Leeuwarden - Wat schreef de Romeinse schrijver Plinius de Oudere over de terpbewoners, hoe maakten voorname Friezen carričre in de zestiende eeuw en wat betekent de Friese vrijheid nu eigenlijk? Het is allemaal op te zoeken in Het Fryslân Boek dat onlangs verscheen. Een verzameling van meer dan 350 belangrijke - en minder belangrijke - gebeurtenissen uit de Friese geschiedenis op jaartal gerangschikt.

Bekende onderwerpen als het ontstaan van de Elfstedentocht en de aanleg van de Afsluitdijk, maar ook de schaalvergroting in de landbouw na de Tweede Wereldoorlog of het massale opruimen van krotten en plaggenhutten staat beknopt beschreven.

Een index ontbreekt echter, waardoor niet per thema kan worden gezocht. En ook niet alle onderwerpen staan op een even logische plek. Zo is het verhaal van het ontstaan van de Sneekweek - die dit jaar voor de 75e keer wordt gehouden - terug te vinden bij 1985, toen het zeilevenement het vijftigjarig jubileum vierde. Terwijl het in 1934 voor het eerst werd georganiseerd. En de Leeuwarder architect Willem Cornelis de Groot (1853-1939) is - zonder duidelijke verklaring - in het boek terug te vinden bij het jaartal 1922 met een foto van de door hem ontworpen Hollanderwijk. Die wijk werd echter al in 1915 opgeleverd.

Een leuk aspect van het boek is dan weer dat het ook aandacht besteedt aan gebeurtenissen in die al lang in de vergetelheid zijn geraakt of tot nu redelijk onbekend zijn gebleven. Dat Lemmer in 1799 bijvoorbeeld korte tijd belegerd is geweest door de Engelse marinevloot. Dat de kozakken, die de Franse soldaten overal uit Europa terugdrongen, in 1813 een poosje in Leeuwarden bleven hangen. Een Leeuwarder drukker kwam zelfs met een Russisch-Nederlands woordenboek.

Of het verhaal van Johannes Wardenier, een bakkersknecht uit Wolvega die internationale media-aandacht kreeg vanwege het gerucht dat hij een brandstofloze motor zou hebben uitgevonden. Op 1 november 1934 gaf hij een persconferentie en het dorp werd overspoeld door media.

Het was de bedoeling dat er in Wolvega een grote motorenfabriek zou verrijzen, met werkplaats voor duizenden mensen.

Wardenier bezweek een week na de persconferentie uiteindelijk onder de druk en werd opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis. Toen hij uit het ziekenhuis werd ontslagen probeerde hij het nog met zijn uitvinding, maar hij slaagde er nooit in een draaiende motor te laten zien.

Het boek stopt al bij 2007, met de toen nieuwste cijfers van een onderzoek naar het aantal Friestaligen in de provincie en een foto van de eerste ambassadeur van de Praat mar Frysk-campagne: topmodel Doutzen Kroes.

i ‘Het Fryslân Boek’, onder redactie van Siem van der Woude en Ids de Jong, is een productie van Tresoar en het Fries Museum. Uitgeverij Waanders: 14,95 euro