfstandige behandelcentra zoals ze investeren in andere bedrijven. De markt voor de medische zorg buiten de ziekenhuizen groeit enorm; over tien jaar is het bezoek aan een zelfstandig behandelcentrum net zo gewoon als het bezoek aan het ziekenhuis nu.
Het begin van deze ontwikkeling ligt in 1999. Toen werd het mogelijk om buiten de erkende ziekenhuizen een behandeling te krijgen die werd vergoed. De groei is spectaculair, ondanks politieke strubbelingen, bijvoorbeeld tussen minister Klink van het CDA en minister Bos van de PvdA, gedurende het laatste kabinet Balkenende. De eerste gelooft in de marktwerking in de zorg - met een nadrukkelijke rol van de overheid - en de laatste wilde niets liever dan de voet op de rem. Inmiddels is wel duidelijk dat de lijn van Klink wordt voortgezet. De noodzakelijke bezuinigingen op onder meer de zorg zullen de omstandigheden voor groei van de commerciële zorg alleen maar verbeteren.
Naarmate de groei van de gecommercialiseerde zorg toeneemt, wordt de noodzaak van bewaking van kwaliteit sterker. Het begrip kwaliteit heeft een groot aantal aspecten. Wat is dat eigenlijk precies: kwaliteit? Over die vraag zijn boeken vol geschreven. De meeste van die boeken gaan over kwaliteit als resultaat van vooraf bepaalde doelstellingen. Die doelstellingen zijn - ook in de zorg - vooral in getallen en aantallen uitgedrukt. Verbetering van kwaliteit zo opgevat, gaat meestal over meer efficiency, bijvoorbeeld de doelstelling halen met minder geld, en/of in kortere tijd. In deze opvatting gaat het steeds meer om het proces van werken. Wie een protocol uitvoert, voldoet aan de kwaliteitseisen.
...en het perspectief
Intuïtief wringt deze invulling van kwaliteit. De ervaring dat het in de zorg gaat over mijn lichaam, mijn pijn of mijn sterven, staat haaks op de werkelijkheid van statistieken, of van financiën bijvoorbeeld bij ‘inkoop’ van zorg of van deskundigheid. Kwaliteit als resultaat van het uitvoeren van een protocol is een ‘papieren’ kwaliteit; de beleving van kwaliteit - bijvoorbeeld een verlichtende hand of een troostend woord - is iets heel anders.
Het kwaliteitsbegrip waarmee in de zorg wordt gewerkt, gaat niet alleen over aantallen behandelingen, aantallen sterfgevallen of percentages gezondheidswinst of -verlies; het denken over zorg wordt steeds meer denken in getallen en in meetbare hoeveelheden en effecten. Kwaliteit, proces, meten en getal horen in de zorg steeds meer bij elkaar. Marktpartijen in de zorg - onder anderen specialisten, verzekeraars, instellingen en industrie - vinden elkaar in een definitie van kwaliteit in de zorg die vooral bestaat uit woorden van getal en meetbaarheid. De overheid, zo heeft minister Klink meermalen betoogd, bemoeit zich niet met de definitie van kwaliteit. Hij heeft voldoende vertrouwen in de uitvoerenden en de verzekeraars om zelfstandig de kwaliteit te bepalen en uit te voeren. En voor alle zekerheid is er de inspectie, die normen van veiligheid en dergelijke vaststelt en bewaakt.
Het is duidelijk: kwaliteit in de zorg - van welke aard ook - wordt steeds meer een papieren, een proces-kwaliteit. Personeel en instelling kunnen én voldoen aan de kwaliteitseisen én de mens in al z’n individuele en ‘onmeetbare’ kwetsbaarheid verwaarlozen. Dat is het beangstigende perspectief.

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 3


Reacties:

Het werk-woord 'verdienen' komt van dienen. En niet omgekeerd: "Wat schuift het , en vervolgens, wat moet ik er voor doen?"
'Broeders' en 'zusters' in een zorginstelling hadden voorheen per definitie een dienende functie.
Anno 2010, marktwerking: No pay no cure?

Frans de Boer, Jelsum - woensdag, 18 augustus 2010


Hoewel ik de vrees deel van de auteur, dat kwaliteit een papieren werkelijkheid wordt - gemeten aan de hand van procesuitkomsten - ben ik optimistischer over het al dan niet verwaarlozen van de mens in z'n kwetsbaarheid.

Ik las laatst een blog van Andre Rieu, een van de meest succesvolle zakenmannen die Nederland rijk is. En hij schetste - naar mijn mening terecht - dat ook een puissant rijke en succesvolle ondernemer zijn grootste plezier beleeft als hij "gratis goed kan doen voor de medemens". Wanneer ben je als klant optimaal tevreden? Als je voor vol wordt aangezien, niet als nummer wordt behandeld.

De vrees is terecht dat zorginstellingen met cliënten en patiënten omgaan als wandelend BSN-nummer met bijbehorende DBC of ZZP vergoeding (prestatiebekostiging). Maar dat was vroeger niet veel beter. En dankzij sociale media, internet, media-aandacht bij slecht functioneren, etc. zal de zorginstelling die zijn klanten verwaarloost ook snel zijn klandizie zien verdwijnen. En dat is maar goed ook.

Piet, Breda - dinsdag, 17 augustus 2010


Ook in de zorg regeert de Mammon; en niemand kan twee heren dienen. (Matth. 6:24)

MCL was voorheen het Diaconessenhuis en het
Sint Bonifatiushospitaal

F. de Boer, Jelsum - dinsdag, 17 augustus 2010


hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties